Yonja Motor Fiyatları açıkladı :((

[Ezer]

Anladığım kadarıyla Ni-Mh şarjlı pilleri jel akü yerine kullanmak istiyorsunuz. Aynı ağırlık için daha fazla enerji depolamak istiyorsunuz. Küçük güçlü uygulamalar için gayet uygun. Fakat 3kwh veya 5kwh gibi enerjileri depolamak istediğinizde hücre sayısı birden üç basamaklı hanelere ulaşıyor. Yaşadığım bir olayı anlatayım 1Kwh gücünde lipo batarya yerine Ni-Mh nikel metal hidrit batarya kullanmak istedik. Sadece pil satan dükkanlarla görüştük alcağımız sayı fazla olduğundan bayağı pazarlık yaptık. Sözde bilgili pilci abilerimizden biri ısrarla varta markasını tavsiye ettiler. Mesela gp veya varta veya panasonic kataloğuna sadık kalacak sekilde pil performansı gösterir bunları biliyorduk. Çünkü diğer markalar güven vermiyor ve satın alınan 10 pilden 2 si kesinlikle üzerinde yazan akım değerini veremiyordu bizzat test ettim. Adama uzun uzun anlattık ve pillerin "C" değerleri üzerinde tartıştık. Bu "C" değerleri pilin üzerinde yazan akım kapasitesinin kaç katına kadar akım verebilceğini belirten grafiktir. Kağıt üzerinde okadar yük kaldırırmı kaldırmazmı hesap yaptık. Özellikle adama dedim hücrelerin bağlantıları kusursuz olmalı ufak bi lehim hatası köprünün kopmasına neden olabilir pik akımlar çekicez gerekirse. Mesela kokam markasının lipo 4ah lik hücresi anlık 144A dahi verebiliyor sadece milisaniye uzunluğunda bir süre için. Pilci abimiz hallederiz dedi güvendik parayı verdik başta varta marka pilin ihtalatçıda olmadığını yerine panasonic markasının ürününü kullanacağını söyledi. Fakat elimize ulaşan pil grubunda marka dahi yazmıyordu ve rezalet bi performansa sahipti.

Şunu kesinlikle sana söylemeliyim ni-mh bataryalar ulaşımda vasıtalarının karakteristiğine uymuyor ve anlık akım veremiyorlar. Hızlı şarjda olmuyorlar ve çok sayıda paralel hücre kullanırsan pil içinde çevre akımlarına yol açıyorsun ve pil ömrü hücre ömrünün yarısı bile olmuyor. Çünkü her hücre aynı performansı vermiyor. Küçük güçler için tavsiye ederim ama asla kw mertebesinde kullanılacak bataryalar değil. Biz oturduk bu işi hesapla kitapla yaptık bütün verilerimiz sayısal değerlere dayanarak hesaplandı. Marka çok önemli diyorum. Bizimle aynı sorunu yaşayan toyota hibrit araç kullanıcılarıda var. Onlarda ni-mh kullandı 10 yıl ömür verilen piller 3 senede harap oldu. Kimisi garantiden değişti daha 2.yılında. Büyük güçlü uygulamalarda ya jel akü yada lipo diyorum ağzımız yandı seninde yanmasını istemem. Pilciler hücreler hakkında bizden daha çok bilgiye sahip olabilirler fakat iş büyük olunca dediklerine aldanma. Bence jel akü kullan hiç girişme o işlere köprüleri yapan adam bu konuda usta değilse zaten vay haline. Atan tutan çok ama 5kw ani akımlara dayanabilen pil yapmaya gelince tırtlar zaten ni-mh pil kağıt üstünde karşılıyor o değerleri.

 

[Şafak Tan]

Bu konuda uyardığın iyi oldu. Aslında Gp nin Turkiye distributoru Mert ithalat ile daha önce küçük bataryalar konusuda iş yapmıştık. Sipariş üzerine istenen boyutlarda batarya üretebileceklerini söylemişti ama KW seviyesinde üretip üretemeyeceklerni sormadım. Açıkçası bu boyutlarda ortaya çıkan ısıyı deşaj etmek en büyük sorun diye biliyordum. Sayende başka kısıtları da öğrenmiş oldum. bu durumda ya jel akü fiyat seyrini izleyeceğiz ya da hazır batarya üreticileir üzerinde yoğunlaşacağız. A123 diye bir firma var duymuşundur Lityun demir forfat batarya üretiyorlar. Black & Decker ın el aletlerinde kullanılıyor bir de bir kaç elektrikli araç üreticisi kullanacak ya da kullanıyor tam bilgim yok malesef. Bildiğim kadarıyla epeyce bir teknik sorunun üstesinden geldiler.
Bu arada Volta motor şu sıralar gözümü ısırıyor. 2800 'e 3000 watt scooter 12 taksit. aküler jel.. bilgin var mı bu firma hakkında?

 

[Ezer]

Elektrikli scooter markaları hakkında bi yorum yapmam doğru değil marka olarak hiç test yapmadım. Şundan eminim markası ne olursa olsun hepsi çin üretimi.
Dikkat edilmesi gerekenleri sıralayayım. Umarım kafan karışmaz oldukça basite indirgeyerek anlatmaya çalışıcam. Genel bilgin olsun ki yorum yapıp makul olan markaya yönel.

Motor

Şimdi bu elektrikli araçlarda kullanılan motor tipi HUB motordur.Kısaca aktarım organlarından kurtularak jant içine konuşladırılmış motor tipidir.
Bu hub motorların çeşitleri var

1) Sabit mıknatıslı senkron motor
2) Uyarmalı senkron motor

Elektrikli scooterların hemen hemen hepsinde sabit mıknatıslı senkron motor vardır.
Senkron motorunda iki türü vardır.
1) Sensörlü konum kontrolüne sahip olanı
2) Sensörsüz konum kontrolüne sahip olanı

Scooter için bu motorun makbülü sabit mıknatıslı sensörsüz konum kontrollü olanıdır.

Biraz ayrıntıya ineyim araştırırsan motor sarım tekniklerinde bilinen iki çeşit sarım vardır
1) Radyal sarım
2) Aksiyel sarım

Aksiyel sarımlı motor radyal sarımlıya göre daha verimlidir. Fakat seri üretimi oldukça az olduğu için bilinen markalarda ben rastlamadım. Bütün elektrikli scooterların motorları radyal sarımlı diyebilirim.

Markaya ait motorun seçiminde dikkat edilecek husus:En başta sabit mıknatıslı senkron motora sahip olsun. Mümkünse sensörsüz konum kontrollü olsun. Bulamazsın ama yinede söyleyeyim eğer aksiyel sarımlı bir motor modeli bulursan ona yönel.

Sebepleri
1) Bakır sargı yerine mıknatıs kullanmak uyarma enerjisinden kurtulmanızı sağlar ve motorunuz daha verimli olur.
2) Sensörlü olan modellerin sensörleri yanabiliyor. motoru söküp sensörleri değiştirebilcek insan türkiyede yok gibi. Kesinlikle bilen biri sökmeli ve konumunu işaretlemeli.
3) Radyal sarımlı motorun aksiyel sarımlı motora göre manyetik devre yolu daha uzun olacağı için verimi kısmende olsa aksiyel sarıma göre daha düşüktür.

Bu yazdıklarımı bayinin satıcısına sormaya kalkma efsane müşteri olursun :mrgreen: alacağın İncelediğin scooterın üstündeki motorun marka ve modelini al internetten özelliklerine bak. Çünkü bunları açıklayacak bir teknik bilgiye sahip türkiye distribütörü olduğunu sanmıyorum.

Motor sürücüsü

Bence motor seçiminden çok buna önem verilmeli çünkü scooterın beyni kalbi herşeyi bu alet. Motoru istediğiniz hıza çıkarmak için gerekli ayarlamaları yaparak aküden motora enerji aktaran organ. Sanayi tabiriyle "BEYİN".

Direk incelediğin scooterın üzerindeki sürücünün modelini kodunu üstünde ne yazı görürsen not al. Sonra internetten araştır.

Dikkat edilecek hususlar:

1) Çalışma gerilimi aralığı. Mesela (40V-60V) arası.Çalışma gerilimi sürücülerde ayarlanabilir. Aküyü tam bitirmemeli %20 sini rezerv bırakmalı akü ömrü için bu çok önemlidir.
2) Çalışma sürekli sıcaklığında verebileceği akım (Countinous current at 70 C) falan diye yazar. Yani 70 derece sıcaklıkta çalışırken gecebilceği akım.
3) Akım koruması varmı. Eğer varsa sigortasını yakarsın içini açıp değiştirirsin ama yoksa IGBT denilen elektronik elemanlar yanar ve sürücü pert olur. Ozaman ya yenisini alırsın yada işi bilen birini bulursan lehimlerini söküp yenilerini alıp lehimlersin.
4) En önemlisi hemen hemen hepsinde var ama yinde yazayım. Sürücü Rejenaratif frenlemeye uygun olmalı yani bayır aşağı giderken veya frenlerken enerjiyi geri basmalı.
Akü

Bence en son dikkat edilecek husus çünkü kullanıcı sonradan değişiklik yapabilir bu konuda.
Tavsiyem ihtiyaç olan menzili götürcek fakat yolda kalmayacak kadar akü grubu bulundur. Unutmaki her taşıdığın fazla kg sana maliyet olarak yasıyacaktır.

Ağırlık

Alacağın modellerin içinden en hafif olanını seç. Hafiflik demek uzun menzil demek ekonomi demek. Biraz daha verimli motor alıp 20kg ağır olan versiyonunu almak bütün artıları götürebilir dikkatli olunması lazım. İhtiyacımızı keskin sınırlarla belirleyerek en uygun motor seçimini yapmalıyız.


Ekonomik Sürüş

Lastik havalarına sık sık dikkat edilmeli normalden 1 veya 2 psi fazla şişirilerek yuvarlanma direnci düşürülmeli buda ek menzil demektir. Ani kalkışlardan kaçınılmalı çünkü motor ataletini yenmek için geçici rejimde yaklaşık 7 kat fazla akım çeker. Hem akünüze yazık zorlanır. Özellikle dik yokuşlarda kalkış esnasında motorunuz zorlanır ve kalkamazsa sakın zorlamayın sensörler yanabilir. Motorunuzu yokuşa çapraz şekilde tutarak eğimi azaltarak kalkış yapın.

Birde motorlarda neden bulunmadığını anlayamadığım kapasitörler yani kondansatörler var. Akünüze uygun değerde paralel bir kondansatör bağlamak akünüzün ömrünü uzatır. Ani akım çekerken yani kalkışta bir nevi yedek depo görevi görür gerilimin ani çöküşlerini kısmen engeller. Rejenaratif fren yaparken aküye enerjinin 10 da 1 ini geri depolamayazken kondansatöre anında depolarsınız. Sık duruş kalkışlara sahip bir sürüşte ciddi faydasını görürsünüz.


Yanlış anlaşılmasın tekrar söylüyorum sakın bu özellikleri satıcıdan veya markadan öğrenmeye kalkmayın bu sorulara cevap verebilecek teknik elemanları yoktur.

Bayiye gidin gözünüze kestirdiğiniz motorun üzerinden kodları alın öyle araştırın az bişi ingilizceyle datasheetleri okursunuz. Eğer arkadaşta eş dostta varsa beğendiğiniz modelden onların özelliklerinede bakın. Marka konusuna gelince markalar ahmet mehmet abdülvehap benim için fark etmiyor. Çünkü bu işin içinde arge falan yok hatta çeşit bile sınırlı. Tüm markalar dünyada en ucuza imal edilen kitleri kullanıyorlar hemen hemen hepsi aynı fabrikadan çıkıyor ve kit olarak standartlaştırmışlar. Özel markalarda var.

Mesela Mitsuba modelleri gerçekten diğer motorlara göre üstün. Türkiye distrübitörü sağ olsun bi dizel araba fiyatı istiyor tek bir hub motora.

 

[Şafak Tan]

Mert Hocam,
Emeğine sağlık. Gerçekten elektirkli motorsiklet konusunda Başvuru kaynağı gibi oldu konu.
Bir şey daha sormak istiyorum. Şu 250 Wattlık bisikletten bozma e-scoterlara göre PLD( sanırım markası) diye bir sürücü satıyorlar. 1500 Wattlık olduğunu söylüyor site. (http://elektriklibisiklet.org/ ) aslında amacım bu 250 Watlıklar değil fakat sadece sürücü değişikliği ile böyle bir güç artışı mümkün müdür? eğer öyleyce 1000 -1200 Watllık ikinci el bir scooter alıp, alibaba.com da da 5000 yada 8000 watllık bir sürücü alıp taksak olur mu? muhtemelen motor sargılarını yakarız gibime geliyor ama aynı sorun bu 250 - 1500 dönüşümünde de yaşanır değil mi, bunun sigorta yada benzeri bir önlemi var mı?

 

[Ezer]

verilen linki inceledim sürücü hakkında bişi bulamadım sadece çalışma gerilimi aralığını vermiş 1500w sürekli güç çıkışı verebiliyormuş dediğine göre tabi. Gerçekte 250W motora 1500W lık güc yüklemesi yapılırsa kısa süre sonra motor sargıları yanar. Çünkü sargılarda kullanılan bakır kesidi yetersiz kalır çok fazla akım geçirip sargıların ısınmasına daha sonrada yanmmasına neden oluruz.

Test etmedim ama 250W lık bir motora sürekli durumda aynı çalışma geriliminde 1500W lık güç uygulayamazsınız motorun sargıları yanar bu bilinen bir gerçektir.


Elektrikli scooterlarda sadece sürücü değiştirilerek güvenli ve sorunsuz bir şekilde güç artışı sağlanırmı?

1) Yeni aldığınız sürücünün max çalışma gerilimini motorun kaldırabileceği max gerilime ayarlayın.
2) Alt sınırı standart sürücünün akımı kestiği gerilime yani önceki sürücünün minimum çalışma gerilimi değerine ayarlayın. Bu sayede akülerinizin ömrü artar.İsterseniz sürücünün min çalışma gerilimini biraz daha aşağıya çekerek akülerinizin ömründen biraz feda etmiş olursunuz bu sayede biraz daha fazla menzil elde edersiniz.


Not: Standart sürücüler motorun katalogda yazan max gücüne ulaşmasını engeller. Standart sürücü tekrar ayarlanıp (eğer mümkünse) motorun maksimum güçte çalışmasını sağlayabilir.

Gerçekten 1500W lık bir güç çıkışı sağlıyorsa bahsettikleri motor. Şunu yapsınlar
1) Aküden sürücüye giden kabloya dc ampermetre bağlasınlar.
2) Scooterla maksimum hızda sürekli ve sorunsuz bir şekilde giderken Sürücünün çektiği akımı ve çalışma gerilimini not alıp ikisini çarpsınlar.
3) Buldukları değer kesinlikle 1500Watt dan daha büyük olmalı ki daha kayıplar var işin içinde.

Ozaman bende araştırır dururum 250Wattlık motor nasıl 1500Watt güç çıkışı verebiliyor diye. Çinlilerin o motoru tasarlarken 6 kat güvenlik payı bırakarak daha kalın kesitli bakır kullandığını düşünmüyorum.