Bu işi yapan en bilindik kişi Zafer Akçay olduğu için onun üzerinden bahsedeceğim. Yaşanabilecek senaryoları görmek için faydalı olabilir diye düşünüyoruz ama uzun süredir hep aynı senaryoları görüyoruz. Eee bu kazaları yapanlar videoları izlemedi mi ? Elbette izledi. Zafer Akçay videolarından haberi olmayan biri kendi kazasını bu adamla paylaşmaz zaten. Sonuç ? Demek ki bir faydası olmamış. Emniyet şeridinden gidilmemesi gerektiğini bilmeyen mi var ? Hadi gittin, önüne birinin atlayacağını, kapı açılacağını bilmeyen mi var ? Demek ki kaza videolarının bir faydası yok.
Konuyu farklı yönden ele alalım. Motosiklet kullanmayan bir baba Zafer Akçay videolarını izliyor. Çocuğu ben motosiklet kullanmak istiyorum dediğinde tepkisi ne olur ?
Herhangi bir konuda birine kötü sonucu göstermek farkındalık oluşturabilir, ama bunu sürekli gösterirsen ya sıradanlaşır yada tedirginlik korku oluşturur.
Zafer Akçay yada benzer video paylaşanlar bu işi eğitim vermek yada farkındalık oluşturmak amacı ile yapmıyorlar. Eğitim yada farkındalık bir kılıf sadece. Popüler olduğu için, talep gördüğü için yapıyorlar. Bu şuna benzer, bir doktor meme kanseri farkındalığı için bir kanal açsa ve sürekli farklı kadınların memelerini incelese (tıbbi olarak), eminim çok izleyen olur. Özellikle de erkekler izler. Ama bu videoları paylaşmanın yada izlemenin bir faydası olmadığını söyleyince hem paylaşan hem de izleyen olur mu yaa bak sağlıkla ilgili bilgi paylaşılıyor diyecektir.
Kaza videolarını izlediler tabiki, katılıyorum size.. ama yine de kaza yapıyorlar demek ki bir faydası olmamış demek çok doğru olmasa gerek. Video seyrederek ya da eğitim alarak kazalar sıfırlanmaz. Böyle bir beklenti kimsede olmaz sanırım.
Yoksa kaza senaryosunu kontrollü alanda çalışıp kas hafızası geliştirmedikçe, kaza anında videodan seyrettikleri çok işe yaramaz.
Ancak farkındalık olabilir.
Yani bu videoları hiç izlemeyen 100 kişiden kazaya karışan -tamamen atıyorum- 80 kişi ise. Bu videoları seyrettiği için belli bir farkındalık ve bilinç sağlayan kişiler oluştu ise seyreden 100 kişiden 70' i kazaya karışıp, kalan 10 kişi bu farkındalıkla o an ki kaza anından yırtabilir gibi bir mantık doğru olabilir.
Örneğin; Kavşağa hızlı veya konumlanma hatası ile giren motosiklet sürücülerini videolarda gören bir sürücü; kavşaklara hızlı girmemeliyim, sola döneceksem sağda konumlanmamalıyım vb. gibi bir çıkarım sağlasa ve sürüşünde bu farkındalığı sürekli hale getirse fayda sağlamış olur diye düşünüyorum.
Örnek verdiğiniz emniyet şeridi veya kapı açılmasını ekseriyet bilir fakat gerçekten öyle acemiler oluyor ki menhol kapaklarının, demir raylarının ya da yol çizgilerinin yağışlı havalarda buzlu zemin gibi kaydırdığını bilmeyenler çok çıkıyor, başına geldikçe öğreniyor. Bazıları da videolarda denk geliyor " demir raylar kaydırıyormuş" farkındalığı yaşıyor. Raylara girerken çok daha kontrollü oluyor. Bu da videoların çok az da olsa faydalı olduğuna örnek teşkil ediyor sanırım.
Videoların aksi şekilde zararlı olduğu durumlar yok mu? Var tabiki.. Bu farkındalığı aşırı kaygıya çeviren acemi bir sürücü için videolar zararlıdır diyebiliriz.
Videoların yapılış amacı konusunda popüler olma, izlenme oranları, bu oranları kullanarak öğrenci elde etme de pek tabi olabilir.