Gümrüklere gelen mallar, çeşitli nedenlerle sahipleri tarafından gerekli vergileri ödenip alınmazsa belli bir süre sonrasında tasfiye işlerine (tasiş) devrediliyor. Tasfiye işleri de bu malları açık arttırma usulüyle satıyor. Türkiye'de çeşitli illerde gümrükler var ve bunlar birbirinden bağımsız olarak satışlar yapıyorlar.
www.maliye.gov.tr adresinden hangi gümrük ne zaman ne satacak takip edebiliyorsunuz.
Satışa çıkarılan mal için belirlenmiş bir bedel var. Onun üzerinden açık arttırma yapılıyor. Eğer mal, o açık arttırmada satılmazsa bir sonrakinde fiyat düşülüyor, yine satılmazsa son açık artırmaya 2.artırmanın % 50 bedeliyle giriyor. Arttırmalar sırasında kimse istenen bedel için istekli değilse siz başka bir bedel önerebiliyorsunuz. Bunun prosedürünü bilmiyorum ama sizin teklifiniz Ankara'ya gidiyor orda onaylanıyor yada onaylanmıyor vs.
Gümrüklerde ihaleye girecek malların listeleri var. Bu liste internette de var ama gümrüğe gidip 3-5 YTL ibi komik bir paraya liste alıyorsunuz çünkü bu liste olmadan ambarlara girip satılan mallara bakamıyorsunuz. Bu listenin üzerinde ambara girmek için serbest giriş kartı var.
Aslında bunu yapmak şart, örneğin bir araba var listede ilginizi çeken. Yanında % 10 hasarlı yazıyor başka detay yok. Bu hasarı görmenin tek yolu gümrükte bu listeyi alıp aracın gerçek hasarını siz tespit edebilir, alınıp alınmayacağı konusunda fikir yürütebilirsiniz.Elinizdeki listede aracın sıra numarası var ve araçların camlarında da o numaralar yazar. Neye baktığınızı anlarsınız.
Örneğin,
20 numara X bir araç, satış bedeli 100 YTL, teminat bedeli 6 YTL gidip ambarda aracın camında yazılı olan 20 numaralı aracı buuyorsunuz ve inceliyorsunuz.Sonra bu araba ihalede 20. sırada açık artırmaya çıkacak. Yanılmıyorsam ve yönetmelik değiştiyse yanıltmış olmayayım, geçmişte yatırdığınız teminat kapsamında bulunan diğer araçlara da girebiliyorsunuz. Yani asıl almak istediğiniz aracı başkası sizden önce aldı, aynı teminata sahip diğer araçlara siz de arttırmaya katılabiliyorsunuz.
Fiyat makul geldi, aracı beğendiniz, ihaleye de girmeye karar verdiniz. Listede belirtilen teminat miktarını orda vezneye yatırıyorsunuz. Eğer birden fazla malın ihalesine girecekseniz hepsinin toplam teminat tutarı kadar para yatırmanız lazım. Bu paranın fazla olması dert değil çünkü her hangi bir mal alırsanız onun değerinden düşülüyr ya da sonra gidip geri alıyorsunuz.
İhale, gümrükte değil kalabalığın sığabileceği yerlerde yapılıyor. Giderken yanınızda bulundurmanız gereken evraklar,Kimlik, ikametgah ve teminat makbuzu.
Mesleği ihalecilik olan insanlar var. Her açık arttırmaya katılıp dikiş makinasından gözlük sapına kadar alakasız ama ucuz herşeyi satın alıyorlar sonra pahalıya satmaya çalışıyorlar. Gittiğinizde bu tür insanlarla karşılaşırsanız konuşup sadece bir motosiklet alacağınızı, lütfen fiyatları yükseltmeyin, ben bu motoru aldıktan sonra siz dilediğiniz kadar arttırımda bulunabilirsiniz diye ricacı olabilirsiniz.
Burada her hangi bir araç ihale ile sizde kalırsa, yapmanız gereken listede hangi sıradaki motoru aldıysanız onun dosyasına imza atmak. Teminat makbuzunuz ve ikametgahınızı da bu dosyaya koyuyorlar.
Sonra gümrükte memurlar şehadetname adında bir belge düzenliyorlar. Bu belge 2 nüsha olarak yazılıyor. Birisini postayla size, diğerini de yine postayla trafik şube müdürlüğüne yolluyorlar. Hani çabuk olsun diye ben bekliyim, alıp elden götüreyim durumu söz konusu değil. Bu şehadetname adresinize geldikten sonra, tekrar gümrüğe gidiyorsunuz. Dosyanız çıkıyor. ÖTV ile başlayan ve ambar ücretiyle sona eren bir ödeme listeniz var. Yani 1000 YTL ye almış olduğunuz bir motosiklet için 1500 YTL ödemeniz de mümkün. Bunun sebebi gümrüklü sahaya giren motosiklet o ambara kaç yılında girdi, toplam ne kadar süre gümrüğün ambarını işgal etti tüm bu süre hesaplanıp ambar parası bu şekilde tahsil ediliyor. Yani ne kadar ambarda kalırsa sizin için o kadar az para demek.
Fatura kesilir ve işlemler biter bunlardan sonra. Ambardan motorunuzu alabilmek için gerekli evrakları verirler. Ambardaki memur, işçi, hammal vs vs sizden abi hayırlı olsun diye ufaktan bir şeyler bekler söylemedi demeyin.
Sonrasın standart ruhsat ve plaka işleri. Bu işleri muameleciye de yaptırabileceğiniz gibi kendiniz de yapabilirsiniz.
Gümrükten motosiklet yada araç almanın başınızı ağırtacak bir prosedürü yok ancak tek problem işlerin yavaş ilerlemesi.Yani motorunuzu aldıktan sonra ihaleden sonra motora binebilmeniz için 2 ay gibi bir süre geçebilir bunu da bilmenizde fayda var. En önemlisi de demonte vaziyette olup olmadığına dikkat edin. Demonte vaziyette ise bunu toplamak ta haylice vaktinizi alacaktır.
Şimdi gelelim zurnanın zırt dediği yere. Tasfiyeden mal almanın en riskli tarafı hiç bir garantiye sahip olmayışı. Bunun parçası eksik ordan başkası çalmış diyemezsiniz, bozuk bu çalışmıyor diyemezsiniz. Ama piyasa fiyatının yarısına almışsanız tüm riskleri göze alacaksınız.
Şimdi bu bilgilerden sonra karar versin alacak arkadaşlar.
kardeş site MD de üyeliği olan sevgili sedat güven arkadaşımıza bu yazısından dolayı t.ş.k lerimi iletiyorum burdan