konuya biraz teknik gorselli aciklama getirelim. Kabaca bilgisi olan kisininde okudugunda anlamasi lazim.
Yatay silindirler birinici dunya savasi oncesi Basta Almanya olmak uzere bir cok ulkede Ucak motoru teknolojisinden cikma bir sistemdir. 1800 senelerin sonunda daha su sogtuma sistemi tam oturmamis iken , surekli calisacak garantili bir sisteme ihtiyaclari varidi. Bu yuzden hava sogtumali boxer motor yada Flat Engine dedigimiz sistem en iyi tork ureten sistem idi. Bu arada bir hatirlatma BMW nin kullandigi yatik silindir boxer motor degildir. Boxer motorlar yuksek devir icin yapilmis kucuk bir hileye sahiptir. Oda silindir kollarinin kisa olup kranka baglantisinin tek bir noktadan olusu.
Gordugunuz gibi hayli uzun olan piston kolu cift taraftan guclu bir bicimde krank miline baski uygulamakta. Burdaki en buyuk eksi , bu motorlarin fazlaca yakit tuketmesi ve yuksek devirlere cikmaya pek musait olmayisi. Krank mili etrafinda iki silindiri yatik bicimde konumlandirmak bir motosiklet icin cidden buyuk bir alan ihtiyaci doguruyor. Niketim ki BMW 1200 GS endurocularin en buyuk sikayeti de silindirlerden dolayi motorun saga sola agirlik cekmesi idir.
Genel mantikta dusuk devir ile cok yuksek tork ureten ve yuksek basinc sikistirmasina sahip motorlarin omru her zaman daha uzundur. Zaten Dizel motorlarin buyumesindeki en buyuk etken de buydu. Cunku dizeller ilk bulundugunda savas araclari icin sorunsuz uzun omurlu bir motordu ve , benzin gibi kolay alev almiyordu.
Bugun boxer yada yatik silindir pek terich edilmemektedir. Cunku ureticiyi gereksiz CC gucu yuklemesi yapmak zorunda birakmaktadir. 38 C acili tek silindir yada Twin paralel yani sira iki bir motordan cok daha iyi sonuc alabilemektedir. Ayrica yakit tuketimi cok daha dusuktur.
Sira 4 motorlarda ise cok daha kisa olan piston kolu yuksek devirlerde sorunsuz sikistirma veriyor. Ilk otomobillerde kullanilan ve sonrada motosiklete gecen bu sistem ise daha yenidir. Yeni nesil sira 4 motorlar 90 Derece dik durmaz. Halen one dogru kucuk bir egimi varidir. bunun nedeni de dusuk devirlerdeki titrasimi minimixe etmektir.
Ozelike DOHC yani emme ve egzoz egzantriklerinin bir birinden ayrilarak bagimsiz subap ile calismasindan sonra motorda sogutma daha basarili bir hal almis, kisa piston koluna ragmen silindir icine daha fazla patlama hacmi sigdiralibilmistir. Yanliz daha onceden dedigim gibi , Sira 4 DOHC bir motorun yuksek devirlere cikmasi motorun omrunu kisaltmaktadir. Olusan tork kaybini ise muhendisler, CC ve yakit beslemesi ve ust kapaktaki tasarim ve krank acisi ile gidermislerdir.
Ortak kanaat. Hem uzun km yapip hemde yuksek devirlere cikmadan verimli nominal bir motor motosikletler icin V2 yada V4 tur.
Dikkat edilir ise V Twin dedigimiz motorlar. Hem yatik motorlara gore daha az yer kaplamakta hemde ideal aci olan 45-38 C arasinda hem yuksek devire hemde iyi bir torka imkan saglamaktadir.
Krank V2 motorlarda daha az yorulmakta, ve asinma orani daha dusuk olmaktadir. Bu neden ile halen V yada single olarak acili silindir motorlar hava sogutmali olarak bile uretilebilektedir.
Unutmamiz gereken bir husuta, motosikletin motorunu koyabileceginiz alan cidden kisitlidir. amac minimum alandan maximum enerji elde etmektir. su sogutmasi ile tasarlanan isi kontrollu V2 bir motor cidden verimli calisabilmektedir.
Tabi kullanim amacina gore halen her turlu motor tuketicinin almasi icin sunulmaktadir. Cunku her motor tipinin kullanim amacina gore avantajlari ve dez avantaji vardir.
Mukkemel motor diye bir sey yoktur.