1-Herhangi bir ticaret kolu ile uğraşmayan belge ve yetkileri olmayan, tacir sayılmayan ve vergi levhasına sahip olmayan bireyler bir takvim yılı içerisinde en fazla üç araç satabilirler.
2-Bu üç araç sınırı hem kişinin kendi üzerine olan araçlar veya vekaleten satmak için aracı olduğu araçlar için geçerlidir.
3-Satış sertifikasına sahip olan gerçek kişiler bir yıl içinde 3 ten fazla araç satışını yalnızca sahibi, temsilcisi, veya müdürü olduğu ya da pazarlama ve satış personeli olarak çalıştığı işletme adına yapabilir.
4-Sıfır araç satışı yapan bayii ve acenteler için böyle bir sınır yoktur lakin ikinci el satış-takas bölümü olan sıfır araç bayileri bu belgelere sahip olmalıdır.
5-Tacir olmayan veya yetkilendirilmeyen kişiler (normal vatandaş) ister vekaleten ister asaleten sadece üç adet satış yapılabilir.
6-Üçten fazla satış yapabilecek kişi ve kurumlar taslakta belirtilmiştir ve satış için bazı evraklar gerekmektedir.
7-İkinci el taşıt ticareti ile uğraşmayan esnaf ve sanatkarlar, tacirler ve tacir olmayan özel hukuk tüzel kişilerinin bir takvim yılı içerisinde kendileri adına tescilli üçten fazla ikinci el taşıtın satışını yapabilmeleri için, bu taşıtların en az 3 yıldır kendi adlarına tescilli olması gerekir.Vakıf ve dernekler ile ticaret şirketleri gibi özel hukuk tüzel kişilerinin tasfiyesi, ticari işletmeler ile esnaf ve sanatkar işletmelerinin ise kapanışı nedeni ile yapacakları satışlarda bu şart aranmaz.
8-3 araç sınırını aşan kişilerden noterde 4. ve üstü araçlar için sertifika ve yetki belgesi istenir. Bu belgeyi ibraz edemeyen kişilerin satış işlemi noterler tarafından yapılmaz.
Üç'ten fazla araç satışı yapabilmek için gerekli belgeler
Taslakta belirtilen kişi ve kuruluşlar gerekli belgelere sahip olduktan sonra üçten fazla araç satma hakkına kavuşurlar. Bu belgeler "yetki belgesi ve satış sertifikasıdır" peki nedir bu belgeler ve nasıl temin edilir?
Yetki belgesi nedir?
Bu belge iş yerlerine ve kurumlara verilen bir belgedir. 2.el araç satışı yapabilmek için;
1-Ticari işletmeler ile esnaf ve sanatkarlar tarafından araçlarının satışı için alınması gereken belgelerdir.
2-Her bir işletme için ayrı ayrı yetki belgesi alınması gerekir.
Satış sertifikası nedir?
Yetki belgesine sahip (sıfır araç bayii, ikinci el oto galerileri, şirketler ve kurumlar) iş yerlerinde çalışan, satış için açıkça veya örtülü olarak yetkilendirilmiş müdürler, pazarlama ve satış personeli olarak çalışan kişilere verilen bir belgedir. Bu kişiler bağı bulundukları işletme adına üçten fazla araç satabilmek için bu belgelerin noterlere ibraz edilmesi şarttır ve sadece satışları bu kişiler yapabilir.
Bu belgeyi alabilmek için gerekli şartlar nelerdir?
1-Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak. Bu ehliyete sahip olabilmek için şu şartlar aranır;
a-Akıl sağlığı yerinde olmak
b-Reşit olmak (18 yaş ) (18 yaşından önce evlenen kişiler de reşit sayılır)
c-Mümeyyiz olmak (yaptığı eylem ve fiillerin sonucunu düşünebilecek nitelikte olmak)
d-Hacir olmamak (mahkeme tarafından haklarını kısıtlayıcı bir hüküm "hacir" verilmemiş olmak)
2-Müflis olmamak (iflas etmiş veya konkordato (iflas anlaşması) yapmamış olmak).
3-Başvuru tarihinden önce 5 yıl içinde Türk ceza kanunu çerçevesinde hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, görevi kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırmak, iş yapılırken fesat karıştırmak, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giymemiş olmak.
4-Satış sertifikasına sahip olabilmek için eğitim ve sınav sonucunda başarılı olmak gerekmektedir.
Satış sertifikası eğitimi ve sınav
Bu sertifika bakanlık tarafından veya bakanlıkça uygun görülen üniversite yada kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarafından hazırlanır ve uygulanır.
Satış sertifikası alabilmek için gereken eğitim müfredatı şu şekildedir;
a-2. El taşıt stok yönetimi
b-Sözleşme hukuku
c-Temel araç bilgileri
d-Bilgi teknolojileri
e-Satış ve pazarlama
f-Satış prosedürleri (basamakları)
g-Satış sonrası işlemler
h-Tüketici hakları
i-Müşteri ilişkileri yönetimi
j-İş güvenliği
k-Etkili iletişim yöntemleri
l-Meslek etiği ve bakanlıkça belirtilecek ek dersleri içerir.
Gereken diğer şartlar şunlardır;
1-Derslerin %70 ine katılım sağlayan kişiler başarılı olarak kabul edilir
2-Bakanlık sınav şartı koyabilir ve bu durumda da derslerin %70 ine katılmak ve sınavdan en az 60 puan almış olmak gerekir. diğer usuller gerekirse Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirtilir.
3-Bu belgelerin verilmesi, yenilenmesi ve iptali işletmenin olduğu yerdeki il müdürlüğü tarafından yapılır. Bu yetki belgesine sahip işletmelerin güncel listeleri her yıl ocak ayında ticaret sicil müdürlüklerince yazılı olarak gönderilir.
4-Yetki belgelerinin ve satış sertifikasının geçerlilik süresi 5 yıldır. Yeniden başvurmak için süre bitiminden önceki 30 gün içinde başvuru yapılmalıdır. Posta yolu ile yapılan başvurular geçersiz olacaktır. Yenileme esnasında tekrar eğitime gerek yoktur ancak bakanlık gerek görürse sınav ve eğitim şartı getirebilir.
5-Yetki belgesi ve satış sertifikası devredilemez.
6-Yetki belgesi ve satış sertifikası alınması için gerekli şartların veya herhangi birisinin kaybedilmiş olması durumunda il müdürlüğüne başvuru yapılır ve belgeler iptal edilir. Denetleme sırasında belirlenen eksiklikler sonucunda da il müdürlükleri verilen belgeleri iptal eder.
7-Bu belgelere sahip iş yerleri ve şahıslar iş konusu değiştirdiklerinde ya da ticareti terk ettiklerinde 15 gün içinde ticaret sicili müdürlüklerine bildirir ve onlar da bunu il müdürlüklerine yazılı olarak bildirirler ve belgeleri iptal edilir.
Bu şartlara uymamanın cezai yaptırımı nedir?
Bir yıl içinde birden fazla araç satışı yapmış olan kişiler hakkında maliye geçmişe dönük olarak araştırma yapar (gelir vergisi kanununu md 37). Bir den fazla araç satışı yapanların yaptığı ticari faaliyet olarak değerlendirilir. Araç satış sınırını geçtiği belirlenen kişiler hakkında gelir mükellefi olarak işlem yapar. Bunu ticari kazanç olarak nitelendirir ve maliye bakanlığı tarafından belirlenen vergi ve cezalar tahakkuk ettirilir.
Kazasız günler ve esenlikler dilerim
Oto-Danışman-Ekspert
Serdar EREN
