Konu hakkında biraz yazayım.
Dünyada tamamen kendi aracı üreten firma yok.
İlla ki bi yerlerden parça alınır toplanır.
Kendi kullandığım kamyondan örnek vereyim. İtalyan İVECO.
Şanzıman, direksiyon kutusu vb dişli olan parçalar ZF. Doğu Alman malı. (92 model). İVECO kendi üretmemiş. Daha iyi üretenin malını almış takmış.
Mazot pompası BOSCH. Oda Alman malı. Birçok kamyonda bu marka pompa olur.
İlk aklıma gelenler bunlar. Bunun gibi bir sürü şey var. Çoğu parça daha iyi yapan firmadan alınır kullanılır. Elektronik parçalar bi yerden başka parçalar bi yerden vs. Motor bloğu IVECO. Ama başka markalarda motor bloğunuda hazır motor alan firma var. Mesela Perkins motor. Bazı kamyonlarda kullanılır. BMC Levend'in Nissan motorlu olanı var mesela.
Örnekler çoğaltılabilir. Hemen hemen her marka bu şekildedir.
Motosiklettede bu var. Benim ilk aklıma gelen BMW'nin sanırım F650 modeliydi. Aynı motor Aprilliada var JAWA 650'de var.
Ligier markası varmış Fransa'da. Tripörtör üretirmiş. Bu markayı Kayseri'de biri satın almış. Lisansınıda almış fabrikasınıda. Makinaları vs getirmiş Kayseri'ye. Burda üretmeye başlamışlar. 5000 adet üretmişler. Yük motosikletini. Alan adam aynı zamanda mucit. Yanında çalışan ustada o şekilde. Usta ile samimiyetim var geçenlerde konuştuğumuzda uçak motoru denemeleri yaptıklarını söylemişti. Otoser markası.
Sonra bu fabrikayı desteklemek yerine köstek olmuşlar. Çok ağır vergi koymuşlar. Haliyle insanlar almamaya başlamış. Yani örnek verirsek 15000 liraya sıfır tripörtör yerine adam gider 10 yaşında pickup alır farklı bi markanın.
Sonra fabrika kapatmış. Şu an o fabrikada elektirikli ev aletleri üretiliyor. Minisan markası. Otoser toplarken öğrenmiştim bunları.
Yerli markalara bakalım.
BMC (British Motor Company) mesela. Aslında ingiliz malı. İngilterede batmış BMC. Sonra bizim Türkler demiş markayı satın. Markayı almışlar. Hatta bi ara TMC (Türk Motor Company) yapalım diye düşünselerde marka değişecek diye vazgeçmişler. Şu an fabrikası İzmir'de. Yerli malı.
Dünya üzerinde diğer markalar nasıl üretiyorsa bunlarda öyle üretiyor. Farklı farklı firmalardan parça alıp topluyor markalar. BMC'de o şekilde. Birçok ülkede otobüsleri kullanılıyor. Kayseri'de şehir içi taşımacılıkda çokca var mesela. Hemde doğalgaz ile çalışan otobüsler.
Yada Ford Cargo. Ford'un Avrupa'da ağır vasıta üretimi bitti. İVECO ile birleştiler. Ve IVECO EUROCARGO diye marka altında devam ediyorlar.
Fordun hakkınıda Otosan satın aldı. Üretim burda devam ediyor. Her yere ihraç ediliyor.
Karsan, Otokar vb örnekler de var. Karsan pejonun minübüsünü üreten fabrikaydı. Pejoyu bıraktı kendi devam ediyor kendi markasını kurdu. Otokar ise magirusu üretirdi. Şimdi kendi markası ile otobüs minübüs vs üretiyorlar.
Temsa'da o şekilde. Zamanında Mitsubishi üretmiş. Şimdi kendi markası ile üretim yapıyor. Birçok otobüs firmasında araçları var. 2+1 oluyorlar genelde. Çok konforlu araçlar ve tutuluyorlar. Yıllarca piyasaya hükmetmiş Mercedes Benzin otobüsünden vazgeçip Temsa alıyor otobüs firmaları.
Ayrıca bu saydığım firmalardan bazıları askeri araçda yapıyor. Yani yerli askeri araç.
Ağır vasıtada bence bi çok ülkedende ilerideyiz. Tabi Almanya vs ile kıyas yapamayız. Ama kötülenecek bi durumumuzda yok.
Yukarda yazdıklarımdan bi haber insanlar boş konuşuyor onu görünce üzülüyorum açıkcası. Tamam taksi üreten yok. Zamanında üretmişiz. Ama şimdi üretmiyoruz. Devam edilseydi şimdi taksi olarakda iyi yerlerde olurduk bence.
Bu ülkede zamanında uçan yapan olmuş. Vecihi Hürkuş'u, Nuri Demirağ'ı bi araştırın. Kendi imkanlarıyla uçak yapmış adamlar. Ama engellenmişler önleri tıkanmış vs vs.
Motorsiklet olarakda yerli diyebileceğimiz MZ vardı zamanında. Kombassan Kanuni
Bilirsiniz MZ alman malı. Almanya'da fabrikayı Konyalı Kombassan satın alıyor. Makinaları vs taşıyorlar.Kombassan Kanuni olarak bayada üretim yapıyorlar. Tamam Alman malı olanlara göre kalitesi düşük biraz daha. Ama yinede hala ayakta olanlar var. Ve hala asya ülkelerinin motorlarından kat kat iyiler. O fabrikada bitiyor çinliler piyasaya girince. Kanuni'de kendi üretmek yerine çinden getirip topluyor. Çünkü insanlar hayır için motor yapmıyordu. Ticari beklenti var. Dışardan getirip toplamak ucuz. Rekabet edebiliyorlar. MZ'i üretmeye devam etselerdi satamayacaklardı.
Geçenlerde bi motorcu abimle sohbet ediyoruz. Kombassan fabrikasını gezmiş. MZ döneminden kalma makinalar atıl vaziyetteymiş. "Görünce ağlayasım geldi" diyor adam.
Yani yapılamayacak şey yok. Yapılanları yazdım. Destek olursa herşey yapılabilir. Cesur insanlar gerek. Ve öyle insanlardan daha çok yerli malının arkasında duracak halk gerek bize.
Devrim Arabaları filminde adamlar 3 ayda araba yapıyor imkansızı başarıyor ama halk kötülüyordu. Arkasında durmuyordu. Geçti gitti Devrim Arabaları.
Şimdi bu konuda bile onu görüyoruz. Benim yazdığım markaları kötüleyenler küçük görenler çıkacak burda. Biz yapamayız edemeyiz şöyle olur böyle olur. Sizler bu şekilde köstek olduğunuz sürece bu ülke ileriye adım atamıyor.
Ülkemizde gerçekten çok zeki insanlar var. Ama imkanları yok adamların. Devlet öyle insanlara destek olsa birçok şey yapılabilir. Mesela Mennan Aksoy'u bi araştırın. Hayat hikayesini okuyunca sizde duygulanacaksınız.
Ben kendi çapımda elimden geleni yapıyorum. Mesela kamyon arıza yaptığında parça değişeceğinde usta 3 seçenek sunuyor. Orjinal İtalyan, Çin, Konya malı. Ben Konya malını kullanıyorum. İtalyan yada Çinli zengin olmasın benim toprağımın insanına gitsin param.
Giyim kuşamdada aynı şekil. Yerli olmasına dikkat ediyorum. Varsın dandik olsun. Varsın marka olmasın. Param ülkemde kalsın.
Yani sözün özü kendimizi kötülemeyelim.
Esenlikler.