- Katılım
- 2 Eki 2023
- Mesajlar
- 2,220
- Motosikleti
- Honda CB750 Hornet / Kanuni Seha 150
- Konu Yazar
- #1
Motosiklet endüstrisinde gün geçtikte yaygınlaşıp popülerleşen 4 zamanlı 2 silindirli motorların tasarımında, birbirine karşı farklı avantaj ve dezavantajları olan 4 farklı temel krank açısı kullanılıyor. 360, 180, 270 ve daha az yaygın olan 90 derece krank mili açıları.
Son zamanlarda sıkça gördüğümüz 270 derece krank mili açısına sahip paralel twin motorların popüler hale gelmesinin başlıca nedeni, aslında 360 ve 180 derecelik geleneksel motorların tam arasında bir yerde tutunması. Yani bunların avantaj ve dezavantajlarını dengeleyen bir noktada konumlanması.
Çok çok basit olarak krank mili açılarını tanımlamak gerekirse;
360 derece;
360 derecelik krank miline sahip bir motorda, her iki piston aynı anda yukarı ve aşağı hareket eder. Ancak, ateşleme aralığı silindirler arasında ofsetlidir, silindirlerden biri ilk krank mili dönüşü sırasında ateşler ve diğer silindir sonraki dönüşte ateşler. Bu döngü, sıralı ikiz motorlardaki diğer krank yapılandırmalarının aksine eşit bir 360 derece ateşleme aralığı ile sonuçlanır. Yani silindirler yukarı hareket ederken biri sıkıştırır, diğeri egzoz yapar; aşağı hareket ederken biri yanma yaparken diğeri emme yapar. Bu şekilde sırayla hareket ederler. Bu sistem zamanla yerini 180 derecelik sistemlere bırakmış.
180 Derece;
180 derecelik krank miline sahip bir motorda, bir piston yükselirken diğeri iner. 4 zamanlı bir motorda, ateşleme aralığı eşit değildir, ikinci silindir ilkinden 180 derece sonra ateşlenir, ardından ilk silindir tekrar ateşlenene kadar 540 derecelik bir boşluk meydana gelir. Eşit olmayan ateşleme aralığı titreşimlere neden olur ve "dengeli" ama "dalgalı" bir güç dağıtımıyla sonuçlanır. 180°'lik bir motor ayrıca her silindir için ayrı bir ateşleme sistemi gerektirir. Daha çok küçük hacimli motosikletlerde tercih edilen bir sistem. Özellikle cılız egzost sesleri ile kullanıcılarını pek de mutlu etmemişler.
270 Derece;
270 derecelik krank miline sahip bir motorda, bir piston diğerinin üç çeyrek dönüşünü takip eder. Bu, ikinci silindirin ilkinden 270 derece sonra ateşlendiği ve ardından ilk silindir tekrar ateşlenene kadar 450 derecelik bir boşluğu takip ettiği düzensiz bir ateşleme aralığıyla sonuçlanır. 270 derecelik ikiz motordaki pistonlar asla aynı anda sabit değildir (90 derecelik bir V-ikiz motorda olduğu gibi), böylece tam bir dönüş sırasında krank ve pistonlar arasındaki net momentum değişimi azalır. 270 derecelik bir ateşleme sisteminde, ateşleme 180 ve 360 derecelik sistemlerde elde edilenin arasındadır. Bir piston diğerinin üç çeyrek dönüşü gerisindedir. Pistonlar ayrıca 360 veya 180 derecelik sistemin aksine, her zaman hareket eder ve bu da ataleti azaltır.
90 Derece;
90 derecelik krank miline sahip bir motorda, bir piston diğerinin çeyrek dönüşünü takip eder. Bu, ikinci silindirin ilkinden 90 derece sonra ateşlendiği ve ardından ilk silindir tekrar ateşlenene kadar 630 derecelik bir boşluğun takip ettiği, düzensiz bir ateşleme aralığıyla sonuçlanır. Yeni nesil modern araçlarda artık kullanılan bir sistem değil.
360-180 ve 270 dereceli 3 motor tipinin ateşleme sırasının görsel olarak açıklanması ise şöyle,
Peki 270 derece krank mili açılı paralel ikiz motorlar neden popüler oldular?
Aslında bunun temel nedeni, 360 ve 180 derecelik motorların avantaj ve dezavantajlarını harmanlayarak; daha basit, daha kompakt, daha dengeli, daha titreşimsiz, daha hafif, daha tok egzost sesine sahip ancak daha agresif bir motor elde edilmiş olması.
270 derecelik sistemin kronolojisi nedir derseniz;
İlk 270 derecelik sistem Yamaha tarafından 1995'te üretilen TRX 850 ve 1990'ların ortalarında TDM ile (TDM850 ve TDM900 gibi) gelmiş. Japon üretici, 2010'larda 'CP2' motoruyla (CP, benzer bir prensipte çalışan CP4 sıralı dörtlüde olduğu gibi 'crossplane' anlamına gelir) bu konfigürasyonun önemli bir savunucusu oldu ve şimdilerde MT-07 (bazı pazarlarda daha önce FZ-07 olarak bilinirdi), R7, Tenere 700, Tracer 7, XSR700, Fantic Caballero 700 ve Super Tenere XTZ1200 dahil olmak üzere çeşitli motosikletlerinde bu sistemi kullanıyor.
Bunun yanısıra BMW gibi birçok üretici de aynı yöne gitti. BMW'nin paralel ikiz motorları birkaç yıl önce 360'tan 270 kranklara geçti. BMW F 800 GS ve F 700 GS'lerini, F 850 GS ve F 750 GS'ye güncelledi. Bu motosikletlerin ikisi de aynı 853 cc paralel ikiz motoru kullanıyor. Önceki nesil F 800 GS (ve diğer F 800 modelleri) 360 derecelik bir krank mili içeriyordu ancak BMW bunu 850 / 750 serisi için 270 / 450 derecelik bir krank miliyle değiştirdi. Önceki F 800 R (ve ST ve GT) geleneksel 360 derece motora sahipti ancak 2020'de piyasaya sürülen F 900 R ve F 900 XR motorlarındaki motor, daha canlı bir 270 derecelik motordur.
Triumph da aynısını yaptı. 2006'da Triumph Scrambler için deneyimini 270 derecelik bir krank mili ile yükseltmeye karar verdi. Triumph kısa süre sonra bu konfigürasyonu iki "orta" büyüklükteki kruvazör olan Speedmaster ve America'ya ekledi ayrıca 1200 konfigürasyonundaki daha büyük Speedmaster ve Thunderbird gibi diğer kruvazörler için de bu konfigürasyonu korudu. 2016'da Bonneville'in Street Twin'e (ve Scrambler'ın Street Scrambler'a) yeniden adlandırılmasından bu yana, tüm Triumph paralel ikizlerinde 270 derecelik krank bulunuyor. Bu, Speed Twin ve Scrambler 1200 gibi daha modern, daha büyük 1200cc motorlara kadar uzanıyor.
KTM'nin orta sıklet motosikletlerinin hemen hepsi V'den paralel motorlara geçti. Ancak bu tam olarak 270 derece değil, 285 derecelik bir krankla sunuldu. KTM, 285 derecelik krank mili olan LC8c paralel ikiziyle motosiklet üretiyor. KTM buna 790 Duke ve KTM 790 Adventure/R ile başladı ancak 890 Duke/R ve 890 Adventure/R, 990 serisinde olduğu gibi aynı ateşleme sırasına sahip motosikletleri var.
Suzuki, biraz geç bir hamle ile 2023'te SV650'nin dolaylı halefi olan 270 derecelik krank miline sahip 776 DOHC paralel ikizine sahip sadece iki motosiklet çıkardı. GSX-8S ve V-Strom 800-800DE. 2024'te ise aynı motoru kullanan karenajlı GSX-8R'ı tanıttı.
Honda bir süredir yaygın olarak 270 derecelik ikiz motorlar kullanıyor. 270 derece kranklı ilk Honda motosikleti 2016'da piyasaya sürülen Africa Twin CRF1000L'ydi.
2019 sonrası CRF1100L Africa Twin'de de 270 derecelik bir krank var. Aynı şekilde 2020 Honda Rebel 1100, CRF1100 Africa Twin, 2022'de piyasaya sürülen yeni NT1100, daha mütevazi sport touring modelleri NC 700, NC 750 ve hatta CTX700 ve X-ADV scooter'a kadar aynı 270 derecelik sistemi kullanıyor. Ve tabii benim de kullandığım MUHTEŞEM CB750 Hornet (Koyu kısım benim uydurmam
) ve aynı motoru kullanan XL750 Transalp.
Royal Enfield Continental GT, Interceptor 650 ve Super Meteor 650 gibi modellerinde aynı 270 derecelik krank mili yapılandırmasını kullanıyor.
Birkaç büyük üretici ise henüz bu adımı atmadı. Ducati, V-Twin'lere (90 derecelik yatış açıları nedeniyle 'L-twin' olarak adlandırıyor) dogmatik bir şekilde bağlı kalıyor ve bunun değişmesi pek olası da değil görünüyor. Kawasaki'nin 649 cc ikiz motoru 180 derecelik ancak bu konfigürasyonu biraz sesiyle telafi ediyor.
En sona en butik, en keyifli, en güzel, en muhteşem markayı bırakalım. Tahmin ettiniz, Aprilia
Aprilia 2019 EICMA'da 270 derecelik krank miline sahip paralel ikiz motoruyla RS 660'ı tanıtarak herkesi şaşırttı. Daha sonra aynı motora sahip diğer muhteşem motosikletleri Tuono 660 ve Tuareg 660'da aynı krank milini kullandı.
KAYNAKLAR:
en.wikipedia.org
www.visordown.com
motofomo.com
www.topspeed.com
saemobilus.sae.org
Bir de benzinli motor teknolojisi ile ilgili Türkçe kaynak koyalım
Son zamanlarda sıkça gördüğümüz 270 derece krank mili açısına sahip paralel twin motorların popüler hale gelmesinin başlıca nedeni, aslında 360 ve 180 derecelik geleneksel motorların tam arasında bir yerde tutunması. Yani bunların avantaj ve dezavantajlarını dengeleyen bir noktada konumlanması.
Çok çok basit olarak krank mili açılarını tanımlamak gerekirse;
360 derece;
360 derecelik krank miline sahip bir motorda, her iki piston aynı anda yukarı ve aşağı hareket eder. Ancak, ateşleme aralığı silindirler arasında ofsetlidir, silindirlerden biri ilk krank mili dönüşü sırasında ateşler ve diğer silindir sonraki dönüşte ateşler. Bu döngü, sıralı ikiz motorlardaki diğer krank yapılandırmalarının aksine eşit bir 360 derece ateşleme aralığı ile sonuçlanır. Yani silindirler yukarı hareket ederken biri sıkıştırır, diğeri egzoz yapar; aşağı hareket ederken biri yanma yaparken diğeri emme yapar. Bu şekilde sırayla hareket ederler. Bu sistem zamanla yerini 180 derecelik sistemlere bırakmış.
180 Derece;
180 derecelik krank miline sahip bir motorda, bir piston yükselirken diğeri iner. 4 zamanlı bir motorda, ateşleme aralığı eşit değildir, ikinci silindir ilkinden 180 derece sonra ateşlenir, ardından ilk silindir tekrar ateşlenene kadar 540 derecelik bir boşluk meydana gelir. Eşit olmayan ateşleme aralığı titreşimlere neden olur ve "dengeli" ama "dalgalı" bir güç dağıtımıyla sonuçlanır. 180°'lik bir motor ayrıca her silindir için ayrı bir ateşleme sistemi gerektirir. Daha çok küçük hacimli motosikletlerde tercih edilen bir sistem. Özellikle cılız egzost sesleri ile kullanıcılarını pek de mutlu etmemişler.
270 Derece;
270 derecelik krank miline sahip bir motorda, bir piston diğerinin üç çeyrek dönüşünü takip eder. Bu, ikinci silindirin ilkinden 270 derece sonra ateşlendiği ve ardından ilk silindir tekrar ateşlenene kadar 450 derecelik bir boşluğu takip ettiği düzensiz bir ateşleme aralığıyla sonuçlanır. 270 derecelik ikiz motordaki pistonlar asla aynı anda sabit değildir (90 derecelik bir V-ikiz motorda olduğu gibi), böylece tam bir dönüş sırasında krank ve pistonlar arasındaki net momentum değişimi azalır. 270 derecelik bir ateşleme sisteminde, ateşleme 180 ve 360 derecelik sistemlerde elde edilenin arasındadır. Bir piston diğerinin üç çeyrek dönüşü gerisindedir. Pistonlar ayrıca 360 veya 180 derecelik sistemin aksine, her zaman hareket eder ve bu da ataleti azaltır.
90 Derece;
90 derecelik krank miline sahip bir motorda, bir piston diğerinin çeyrek dönüşünü takip eder. Bu, ikinci silindirin ilkinden 90 derece sonra ateşlendiği ve ardından ilk silindir tekrar ateşlenene kadar 630 derecelik bir boşluğun takip ettiği, düzensiz bir ateşleme aralığıyla sonuçlanır. Yeni nesil modern araçlarda artık kullanılan bir sistem değil.
360-180 ve 270 dereceli 3 motor tipinin ateşleme sırasının görsel olarak açıklanması ise şöyle,
Peki 270 derece krank mili açılı paralel ikiz motorlar neden popüler oldular?
Aslında bunun temel nedeni, 360 ve 180 derecelik motorların avantaj ve dezavantajlarını harmanlayarak; daha basit, daha kompakt, daha dengeli, daha titreşimsiz, daha hafif, daha tok egzost sesine sahip ancak daha agresif bir motor elde edilmiş olması.
270 derecelik sistemin kronolojisi nedir derseniz;
İlk 270 derecelik sistem Yamaha tarafından 1995'te üretilen TRX 850 ve 1990'ların ortalarında TDM ile (TDM850 ve TDM900 gibi) gelmiş. Japon üretici, 2010'larda 'CP2' motoruyla (CP, benzer bir prensipte çalışan CP4 sıralı dörtlüde olduğu gibi 'crossplane' anlamına gelir) bu konfigürasyonun önemli bir savunucusu oldu ve şimdilerde MT-07 (bazı pazarlarda daha önce FZ-07 olarak bilinirdi), R7, Tenere 700, Tracer 7, XSR700, Fantic Caballero 700 ve Super Tenere XTZ1200 dahil olmak üzere çeşitli motosikletlerinde bu sistemi kullanıyor.
Bunun yanısıra BMW gibi birçok üretici de aynı yöne gitti. BMW'nin paralel ikiz motorları birkaç yıl önce 360'tan 270 kranklara geçti. BMW F 800 GS ve F 700 GS'lerini, F 850 GS ve F 750 GS'ye güncelledi. Bu motosikletlerin ikisi de aynı 853 cc paralel ikiz motoru kullanıyor. Önceki nesil F 800 GS (ve diğer F 800 modelleri) 360 derecelik bir krank mili içeriyordu ancak BMW bunu 850 / 750 serisi için 270 / 450 derecelik bir krank miliyle değiştirdi. Önceki F 800 R (ve ST ve GT) geleneksel 360 derece motora sahipti ancak 2020'de piyasaya sürülen F 900 R ve F 900 XR motorlarındaki motor, daha canlı bir 270 derecelik motordur.
Triumph da aynısını yaptı. 2006'da Triumph Scrambler için deneyimini 270 derecelik bir krank mili ile yükseltmeye karar verdi. Triumph kısa süre sonra bu konfigürasyonu iki "orta" büyüklükteki kruvazör olan Speedmaster ve America'ya ekledi ayrıca 1200 konfigürasyonundaki daha büyük Speedmaster ve Thunderbird gibi diğer kruvazörler için de bu konfigürasyonu korudu. 2016'da Bonneville'in Street Twin'e (ve Scrambler'ın Street Scrambler'a) yeniden adlandırılmasından bu yana, tüm Triumph paralel ikizlerinde 270 derecelik krank bulunuyor. Bu, Speed Twin ve Scrambler 1200 gibi daha modern, daha büyük 1200cc motorlara kadar uzanıyor.
KTM'nin orta sıklet motosikletlerinin hemen hepsi V'den paralel motorlara geçti. Ancak bu tam olarak 270 derece değil, 285 derecelik bir krankla sunuldu. KTM, 285 derecelik krank mili olan LC8c paralel ikiziyle motosiklet üretiyor. KTM buna 790 Duke ve KTM 790 Adventure/R ile başladı ancak 890 Duke/R ve 890 Adventure/R, 990 serisinde olduğu gibi aynı ateşleme sırasına sahip motosikletleri var.
Suzuki, biraz geç bir hamle ile 2023'te SV650'nin dolaylı halefi olan 270 derecelik krank miline sahip 776 DOHC paralel ikizine sahip sadece iki motosiklet çıkardı. GSX-8S ve V-Strom 800-800DE. 2024'te ise aynı motoru kullanan karenajlı GSX-8R'ı tanıttı.
Honda bir süredir yaygın olarak 270 derecelik ikiz motorlar kullanıyor. 270 derece kranklı ilk Honda motosikleti 2016'da piyasaya sürülen Africa Twin CRF1000L'ydi.
2019 sonrası CRF1100L Africa Twin'de de 270 derecelik bir krank var. Aynı şekilde 2020 Honda Rebel 1100, CRF1100 Africa Twin, 2022'de piyasaya sürülen yeni NT1100, daha mütevazi sport touring modelleri NC 700, NC 750 ve hatta CTX700 ve X-ADV scooter'a kadar aynı 270 derecelik sistemi kullanıyor. Ve tabii benim de kullandığım MUHTEŞEM CB750 Hornet (Koyu kısım benim uydurmam
) ve aynı motoru kullanan XL750 Transalp. Royal Enfield Continental GT, Interceptor 650 ve Super Meteor 650 gibi modellerinde aynı 270 derecelik krank mili yapılandırmasını kullanıyor.
Birkaç büyük üretici ise henüz bu adımı atmadı. Ducati, V-Twin'lere (90 derecelik yatış açıları nedeniyle 'L-twin' olarak adlandırıyor) dogmatik bir şekilde bağlı kalıyor ve bunun değişmesi pek olası da değil görünüyor. Kawasaki'nin 649 cc ikiz motoru 180 derecelik ancak bu konfigürasyonu biraz sesiyle telafi ediyor.
En sona en butik, en keyifli, en güzel, en muhteşem markayı bırakalım. Tahmin ettiniz, Aprilia
Aprilia 2019 EICMA'da 270 derecelik krank miline sahip paralel ikiz motoruyla RS 660'ı tanıtarak herkesi şaşırttı. Daha sonra aynı motora sahip diğer muhteşem motosikletleri Tuono 660 ve Tuareg 660'da aynı krank milini kullandı.
KAYNAKLAR:
Straight-twin engine - Wikipedia
What is a 270-degree crankshaft parallel twin and why are they so popular?
Parallel twins with 270-degree crankshafts are becoming increasingly common - here’s how they work and why their use is on the rise
Parallel Twin Motorcycles with 270-degree Cranks
Parallel twin motorcycle engines with a 270-degree crankshaft — why this engine configuration, which motorcycles, and what the difference is.
motofomo.com
Key Differences Between A 180-Degree And 270-Degree Parallel Twin
The difference between 180-degree and 270-degree parallel-twin engines is subtle but produces a massive difference in the real world.
www.topspeed.com
2012-32-0106: 360° vs. 270° vs. 180°: The Difference of Balancing a 2 Cylinder Inline Engine: Design, Simulation, Comparative Measurements - Technical Paper
<div class="section abstract"><div class="htmlview paragraph">Beside the automotive industry, where 2-cylinder inline engines are catching attention again, twin-cylinder configurations are quite usual in the small engine world. From stationary engines and range-extender use to small motorcycles...
Bir de benzinli motor teknolojisi ile ilgili Türkçe kaynak koyalım
