Berlinden ayrildik ayrilmasina ama sanki topu topu iki gun gecirdigimiz Berlini daha arkamizi doner donmez ozlemeye baslamistik. JFK in 63 Berlin ziyareti dolayisiyla yaptigi unlu konusmadaki sozu geldi aklima o sirada...
"All free men, wherever they live, are citizens of Berlin, and,
therefore, as a free man, I take pride in the words, Ich bin ein Berliner.
Nerede yasiyor olursa olsun, tum ozgur insanlar Berlin vatandasidir, iste bu nedenle gururla soyluyorum ki "ben bir Berlinliyim" JFK, 1963...
Kennedynin bu sozleri bazi aptal Amerikali tercumanlarca "ben bir kremali çöregim" (Berliner bir tur Alman coregine ABD de verilen isimdir) diye tercume edilip JFK nin ne dedigi bazi hoduk Amerikalilarca anlasilamamasina ragmen tarihe gecmistir.
http://www.youtube.com/v/hH6nQhss4Yc&hl=en_US&fs=1&
Insan Berlinde kendini gercekten bir Berlinli gibi hissedebiliyor. Rahat, insancil bir sehir.
Autobahn / otoyolun mucidi aslinda taa Roma imparatorlugu doneminden beri yol insaatinda dunyanin oncusu olan Italyanlar. Ancak gercek anlamda otoyol insaatini ve kullanimini Hitler den once Konrad Adenauer doneminde Almanyada goruyoruz.Daha sonra Hitler zamaninda issizlige bir care olarak otoyol insaatlari serpilmis ve ulkenin her yanini sarmaya baslamis.
Alman otoyollari dunyada diger ulkelerle kiyaslanmayacak kalitede. Sadece betonarme ve asfalt kalinligi 75cm yi buluyor. Metrelerce kalinlikta SIKistirilmis kum ve micir karisimindan olusan temeli ve drenaj sistemleri de cabasi. Ornegin Amerikada yol kalinligi bunun yarisi.
HIz limiti olarak 130km/h "tavsiye ediliyor" herhangi bir limit yada kontrol gormedim. Belki Almanyanin baska kesimlerinde vardir.
Yol iki seritli ve benimki gibi 160km/h i gecemeyen kucuk ekonomik bir otomobille oldukca heyecanli anlar yasayabiliyorsunuz. Ornegin ben sag seritte 140 ile giderken onumde 120 ile giden bir TIR kamyonu buluyorum... Eh sollamam lazim, aynalara bakiyorm ortada kimse yok. Guzel guzel sinyalimi verip kamyonun yarsina geldigimde enseme nerden ciktgini allahin bilebilecegi en az iki tane Mercedes biniyor. Adamlar seni anliyor ve korna, selektor filan yapmiyorlar ama sen utaniyorsun haliyle...
Benim araba 140 dan 160 cikip da sollama bitene kadar arkamdaki Mercedesin sahibi iki telefon gorusmesi tamamlayip, gazetesinden de bir iki makale okuyordu herhalde...Bir iki tecrubeden sonra cok daha dikkatli olmaya basladim ama durum hic ic acici degildi. Ben sag seritten 130km/h ile giderken yanimdaki sol seritten 130km/h ile Audiler BMW lar geciyor, ruzgarlarindan bizim zavalli Fiat Puntonun odu patliyordu. Daha onceki hayatimda tabii ki muhtelif yerlerde hizli giden otomiller gordum, icinde bulundum ama trafihgin yarisinin 230 km/h ve ustu seyahat ettigi bir ortamda birkac yuz km yapmisligim olmamisti. Yaris pisti gibi resmen.
Adamlar yaninizdan wup wup wup diye gectigi zaman, "benim araba durdu herhalde inip bir bakayim" diyeceginiz geliyor. Oysa 140~150 civarinda ter icinde gidiyorsunuz. Bizim Amerikada 90km/h ustunde ceza yiye yiye alistigimiz duzenden sonra manyak bir tecrube...
Dresdene yaklasirken icimi garip duygular kapliyordu.Ikinci dunya savasinda bu sehrin ugradigi tahribat ve 40,000 (?) civarinda masum sivil can kaybinin izleri hala ordamiydi?
Dresden Bombardimani tarihin kara ve aci sayfalarindan biri.
Subat 1945 in ortasinda Ingiliz ve Amerikan ucaklari zaten coktan bitmis olan Nazi Almanyasini teslime zorlamak amaciyla aptalca bir sey yapiyor ve gerek askeri gerek sanayi degeri sifir olan, o donemde guzelligi Parisle boy olcusen, dunya kultur ve sanat merkezini insafsizca bombaliyor.
Olay atom bombasinin icadindan once...Ama bombardimanin siddeti ve sonuclari Hirosima ve Nagasakiye atilan iki atom bombasinin toplamindan yuksek. Tam 45Megaton TNT gucunde yangin ve infilak maddesi yagiyor sehre. Bu bir "yangin firtinasi" olusturuyor ve sehrin sicakligi 1500C ye yukseliyor.
Yeralti siginaklarina saklananlar bile kavruluyor.
Bu arada sehrin hemen kuzeyindeki buyuk askeri birlik ve karargaha tek bir bomba bile dusmuyor.
Yanabilecek hersey yanip yokoluyor Dresdende, yollarin asfalt kaplamalari bile buhar oluyor. 1944 sonlarinda Tokyonun ugradigi bombardimanin bir tekrari yasaniyor burada. Hernekadar Tokyoda oldurulen yaklaSIK 100,000 sivilden daha az can kaybi olsada sonuc yine insanlik yarasi. Insan dusunuyor "niye, niye?" diye, bir cevap bulamiyor...
ale:
Boyle karisik duygularla yaklasiyoruz sehre dogru...
