Hava filtresi değiştirin, temizlemeyin. Sonuçta fakirleşmemiz lazım, yeter ki üretici kazansın. Aman ha sakın ola ki yan sanayi almayın, yoksa o kadar tasarımla uğraştık hazıra onlar konar, hem onların filtreleri daha kötü...
Şakayla karışık yazım tabi ancak doğruluğu olan kısımları farkettiğinizi sanıyorum. Müsade edilirse konuyla ilgili bilgimi paylaşmak isterim.
Hava filtreleri tip tiptir. Bunların içerisinde hatırladıklarım;
*Vorteks filtreler
*Tel filtreler
*Keçe filtreler
*Kumaş filtreler
*Sünger filtreler
*Kağıt filtreler
Avantaj ve dez avantajlarını maddeler halinde sınıflandırarak yazmaya gayret edicem. Böylece neden hangi araçta ne tip filtrelerin kullanıldığını, zamanla neden bazı şeylerin değiştiğini ve acı bazı gerçekleri, yediğimiz kazıkları bilin isterim. Vereceğim değerler yaklaşık değerlerdir. Arzu eden arkadaşlar teknik verileri inceleyerek buraya ekleyebilirler. Böylece daha kesin ve net veriler elde edebiliriz. Ben kendi bilgim ve tecrübem doğrultsunda elimden geldiğince paylaşmak istedim.
Filtre türü: Vorteks filtre
Kullanım amacı ve yeri: Girdap tip filtredir. Bu filtre türünde havaya dışarı doğru akış verilecek ve girdap oluşturulacak şekilde yön verilir. Bu şekilde, havanın içerisindeki partüküllerin kütlesi havadan daha fazla olduğundan dışarı doğru savrulacak ve temiz hava yoluna devam ederken istenmeyen partiküller tasarım gereği bir kap içerisine toplanacaktır. Bu tip filtreler asıl hava filtresinin ömrünü çok ciddi şekilde arttırdığından birçok otomobil, ticari araç, iş makinesi ve benzerlerinde kullanılmaktadır. Ağırlığı tasarımı ile doğru orantılı olarak değişir genellikle ana filtre ile kıyaslanamayacak kadar hafiftir, fazla yer kaplamaz.
"Satıcı açısından"
Maliyeti: Düşük, ancak aşırı yüksek (sonuçta bu kullanıldığında sarf malzemesi satışı ciddi oranlarda düşecek ve firma zarar edecektir)
Ömrü: Sonsuz (asla değiştirilme gereği duyulmaz)
"Kullanıcı açısından"
Maliyeti: Yok (araç ile birlikte satın alınır ve asla değiştirilmesine gerek yoktur)
Ömrü: Sonsuz (asla değiştirilme gereği duyulmaz)
Performansı: Çok yüksektir (ancak küçük partiküllerde verimsizdir)
Geçirgenliği: %100
Tutuculuğu: %70
Temizlenebilirliği: %100
Temizlik prosedürü:Toz kabı olan tiplerde her asıl filtre temizliği/değişiminde kap boşaltılır, diğer tipleri motor stop edildiğinde tasarımı gereği kendi kendisini boşaltarak temizler. Asla bozulmaz, asla eskimez, asla değiştirilmez.
------------------------------------------------------------
Filtre türü: Tel filtre
Kullanım amacı ve yeri: Ana filtredir. Buradan sonra başka filtre (genellikle) kullanılmaz. Motora giren havayı süzer. Bunun haricinde aspiratörlerde ve sanayide de sıklıkla kullanılmakta
"Satıcı açısından"
Maliyeti: Düşük, ancak aşırı yüksek (sonuçta bu kullanıldığında sarf malzemesi satışı ciddi oranlarda düşecek ve firma zarar edecektir)
Ömrü: Sonsuz (asla değiştirilme gereği duyulmaz)
"Kullanıcı açısından"
Maliyeti: Yok (araç ile birlikte satın alınır ve asla değiştirilmesine gerek yoktur)
Ömrü: Sonsuz (asla değiştirilme gereği duyulmaz)
Performansı: %98
Geçirgenliği: %98
Tutuculuğu: %98
Temizlenebilirliği: %100
Temizlik prosedürü: %100 (Sanayi ve aspiratör filtrelerinden farklı olarak, otomotiv sanayiinde kullanılan tel filtreler kuru değil yağlı tiptir. Vorteks filtreden akış yönü sağlanarak yağlı tel filtre üzerine çarpan hava içerisindeki mikro partiküller bu yağa tutunur ve kaçamaz. Herm motor yağı değişiminde hava filtresi sökülür, filtre tabanındaki kirli yağ temizlenir, yerine yeni motor yağı (yaklaşık 150cc) eklenir, ardından tel filtre gaz yağı veya motorin ile temizlenir, motor yağı içerisine daldırılıp çalkalanır ve yağlı olarak yerine geri takılır. Asla değiştirilme gereği duyulmaz. Sizde süzme yetersiz olur düşüncesi oluşturabilir ancak hemen hepimizin bildiği ve arada bir hala yollarda gördüğümüz o Manda Kasa tabir ettiğimiz Mercedes otomobillerde bu hava filtresi kullanılmaktadır. Hatırlatayım, o filtre otomobil alındığından beri hiç ama hiç değiştirilmedi. Üreticinin zararını hesaplayın (veya sizin ne kadar kar ettiğinizi).
------------------------------------------------------------
Filtre türü: Keçe filtre
Kullanım amacı ve yeri: Ana veya ön filtre olarak kullanılır. Ön filtre olarak kullanıldığı konumda genellikle ana filtrenin hemen önüne sabitlenmiştir. Daha kaba parçacıkları tutarak ana filtrenin ömrünü arttırır.
"Satıcı açısından"
Maliyeti: Düşük
Ömrü: Orta
"Kullanıcı açısından"
Maliyeti: Orta
Ömrü: Orta
Performansı: Yüksektir
Geçirgenliği: Kağıt filtrelerden daha geçirgendir
Tutuculuğu: Orta/Yüksek. Ancak yağlı olarak hazırlanırsa ömrü düşer, tutuculuğu artar. (Üretim şekline göre değişir, polen filtresi olarak da kullanılmaktadır)
Temizlenebilirliği: Yüksektir, kolaylıkla su ve yağ sökücü (deterjan) ile yıkanarak temizlenir ve defalarca kullanılabilir.
Temizlik prosedürü: Söküldükten sonra yağ çözücü ve düşük basınçlı su ile havanın akış yönü tersine doğru yıkanır. Yıkama sonrası süzülmeye bırakılır ve sonrasında düşük basınçlı hava ile kurutulabilir (Ömrünü uzatmak için hava tutulması önerilmez, kendiliğinden kurutulması tavsiye olunur).
------------------------------------------------------------
Filtre türü: Kumaş filtre
Kullanım amacı ve yeri: Ana filtredir. Keçe filtreden daha ince yapıda ve daha küçük partikülleri tutabilir.
"Satıcı açısından"
Maliyeti: Orta
Ömrü: Orta
"Kullanıcı açısından"
Maliyeti: Orta
Ömrü: Orta
Performansı: Yüksek
Geçirgenliği: Orta/Yüksek. Ancak yağlı olarak hazırlanırsa ömrü düşer, tutuculuğu artar. (Üretim şekline göre değişir, polen filtresi olarak da kullanılmaktadır)
Tutuculuğu: YÜksek. Kolaylıkla su ve yağ sökücü (deterjan) ile yıkanarak temizlenir ve defalarca kullanılabilir. Ancak kumaş filtreler üretim şekli gereği genellikle tek kullanımlıktır.
Temizlenebilirliği: Orta (Basınçlı hava ve/veya yağ çözücü su kullanılarak temizlenerek defalarca kullanılabilir)
Temizlik prosedürü: Söküldükten sonra yağ çözücü ve düşük basınçlı su ile havanın akış yönü tersine doğru yıkanır. Yıkama sonrası süzülmeye bırakılır ve sonrasında düşük basınçlı hava ile kurutulabilir.
------------------------------------------------------------
Filtre türü: Sünger filtre
Kullanım amacı ve yeri: Ana veya ön filtre olarak kullanılır. Ön filtre olarak kullanıldığı konumda genellikle ana filtrenin hemen önüne sabitlenmiştir. Daha kaba parçacıkları tutarak ana filtrenin ömrünü arttırır.
"Satıcı açısından"
Maliyeti: Düşük
Ömrü: Orta
"Kullanıcı açısından"
Maliyeti: Orta/Yüksek
Ömrü: Orta/Yüksek
Performansı: Yüksek
Geçirgenliği: Yüksek
Tutuculuğu: Orta/Yüksek (yağ[tercihen silikon yağı] ile kullanıldığında yüksektir)
Temizlenebilirliği: Yüksek
Temizlik prosedürü: Yağ sökücü ve su ile yıkanıp kendiliğinden veya düşük basınçlı hava ile kurutularak temizlenebilir.
------------------------------------------------------------
Filtre türü: Kağıt filtre
Kullanım amacı ve yeri: Ana filtredir.
"Satıcı açısından"
Maliyeti: Düşük
Ömrü: Kısa
"Kullanıcı açısından"
Maliyeti: Çok yüksek
Ömrü: Çok kısa
Performansı: Yüksek
Geçirgenliği: Yüksek
Tutuculuğu: Yüksek oranda tutuculuğa sahiptir, oldukça küçük partikülleri rahatlıkla tutabilir. Yüksek tutuculuk istenen durumlarda filtreye belirli oranlarda silikon yağı veya kullanıldığı ortama uygun yanma direnci yüksek bir yağ uygulanarak tutuculuğu arttırılır
Temizlenebilirliği: Havanın giriş yönü tersine basınçlı hava uygulanarak temizlenebilir. Eğer filtreye yağ uygulaması yapılmış ise basınçlı hava filtrenin içerisinde tutunmuş partikülleri ters yönde de harekete zorlayarak daha çok tıkanmasına neden olabilecektir. Kağıttan yapıldığı için yıkanması söz konusu olmayacağından, yağlı tip ise basınçlı hava ile temizlenemeyeceğinden değiştirilmek zorundadır.
Temizlik prosedürü: Yağlı olmayan tipleri, havanın giriş yönünün tersi yönde basınçlı hava uygulanarak temizlenebilir. Kesinlikle su değmemelidir. Su değen hava filtresi yapısı bozulduğundan kendi kendisini tıkamıştır, değiştirilmelidir.
------------------------------------------------------------
Şimdi de kullanılan filtre elemanlarını biraz düşünelim.
Mesela kağıt filtre.
Haliyle kağıt, bildiğiniz kağıt yani. Tabi ki kağıdı ne formda üretirseniz o işe yarar. Örneğin A4 yaparsanız fotokopi çekersiniz, geçirgenlik oluştutursanız filtrasyon yaparsınız. Bu noktada kağıdın kalınlığı(ağırlığı ile ölçülür), sertliği, esnekliği, geçirgenliği esastır. Kağıt filtreler de diğer tüm kağıtlar gibi dev silindirik balyalar halinde üreticiden çıkar ve hammadde olarak ikinci ürün geliştiricisi olan diğer üreticiye teslim edilir. Bu ikinci üretici ise bu kağıdı alır, belirli ölçülerde keser, katlar, diğer bir ürünün/ürünü üzerine ekler ve paketleyerek satışa sunar. Bu noktada hazır imal eden bir firma varken kolay kolay hiçbir üretici gidip de filtre imal etmek için yeni bir fabrika kurup işletmekle uğraşmayacaktır. Hali hazırda yapan firmaya kendi istediği standartları ve ölçüleri bildirerek imalatını sağlayacaktır.
Burada esas olan kağıdın kendisi ve birim alandaki toplam kağıt miktarıdır ki bu da kat (üstü üste) sayısı, katlama sayısı, kat adedi ve toplan kaplanan alandır.
Gerçek üretici bu ürünü tasarlamak için arge' ye ciddi para harcamış, tasarımı - sözleşmeleri - global dağıtımı - hammadde seçimi v.s. ciddi rakkamlar harcamıştır. Haliyle ürünün satış fiyatına kar da ekleyerek bunu son tüketiciye yansıtır.
Yan sanayi üretici ise iki ana gruba ayrılabilir.
1. Eski tedarikçi: Eski sözleşmede ürünü üreten firma ile sözleşme bitiminde (çeşitli küçük oyunlar sayesinde bulunan açıkların da yardımı ile) aynı ürünü (veya neredeyse aynısını) üretmeye devam ederek elindeki hali hazırda bulunan kalıp ve hammaddeyi de kullanarak gerçek ürün kalitesinde ürün üretir ve satar. Tabi ki yukarıda belirttiğim diğer maliyetler söz konusu olmadığından çok daha uygun rakkamlarla piyasaya ürün sunabilecektir. Bu firmalardan aklıma gelen ikisi HIFLO ve FIL FILTER. Bunlar gerçek filtre üreticilerindendir. Tabi ki sadece bu ikisi yok, aklıma şu an ikisi geldiğinden fikir vermesi için paylaşmak istedim.
2. Yan üretici: Heryerde herkes olabilir. Mevcut tasarımı alır, kopyalar, daha düşük kaliteli hammadde ile daha az hammadde kullanarak benzer ürün ortaya çıkararak piyasaya sunar. Böylece yukarıdaki maliyetlerin hepsinden bağımsız kalır ve çok cüzi rakkamlara ürün çıkarabilir. Ancak kullandığı hammaddenin orjinalinin standartlarına ve kalitesine ne derece yaklaştığı bilinmez. Örneğin; daha hafif (ince) filtre kağıdını çok daha uygun fiyattan temin ederek daha az katlama ile daha az alan teşkil edecek şekilde aynı görüntüde ürünü üretir. Sonuçta geçirgenlik artar (evet artar) ancak filtre daha hızlı tükenir ve istenmeyen partiküllerin geçiş miktarı ve partikül boyutu da çok daha fazla ve büyük olacaktır. Bu nedenle yan sanayi sarf malzemeleri kullanılırken aşırı dikkatli olunmalı, mümkün ise 1. seçenek tercih edilmelidir.
Her iki şekilde de farkettiyseniz iki ana husus var. 1. Hammadde (yani kağıt), 2. Üretim kalitesi.
Varsayalım ki basit bir plastik çerçeve üzerine yapıştırılarak sabitlenmiş bir kağıt filtreniz var. Aynı geçirgenlikte bir sünger filtreyi oraya tel bir çerçeve ile sabitler, plastik çerçeve içerisine yerleştirirseniz tabiri caizse hack' lemiş olursunuz. Onun yerine daha basit bir şekilde aynı formda bir kağıt filtre tabakası elde ederseniz metre bazında elinizdeki eski filtreyi kesip açıp, biraz da el emeği ile aynı katlamayı yapıp, ardından da epoksi reçine veya polyester ile çerçevesine sabitleyerek kullanabilirsiniz.
Bunu bir motosiklet için "kim uğraşacak" deseniz de bir boya fırını için düşünürseniz maliyetindeki anormal uçurum sizi şaşırtacaktır. Zevk işidir, isteyen uğraşır, isteyen veriri parasını alır.
Ben sadece kendi kısıtlı bilgimi paylaşmak istedim. Burada esas kar eden her zaman son satıcı olan yedek parçayı satın aldığınız servis veya yedek parçacıdır. İnanmakta zorlanabilirsiniz ancak orjinal parçanın geliş fiyatı 100 TL ise genellikle satış fiyatı 180-240TL arasıdır. Bunu da ek bilgi olarak vermek istedim.
Gene çok yamışım, okuyan olursa ne mutlu. Bir hata yaptıysam düzeltmekten çekinmeyin, arada yazdım biraz acele oldu :wiinkk: