Trafikte arac gecisi (sollama) ile alakali senaryolar

[ceyhunsen]

Aklimda son zamanlarda arac gecmek (sollama, overtaking) ile alakali birkac soru var. Bu sorular trafik kurallarina dair bilgi eksikliginden de olabilir tabi. Asagidaki senaryolar ile alakali (yapay zeka kullanarak resimle desteklemeye calistim) kanuni veya guvenlik acilarindan dogrusu nedir fikrinizi belirtebilir misiniz?

1. Sag seritte ilerlerken soldaki araci gecmek

Diyelim ki ben sag seridimde ilerliyorum. Hiz siniri 100 olsun (motosiklet ve araba hiz sinirimiz ayni olsun). Sol seritteki araba kural ihlali yaparak o seridi isgal ediyor ve yavas gidiyor (70 diyelim). Ben ise km'ler boyunca sag seritte ilerlemisim ve o arabadan daha hizli seyahat ettigimden arabaya sonunda yaklasmisim ve onu gecmek uzereyim. Bu durumda:

• O araci kendi seridimde devam ederek gecebilir miyim?
• O araba hizlanana kadar kendi seridimde yavaslayip arabanin hemen arka caprazinda devam mi etmeliyim?
• Ben de sol seride gecip (belki selektor atip) aracin saga cekilmesini mi beklemeliyim?

2. Sol seritte ilerlerken kendi seridimdeki araci gecmek

Bu soru onceki ile biraz baglantili ve onun cevabinin ilk secenek olmasina dayaniyor.

Ben sol seritte hiz sinirlari dahilinde 90'la ilerliyorum. Tabi bu durumda ben de ihlal yapiyorum. Ancak onume cikan arac ayni onceki sorudaki gibi 70'le sol seritten gidiyor. Ben sonunda ihlal yapmamaya karar verip kendimi sag seride atiyorum. Ancak hiz sinirlarina uyarak hizlaniyorum ve o araci geciyorum. Bu durumda ben makas atmis mi sayiliyorum? Eger onceki durumda kendi seridimde giderken o araci gecmem yasalsa bu durumda neden yasal degil? Cunku aradaki tek fark birinin daha once sag seride gecmesi gibi duruyor. Tabi bu iki senaryoda da trafikte baska arac olmadigini varsayiyoruz ki makas bu yuzden bi nebze daha kabul edilebilir kalsin.

Bu sorunun cikis yeri asagidaki video. Burada yuksek hiz var tabi ama hiz sinirlarina uyulsa bile durum ayni olurdu diye dusunuyorum.

View this content on Instagram

View this content on Instagram

3. Duran trafikte ayni kurallarin uygulanmasi

Bu soru ise arac gecisinin kanunen katiyyen soldan yapilmasi gerektigine dayaniyor.

Bu sefer trafikteki her arac sollama kurallarina uyuyor olsun. Trafik de duran olsun. Trafik yavaslamaya basladiginda yapabilen herkes sollamak icin kendini sola atmis ve sol serit tamaman kapanmis olsun. Onun sagindaki seritte ise sollamaya cikmamis araclar var fakat herkes solundaki arac durdugunda durdugu icin onundeki aracla arasinda bir bosluk olusmaya baslamis olsun. Boyle bir senaryoda trafik uzamaya baslar. Bu trafik kurallarinca olmasi gereken midir?

Dunyanin belki hicbir yerinde bu dedigimin ornegi yoktur fakat sollama sadece soldan yapilir dendiginde dogal olarak olusabilecek bir senaryo gibi dusunuyorum. Mantiken duran trafikte her serit doluysa ve her serit farkli zamanlarda ilerliyorsa birileri surekli hatali gecis yapiyor olmali. Hatali olmamasi icin surekli sol seridin de ilerilyor olmasi gerekir.

Yukarida dedigim gibi hem trafik kurallari acisindan hem de guvenli surus acisindan yorumlarinizi beklerim. Tabi soyledigim senaryolar hepimizin yaptigi/yapmadigi seyleri iceriyor. Cezalarin arttigi su gunlerde sagdan arac gectigimiz icin ceza yeme olasiligimiz var oldugundan aklimda boyle tilkiler dolasabiliyor

 

[jonvolkan]

Hız sınırlarını aşmadan boş olan şeriti istediğimiz gibi kullanabiliriz. Sol şeriti boşaltmayan sürücü ile falan uğraşmaya hiç gerek yok. Yeter ki yasal olarak kullanmaya iznimiz olan şerit bulunsun.

 

[shruikan]

uzun, okumadım. sadece koyu vurgulu başlıklara ithafen konuşuyorum:

1- hız limitine uyduğun müddetçe, sağda seyrederken soldaki senden yavaş aracı gene kendi sağ şeridinde geçebilirsin.
2- solda seyrederken, önünde gene soldaki senden yavaş aracı, sağ şeride geçerek sollayamazsın, yasak. yol istersin, vermezse sağ şeride geçersin, biraz geri kalırsın ve sonra basıp geçersin.
3- duran trafikte sollama/geçme yapamazsın, onun adı filtreleme; türkiye'de filtreleme yasak.

 

[ceyhunsen]

2- solda seyrederken, önünde gene soldaki senden yavaş aracı, sağ şeride geçerek sollayamazsın, yasak. yol istersin, vermezse sağ şeride geçersin, biraz geri kalırsın ve sonra basıp geçersin.

Bana garip gelen 2 numara. Kime sorsak ayni seyi soyler belki de bunun suresi veya mesafesi ne? Ben 10 saniye yol istedim vermedi bi 10 saniye de sag seritte arkasinda kaldim sonra gectim desem mesela hala yasak mi? Sureyi 1 saniyeye dusursem veya 1 dakikaya cikarsam mesela, sonuc degisir mi? Cizgi nerede ciziliyor?

3- duran trafik sollama/geçme yapamazsın, onun adı filtreleme. türkiye'de filtreleme yasak.

Motosikletin filtreleme yapmasindan bahsetmiyordum aslinda orada. Herkes kendi seridinde gidiyor ve solundakini asla gecmiyor. Garip bir ornek o, onu gecebiliriz.

 

[Cyan]

Sağdan geçiş yapıp o şeritte kalırsanız bu hatalı sollama kapsamına girmez. Ama önünüzdeki aracı geçmek için sağdaki şeridi kullanıp sonra tekrar sola (biraz önce geçtiğiniz aracın önüne) geçerseniz o zaman hatalı olursunuz. Ancak bir müddet sonra ve/veya bulunduğunuz şeritteki bir aracı sollamak için sola geçerseniz sıkıntı çıkmaz. Makas atma tarifi bambaşka bir şey.

 

[ceyhunsen]

Sağdan geçiş yapıp o şeritte kalırsanız bu hatalı sollama kapsamına girmez. Ama önünüzdeki aracı geçmek için sağdaki şeridi kullanıp sonra tekrar sola (biraz önce geçtiğiniz aracın önüne) geçerseniz o zaman hatalı olursunuz. Ancak bir müddet sonra ve/veya bulunduğunuz şeritteki bir aracı sollamak için sola geçerseniz sıkıntı çıkmaz. Makas atma tarifi bambaşka bir şey.

Mesela şöyle bir örneğim var: Şile otoyolunda sol şeritten araç sollarken ileride biri o şeridi illa kapatıyor. Ben de sağ boş diye geçiyorum ve hızımı kısıp sol şeritle aynı hıza düşüyorum. Sadece birkaç saniye sonra önüm belki 100 metre açılmış oluyor çünkü trafik akıyor. Hızım düşük ve arkamdan da başkaları geliyor diye gazı açıyorum bu durumda. Sonuç olarak sol şeritteki arabayı geçmiş oluyorum. İleride yine orta şerit tıkanınca kendimi sola atıp solluyor buluyorum.

Şile Otoyolu'nda bu dediğim örneği çokça yaşadım. O yolda sürücüleri sol şeridi işgal etmeye iten bir şey var. Verdiğim örnekte de sağa geçip aracı geçme gibi bir hedefim olmasa da trafik koşulları beni bunu yapmaya zorluyor (arkadan hızlı gelen araçlar ve trafikten yavaş kalmam). Bu normal koşullarda yasakken hiç sol şeride girmemiş olsam yasak olmuyordu. Geçen süreye bağlı bunun yasallığının değişmesi de biraz muallak geldi açıkçası.

Benim örneğimde ne zaman gaz açıp aradaki boşluğu kapatayım mesela? Ben o gazı açmasam arkamdaki trafik yavaşlayacak ve trafiğin kaynağı ben ve solumdaki araç olmuş olacak. Çözüm tabi soldaki aracın sağa geçmesi ama geçmiyor o adamlar.

 

[Okan Sinan Ocan]

Öncelikle ilk yanlisin hiz sinirinin 100 km oldugu bir yolda 100 km ye cikmak sart degil . Hiz sinirlari üst siniri belirler bunun altindaki hizlarda ilerlemek kural ihlali degildir.

Yasak olan 100 km hiz siniri olan bir yolda 100 km ile dahi gidiyor olsan sagindaki serit bos ise saga gecmemendir.

Bunun istisnalari sunlardir ,

- Arac sola dönmek icin sinyal vermistir ve sola dönmeye hazirlaniyordur. Bu durumda sag serit müsait ise sinyal verip sagdan gecebilirsin , degilse sen de yavaslayip aracin dönüs yaparak seridi bosaltmasini beklemek zorundasin.

- Sag seritte trafik güvenligini tehdit eden bir durum vardir ve arac sol seritte devam etmektedir ki bu durumda sizin de saga gecmeniz uygun degildir.

Bunlarin disinda önünüzdeki arac sag serit bos oldugu halde saga gecmiyor ise gerekli kontrolleri yapip sag tarafin güvende oldugundan emin olduktan sonra dikkatlice ve seridin müsaade ettigi kadar uzaklasarak araci sagindan gecebilirsiniz (buraya kadar anlatilanlar 2 veya daha fazla seritli tek yönlü trafik icin gecerlidir)

 

[ceyhunsen]

Bunlarin disinda önünüzdeki arac sag serit bos oldugu halde saga gecmiyor ise

Hocam zaten benim kurduğum senaryolar buna dayanıyor. Sol şeridi işgal edip kural ihlali yapan bir araç var senaryoda. Hızlarımız ise hız sınırı dahilinde. Türkiye'de sürekli olan bir durum bu. Bu aracın sağından geçtiğimiz iki senaryonun hangilerinde yasak çiğniyoruz onu sorguluyorum.

Arac sola dönmek icin sinyal vermistir ve sola dönmeye hazirlaniyordur

Mesajlarımda belirtmedim tabi bunu da daha çok sadece sağdan çıkışı olan otoyolları düşündüm.

Bunlarin disinda önünüzdeki arac sag serit bos oldugu halde saga gecmiyor ise gerekli kontrolleri yapip sag tarafin güvende oldugundan emin olduktan sonra dikkatlice ve seridin müsaade ettigi kadar uzaklasarak araci sagindan gecebilirsiniz (buraya kadar anlatilanlar 2 veya daha fazla seritli tek yönlü trafik icin gecerlidir)

Bunu bu şekilde uyguluyorum aslında (yani umuyorum) ama o an orada olan bir trafik polisi mesela ceza yazar mı bana? Sol şeridi işgal eden adama zaten yazar da soru bi de bana da patlar mı?

 

[Okan Sinan Ocan]

Bunu bu şekilde uyguluyorum aslında (yani umuyorum) ama o an orada olan bir trafik polisi mesela ceza yazar mı bana? Sol şeridi işgal eden adama zaten yazar da soru bi de bana da patlar mı?

Eger diger arac hiz sinirlarina uyuyorsa hic bir tarafindan gecemezsin , gayet güzel yazar. Unutma Senin otoyollardaki hiz sinirin sadece 106 km . Ben polis olsam seni herhangi bir binek araci saglar yada sollarken gördügüm anda cezayi yazardim.

 

[yaşlıveacemi]

Güzel bir konu olmuş. En azından bilgilerimizi tazeledik veya kontrol ettik.

 

[ceyhunsen]

Eger diger arac hiz sinirlarina uyuyorsa hic bir tarafindan gecemezsin , gayet güzel yazar. Unutma Senin otoyollardaki hiz sinirin sadece 106 km . Ben polis olsam seni herhangi bir binek araci saglar yada sollarken gördügüm anda cezayi yazardim.

Uyuyor derken tam sınırda gidiyor demiyorum ama. Mesela yukarıdaki örnekte aracın hızı hep 70. Ben ise 90'la gidiyorum. Yolun hız sınırı da 100. Sollarken (mümkünse) hızdan veya başka bir şeyden ceza yazabileceği bir sebep yok.

Ben hep sağ şeritte giderken o da sol şeritte ilerlerse kendi şeridimde onu geçmem yasak değildir diye tahmin ediyorum? Bu örnekte benim hiç sol şeride girmemiş olmam ve hız sınırını aşmamam kilit nokta. Mesela bir girişten otoyola girdim ve sağ şeritte 90'la ilerlemeye başladım. İleride sol şeritte 70'le giden arabayı da bir süre sonra geçtim. Bu yasak mı?

 

[Osm@n]

Dunyanin belki hicbir yerinde bu dedigimin ornegi yoktur fakat sollama sadece soldan yapilir dendiginde dogal olarak olusabilecek bir senaryo gibi dusunuyorum.

Trafik akışının sağdan olduğu ülkelerde:
Evet SOLLAMA sadece soldan yapılır. Sağdan yaparsan SAĞLAMA olur.
Sollama yerine Geçme ve Geçilme denilirse daha DOĞRU İFADE EDİLMİŞ olur.
Bir sağdan bir soldan geçiş yapan katıksız DALLAMA olur.

Mesaj otomatik olarak birleştirildi: 30 Mar 2026

Mesela bir girişten otoyola girdim ve sağ şeritte 90'la ilerlemeye başladım. İleride sol şeritte 70'le giden arabayı da bir süre sonra geçtim. Bu yasak mı?

Bu soruları sorabildiğinize göre, ehliyeti üç harfli marketlerden mi aldınız?

 

[arndiol]

Sağdan gidiyorsan sağından hızla geçip sola geçersen zaten sağlama yapmamış oluyorsun.

bu arada sağ boş ise soldan gitmek zorunda da değilsiniz, solu kapatan manyaklarla ugrasmaya gerek yok

 

[ceyhunsen]

Ehliyetini 15+ yıl önce almış olanlar bana hiç takılmasın bence çünkü bize araba sürmeyi bildiğimizi söylediğimizde ehliyet vermediler; Teorik ve pratik sınavlara girdik. Belirli bir seviyenin üstünde olmayanları da bırakıyorlar.

İnternette de konuyu araştırdım. Herkes aynı şeyi söylüyor ama benim dediğim gibi bir senaryoda (2 numara) neyin ne zaman yasak olduğu ile alakalı bir bilgi bulamadım. Yani 2 numaralı senaryo ne zaman veya nasıl 1 numaralı senaryoya evrilir bunu sorguluyorum.

Ben aslında farklı bir bakış açısı ile sorumu yönelttim. Soru uzun ve detaylı olunca da bazı şeyler gözden kaçıp yanlış anlaşılmış. Canınız sağ olsun ne diyeyim.

 

[Osm@n]

Ehliyetini 15+ yıl önce almış olanlar bana hiç takılmasın bence çünkü bize araba sürmeyi bildiğimizi söylediğimizde ehliyet vermediler;

Ahanda kafam yarıldı!
1993 (e), 2016 (a1) ve 2020 (a) yıllarında olmak üzere üç defa ehliyet aldım.
2009-2015 arası 5 yıllık sürede yüzlerce ehliyet düzenledim.
Bu sebeple SANA ÇOOOOKK RAHAT TAKILABİLİRİM!

 

[killingroad]

Valla haklı ama yapacak bişey yok. =)
Ama haklı olman da sormak istediğin esas şeyi bu kadar dallandırdığın için gerçekten bu nokta atışı soruları sorduğunu sanıp dalga geçmelerine engel değil.

Bizim trafik kültürümüzde "ilerlemek" yok ki.
Gecenin köründe, 4 şerit İstanbul İzmir otoyolunda 90kmh ile en sol şeritten giden o kadar çok andaval var ki.
Yıllardır İzmir'e giderken sağ şeritten gidiyorum yolun büyük kısmını. Son zamanlarda biraz sol şeridi bırakıp bu sefer de bir sağındakine demir atanlar arttı.

23 yıldır ehliyetim var, 28 yıldır otomobil kullanıyorum, tek bir davranışım var.
sağımdaki şerit boşsa, o şeride geçiyorum. bu kadar basit.

 

[ERROR88]

hersey normal asla aracı yavas yavas geçmem 5 10 km gıbı farkla genelde ani hızlanırım en az 25 km fark olur aramda vıdeo dakı durum bana normal geldı sol serıtte yavas gıtmenın cezası var benı uyarmıstı polıs 1 defa ama arkamda arac yoktu halbukı karavan vardı kamyonu sollamıstım solda kalmısım

 

[ceyhunsen]

hersey normal asla aracı yavas yavas geçmem 5 10 km gıbı farkla genelde ani hızlanırım en az 25 km fark olur aramda vıdeo dakı durum bana normal geldı sol serıtte yavas gıtmenın cezası var benı uyarmıstı polıs 1 defa ama arkamda arac yoktu halbukı karavan vardı kamyonu sollamıstım solda kalmısım

Sol serit isgalinin para cezasi var da sagdan gecmenin de para cezasi var. Videodaki davranis eger etrafta polis olsa kesin ceza yedirtirdi. Benim anlatmak istedigim senaryolar biraz daha farkli.

 

[Cyan]

...
23 yıldır ehliyetim var, 28 yıldır otomobil kullanıyorum, tek bir davranışım var.
sağımdaki şerit boşsa, o şeride geçiyorum. bu kadar basit.

Bende de aynı mantık; yolun hep en sağından gitmeye çalışıyorum. En sağ şeritte çok kamyon veya çukur / satıh bozukluğu varsa sağdan ikinci şeritten gidiyorum. Katılımlarda da güvenlik için en sağdan bir soldaki şeride geçiyorum. (Yırtık dondan fırlar gibi yola atlayan çok çünkü...) Zaten bunu daha netleştiren / katılaştıran / kurallaştıran yeni bir genelge var sanırım.

Netice itibarıyla hep yolun sizin hızınıza uygun en sağından giderseniz ve en sol şeridi sollama dışında asla kullanmazsanız bu tip detayları düşünmek zorunda kalmazsınız @ceyhunsen.

 

[Ged]

2. Senaryoda soldaki araci (eger sola donmeyecekse) gecmek icin sag seride gecip araci gecersen ve polis gorurse isterse ceza yazar. Hiz limiti 100 ise her araca 100 demek degildir, zaten bizim ulkede binek otolar icin hiz limitleri sehir icinde 30 ya da 50, gidis gelis sehirlerarasi yollarda 90, cok seritli bolunmus sehirler arasi yollarda 110, otoyollarda 130-140. Istanbulda e5te eskiden 70ti, sonra 80 oldu, simdi 90.
Neyse, o hiz tabelalarinda yazan limitler eger ayrica belirtilmemisse motosikletler icin degil otomobiller icindir. Motosikletleri ne yazik ki kamyonlar ile ayni hizda sayiyorlar ve hiz limitlerine uymayan kamyon tirla dolu ulkede cok sakat.
2. Senaryonun amaci su; diyelim ki 2 ya da 3 seritli bolunmus yolda soldan 1 onceki seritte gidiyorsun ama senin solundaki arac acil/ozel bir durum yokken tin tin gidiyor. Onu gecmemek icin hizini dusurmene gerek kalmasin, kendi seridinde, serit degistirmeden, hiz limitlerini asmadan gidebilmen icin.