Yaa haberi okuyordum okudugum seye sok oldum , Bu kelime ne dir "sukutır" ??? Ayni makalede yukarda "Superscooter" diye yazmisiniz bu ok de oburu nedir. Red house ingilizce sozlugu gibi nasil okunduguna dahil bilgimi veriyorsunuz?"
Duzgun yazsaniza sunu sukumuku ne o oyle hehehe
Sayin editor guldurdunuz beni
Superscooter SCT nin açılımı, modelin ismi. Sukutır ise scooterın yerine kullandığımız kelime.
Peki Neden?
Bu kısmı TDK Başkanı Sn. Şükrü Halûk AKALIN 'ın bir makalesinden alıntılar ile anlatacağım.
Türkçede de pek çok yabancı kökenli söz vardır, bu sözlerin bir bölümü alıntı, bir bölümü ödünçlemedir.
Türkçeye yıllar önce giren, yazılışları ve söylenişleri dilimizin kurallarına uyan ceket (<Fr. Jaquette), boykot (< İng. boycott), kulüp (<Fr. club), boks (<İng. box), briç (<İng. bridge), viski (<İng. whisky), iskelet (<Fr. squelette) gibi sözler birer alıntıdır. Bunlar Türkçe okunuşlarına göre yazılırlar. Türkçe Sözlük’e de bu biçimiyle alınmışlardır. Yakın zamanda ortaya çıkan ve bir bölümü gündelik dilde, bir bölümü de terim olarak kullanılan derogation, leasing, factoring, metrosexuel gibi yabancı sözler ise ödünçlemedir. Bu sözlerin hangilerinin sözlüğe alınacağı da kullanım sıklığı araştırmasıyla belirlenmektedir.
Yabancı kökenli kelimeler oldukça sıkıntı, bakın 3 sene önce tartışmaya açılmış bir konu:
http://www.motosiklet.net/forum/moto-sohbet/8290-scooter-mi-sukitir-mi-yoksa-ne.html
Motosiklet kullanan herkesin yabancı dil bilme zorunluluğu elbette yok, kullanılan kelime bir markada değil.
Yabancı kökenli sözler yazılışta ve söylenişte sorunlara yol açmaktadır. Alıntılanan sözün özgün yazılışını ve özgün söylenişini bilmek zorunluluğu gibi tuhaf bir durum ortaya çıkmaktadır. Örnek olarak hacker sözünü bu biçimde yazacaksınız ama bunun okunuşunun harflerin Türkçedeki ses değerlerine (h-a-c-k-e-r) göre değil de hekır biçiminde olduğunu bileceksiniz (!). Sorun bununla da kalmıyor... Türkçe eklemeli bir dil. Türkçede yapım ve çekim ekleri sözlere bitiştirilir ve uyuma girer. Böyle bir durumda yabancı kökenli söze ekler yazılışa göre mi gelecek, okunuşa göre mi? Basındaki uygulamaya bakıldığında eklerin alıntı sözlere Türkçe yazılış ve okunuşa göre değil de İngilizce yazılışa ve okunuşa göre geldiği görülür: hacker'lar, chat'leşmek veya hackerlar, chatleşmek... Kısacası yabancı kökenli sözleri Türkçenin kurallarına göre değil de ait olduğu dilin kurallarına göre yazıp söyleyeceksiniz (!). Bu da olmayacak bir şeydir. Öğretmenin ilköğretim birinci sınıfta c harfini /ce/ sesinin işareti olarak öğretmesine karşılık bu harfin kimi zaman /k/ (cafe), kimi zaman /s/ (CD), kimi zaman da /ç/ (chat) olarak okunması çocuklarımızın kafalarını karıştırmayacak mı?
İlk cümlemde "scooterın" derken yazımda kararsız kaldım, sukutırın diye okuyabileceğiniz gibi, sucoterın ya da sucaterın diye okumaya da çalışabilirsiniz?
Burdan yola çıkarak bir örnek vereyim;
Yıllardır kullanırız "station" araç tabirini, bu sözlüğe "steyşın" olarak geçmiştir, oldukça benzer bir durum bakın dikkatinizi çekerim, bir araç tarzını belli etmede kullanılıyor.
Bunun ayrımını biz yapmazsak eğer, sukıtır, sukuter, sıkıtur vb. onlarca yeni kelime türeyecektir, türemektedirde. Google sitesi üzerinden arama yaparsanız "sukutır" kelimesinin kullanım olarak en yaygın kullanımlardan biri olduğunu görürsünüz.
Dilimize sahip çıkmak ve koruyabilmek adına öncesinde çok dikkat edememiş olsakta mümkün mertebe yabancı kelime kullanımlarına dikkat etmek niyetindeyiz.
