8200 km deki bir motorun fren diskinde çizik olmaması lazım, ilginç.Benim motor 30,000 de disk pırıl pırıl.Diskin balataya değmeyen noktası ile balata temas yüzeyi arasında tırnağımı gezdirdiğimde bir seviye farkı da hissedilmiyor.
Balata değişim zamanı kullanıcıdan kullanıcıya fark eder, belirli bir km si yoktur.Bittiği zaman ses yapar hemen değiştirmek lazım.Balatayı gözle kontrol edebilirsiniz, seçilemiyorsa kaliperi 2 tane 8 lik civata tutuyor.Yıldız anahtar yada lokma takımı ile; yani mutlaka altı köşeden kavramalı, düz anahtar ile olmaz; söküp kontrol edilebilir.Söküp takması çok basittir.
Diskte çizik olması daha önceden bitik balata ile kullanılmış olabileceğini düşündürüyor ama araya küçük taş vs. de girmiş olabilir.Diskteki çizikler dairesel olduğu için yeni takılacak balata kısa zamanda diskteki çiziklere uyum sağlar.Çizikler çok fazla sayıda değilse; nedir bu çok fazla açalım biraz; bence balatanın diske basan genişliğinin %10'unu geçmiyorsa gözardı edilebilir.Asıl sorun bitik balata ile kullanılmış diskin incelmesi.Bunu gözle rahatça görebilirsiniz.İncelmiş disk yeni balatada değil ama, zamanla aşınan balatanın daha ömrü varken, kaliperin itme sınırı dışına çıkması nedeni ile kullanılamaz hale gelmesine neden oluyor.Yani balatayı daha kısa süre kullanabilirsiniz.Bu şekilde dahi disk kullanılabilir.Ybr nin yan sanayi balataları 5-10 lira.Aldım kullandım, hiçbir sorun olmadı.Balata ne kadar yumuşak olursa disk ve frenaj açısından o kadar iyidir.Disk aşındırması azalır, fren kabiliyeti artar ama balata çabuk biter.Balata alırken tırnak ile üzerine bir çizik atmaya çalışın.Tırnak balataya batıyorsa iyi denebilir.Yok taş gibi, cam gibi birşeyse o balatadan uzak durmak lazım.
---------- Mesaj ekleme zamanı: 15:27 ---------- İlk mesajı ekleme zamanı 14:08 ----------
Motorun zor çalışması ile ilgili sadece 3 ana başlık var:
1-Ateşleme
2-Benzin
3-Hava
Bunlar doğru olduğu zaman motor düzgün çalışır.Bir tanesi bozuldu mu zor çalışır yada çalışmaz.
1-Ateşleme:
a)Buji
Ateşleme kontrolü bujiden başlar.Buji için servis kitabı her 3000 km de bir kotrol et yada değiştir der.Bujinin değiştirme ölçüsü tırnak ile orta elektrod arasındaki aralığın mesafesidir..Bu aralık 0.6-0.7 mm aralığında olmalı.Zamanla elektrodun boyunda kısalma, ateşleme nedeni ile malzeme kaybı olur.Ayrıca buji porseleninde sıcaklık nedeni ile çatlama da olabilir.20,000 km hiç buji değiştirmeden gidenlerde var, 3000 de bir buji değiştirenlerde.Kişisel fikrim ybr ler yüksek devirli motorlar olduğundan, tek bir bujisi olduğundan ve buji fiyatlarının pahalı olmamasından ötürü 5,000 km de bir buji değiştirmekte fayda var.
b)Buji piposu, kablosu ve bobin
Bazen buji kontrolü yapıldıktan sonra buji piposu yerine tam oturmamış olabiliyor.Yerine düzgün oturmalı, buji kafasi ile temas eden yüzeyinde oksitlenme olmamalı.Buji piposu içine arada kontak spreyi sıkmakta fayda var.
Buji kablosu, yada bobin kablosu, ybr lerde bobin ile birlikte yekpare olan bir parça.Bu kablonun direnci zaman içinde artıyor.Belirli km ye gelmiş motorun komple bobinle birlikte kablosu değiştirilmeli.Ucuzdur o yüzden değiştirmek en iyisi.Kaç km dersen 30,000 olabilir.Bu rakamlar benim kişisel fikrimdir.Tartışmaya açıktır.50,000 diyen olabilir, ne gerek var bozulmadan değiştirmeye diyen olabilir.Ama ateşleme kalitesi gittikçe düşecektir.
c) Kontak
Aslında kontağa gelene kadar daha başka parçalar var ama kontak ybr lerin kronik sorunu.Motorun sinyali, farı, kornası, marş motoru çalışıyor ama motor çalışmıyorsa kontaktan şüphe etmek lazım.Kontağı açtıktan sonra "on" konumunda iken olduğu yerde sağa sola birkaç milim hareket ettirmeli ve motorun çalışıp çalışmadığına bakılmalı.Kontağın alt kısmındaki plastik bölümün kenarlarındaki deliklerden arasıra, özellikle kış mevsiminde daha sık olarak kontak spreyi sıkılmalı.
d) Regülatör, cdi ünitesi, marş rölesi, sigorta
Bunlar aslında kolay kolay bozulmayan parçalar.Elektirik probleminden şüphelenilen motorda ilk bakılacak yer aslında sigorta olmalı.Ama sigortası atan motor ben pek görmedim.Genelde problem kontak yada buji oluyor.Regülatör problemi akü şarjı ile ilgili sorun yaratır.Marş rölesi problemi marş motorunu ilgilendirir.Cdi ünitesi arıza yaparsa motor zaten çalışmaz.Cdi bence elektirik arızalarında bakılacak son yerdir.
Bujide ateşleme yoksa akü kutup başları sökülüp iyice temizlenmeli.Taktıktan sonra halen ateşleme yoksa ilk bakılacak yerler soketler ve kontak olmalı.Motor asla vurdurarak çalıştırılmamalı.Bu işlem başta krank koluna büyük yük bindirir.Bizim motorlarımızda zaten kick start mevcut.Ayakla çalışmayan motoru ittirip kaktırmaya gerek yok.
2-Benzin:
Benzin 95 oktan bilindik ve güvenilir istasyondan alınmalı.Benzinde su olduğundan şüphe ediliyorsa motoru orta ayakta park ettikten sonra ertesi gün benzin musluğunu rezerv konumuna alıp, karbüratörün altındaki tahliye vidasını gevşeterek istenmeyen kısmı bir kap içine tahliye edip kontol edebilirsiniz.Normalde seyahat halindeyken durup bu vidayı gevşetseniz bile pek faydası olmaz.Benzin dinlenmeden, içindeki su dibe çökmez.Motor sallandıkça depo içinde çalkalanıp durur.Köylerden yada sapa yerlerdeki istasyonlardan benzin almamak lazım.Kırsal kesimde genelde mazot ve lpg kullanılır.Benzin ya çok eskidir yada depodaki pas yüzünden kalitesi düşüktür.Gerçi dinlenmiş benzin daha makbuldür ama benzin istasyonlarındaki pompalar tankın dibine yakın yerden benzini çektikleri için benzin sirkülasyonu hızlı olmayan bu tip yerlerde deponun dibi çamur gibidir. Denetim de pek sık yapılmaz.
Benzin konusunda, bir seyahat söz konusu değilse, yani hep belli bir çevreden benzin alınıyorsa; yanınıza 1 litrelik bir şişe alın ve benzin alırken bunu da doldurun.Eve koyun bakın bakalım çökme olacak mı, dibinde su, tortu vs. kalacak mı?Ona göre hangi istasyondan benzin alacağınıza karar verebilirsiniz.Şirket logosu, marka falan önemli değil.Türkiye içinde benzin satışı yapan bütün firmalar benzini İzmir Aliağa'daki rafineriden alıyor.
a) Karbüratör
Karbüratör içine pislik kaçmadıkça kolay kolay bozulan bir parça değil.Pislik kaçmaması içinde benzin musluğu altında takılı olan küçük kağıt filtreyi arasıra çıkarıp temizlemek gerekli.Bunun dışında yapacak pek birşey yok.Karbüratörün sağ tarafında ince siyah renkli hortumu söküp üflemek, tıkalı olup olmadığını kontrol etmek faydalı olabilir.Yine sağ taraftaki rölanti ayar vidasından motor sıcakken rölanti ayarı yapılabilir.Rölanti devrini arttırmak için vidayı sıkmak, yani sağa doğru çevirmek gerekir.Azaltmak için tam tersi, gevşetmek, yani sola doğru çevirmek gerekir.Sıfır km aldığınızda verilen ybr kullanıcı el kitabının 52 .sayfasında yazdığına göre standart rölanti devri 1,400-1,600 devir/dakika dır.
Jikle sadece motor soğukken kullanılır.Sıcak motor çalıştırılırken jikle açılmaz.
3-Hava:
Hava filtresi 3000 km de bir kontrol edilmesi, gerekiyorsa temizlenmesi yada yenilenmesi gereken bir eleman.Yoğun tempolu şehir içi trafikte filtreyi 5000 km de bir değiştirmekte fayda var diye düşünmekteyim.Filtrenin içinde gözle görülen toz ve pislikler dışında gözle görülmeyen partiküllerde filtreyi tıkar.Filtre motorun içine yabancı madde kaçmasını engelleyip motor içine temiz hava vererek sürtünme ve çizilmeleri önler.Ancak tıkanırsa karbüratör benzin hava karışımı değişeceği için motorun çalışmasında aksaklıklara neden olur.İlk kontrolde basınçlı hava ile içten dışa doğru temizlemek faydalı olabilir.Hava filtresi de yana sanayi olarak satılan ucuz bir sarf malzemesi, yenisi ile değiştirmekte fayda var.
Uzun süre yağmur altında yada kısa süreli sağanak yağış altında motor kullandıldığında hava filtresine su girebiliyor.Zaten motor silkelemeye teklemeye başlayacaktır.Bir mecburiyet yoksa durup uygun bir yerde filtreyi kurutmak yada değiştirmek lazım.Mutlaka yola devam etmek gerekiyorsa filtreyi çıkarıp çantaya atabilirsiniz.Yağış nedeniyle havadaki toz toprak en az seviyededir.Motora girecek olan az miktarda sudan ilk fırsatta motor yağını değiştirerek kurtulabilirsiniz.Motoru silkeleyen, tekleten şey su değil, hava filtresinin su nedeniyle şişip hava geçişine izin vermemesidir.
neyse krank da değişecek derse para yok der sadece bilyaları değiştiririm. heralde 25000 km deki motorun bilyarı bitmiştir.
