mesleğim gereği şöle geniş çaplı bi açıklama hakkı buldum kendime.
öncelikle türkiyenin ve avrupa birliği gibi belli standartlara erişmiş ülkelerin gümrük kuralları vardır.
bunlardan en temeli ürünün markası ne olursa olsun, üretildiği ülkenin ürün üstünde belirtilmesi şartı vardır.
yani ben nike markası altında çinde ayakkabı yaptırıp, bu ayakkabı norveç malıdır diyemem.
o ayakkabının üzerine made in china yazılmak zorundadır türkiyeye sokulabilmesi için.
yoksa çin bütün dünyada üretim kalitesizliği damgası yemişken tonla para verdiğiniz ürünlerin üzerinde böyle antipatik bir reklam olan made in china yazısı olmazdı.
bir de çin'in üretim kuralları var. eğer yabanci bir firma olarak çinde üretim yaptırmak istiyorsanız birinci kural, çin hükümetinin şartı olarak ürün üzerine made in china damgası basılır. şu memleketimde bunun yarısı kadar kendi ticaretini koruma çabası olsa ihya olurduk. bi gün canınız sıkılırsa elinizin altındaki bilgisayarın bi yerini sökün. on parçadan 8'inde made in china damgasını görürsünüz.
ama asıl olayı iyi irdelemek lazım. çinde geliştirilen ürünle çinde üretilen ürün farklıdır. günümüzde teknoloji böyle konuları aşmıştır. yani üretim ister istemez belirli bir kalite seviyesine varmıştır.
örneğim alüminyum alaşım bloktan üretilen motosiklet motorları genelde metal enjeksiyon denen bir yöntemle üretilir.
metal enjeksiyon yönteminde kaliteyi belirleyen en önemli unsur parça ve kalıp tasarımıdır. e bunu zaten yamaha kendi argesinde japonyada yapıyor. yamaha kalitesi ile. ikinci önemli unsur hammadde kalitesi. bunun için güvenilir bir kaç kalite kontrol uzmanını çindeki üretim yapacak firmaya dikmek de yeterli. kısacası ürünlerin sadece hamallığı çinde yapılıyor ve bu da gayet normal. çünkü aynı şey bizim ülkemize de uygulanıyor.
Türkiyede demir fransaya ve italyaya göre çok daha ucuz olduğu için bir çok otomobil firmasının fabrikası türkiyede. aslında çinde üretilerdi ama otomobil hacimli ve ağır olunca nakliye problemi oluyor. bu yüzden türkiye iyi bir nokta....
bir çok fiat peugeot citroen ford türkiyede üretiliyor. ama argesi kendi ülkesinde kendi fabrikasında olduktan sonra ha burda üretilmiş ha deniz altında.
bir çok çinli üretici ile kendi diyaloglarım oldu. bir zamanlar girişimde bulunmayı planladığım küçük kapasiteli pratik halk otomobili için 250 cc motor araştırdım. çinde bir firma buldum ve diyaloga girdim. müşteri temsilcisi kadın sattığı motorun tek piston mi iki piston mu olduğundan bi haber. hani biraz daha zorlasam aslında motorun ne işe yaradığından bile emin değil neredeyse. sadece ortada bu isimde bir ürün var ve satıyorlar. garanti şartları ? yedek parça desteği diyorum? merak etmeyin var diyorlar. tamam diyorum. sen bana yıllık motor başına ürettiğin yedek parça istatistiklerini ver. arge sonucunda en çok arıza yapması muhtemel parçaları ve toplam maliyete etkisinin raporunu ver. ona göre karar verim diyorum. böyle bir istatistik yada rapor yok ki ama hem ne gerek var biz malımızın arkasındayız diyor
madem malının arkasındasın bunu istatistik ve rapor hazırlayarak kanıtlarsın diyorum. siz ticareti henüz öğrenememişsinize kadar götürüyorlar lafı
....
ama eğer motoru ben tasarlamışsam gidip ordan fason metal enjeksiyoncu buluyorum. hammadde onayı alıp üretim için kalıpları gönderiyorum. üretim benim ön gördüğüm hammadde ve işlemler doğrultusunda yapılıyor. gemiye kalıplarımla birlikte yüklenip teslim ediliyor.
yani üstünde her made in china yazan şey kötü ise gidin dağda yaşayın. muhtemelen popomuzu dış etkenlerden koruyan donu bile onlar üretiyor artık
.
mesela hangi marka olduğu farketmez. bir çok motosikletli arkadaş test edebilir. en basitinden akünüzü yerinden çıkartıp bakın
hondasının da yamahasının da şusunun da busunun da aküleri %95 made in china damgalı. aynalarınızın bir yerinde illaki üretim damgası bulunur. made in china yazar. yazar da yazar. bu kötü olduğu anlamına gelmez.
bir örnek daha vereyim. aynı pratik halk otomobili için araştırma yaptığım zamanlar standart kapı camı otomatiği araştırıyorken bulduğum bir firmanın referanslarında vosvos, bmw, alfa gibi markalar vardı. bmw ve alfa'ya belirli yerlere attığım emailler sonucu bu referansın doğru olduğu teyidini de aldım
.
çin işi japon işi marka nereliyse onun işi.
