Bu tip motorlarda yakıtın kimyasal enerjisi motorun (silindirin)içinde ısı enerjisine
dönüşür. Bu gruba örnek olarak Gaz türbinlerini, Jet, Otto, Diesel ve Wankel motorlarını
gösterebiliriz. Bu motorlarda çalışma maddesi olarak direkt basıncı ve sıcaklığı yükselmiş
olan yanma ürünleri kullanılmaktadır.
Gaz türbinlerinde yanma odasında (hücresinde) elde yüksek basınç ve sıcaklıktaki yanma
ürünlerin potansiyel enerjisi bir meme (lüle) yardımı ile kinetik enerjiye dönüştürülür ve
türbin kanatlarına gönderilir. Özel şekillendirilmiş olan bu kanatlar yardımı ile gazların
kinetik enerjisi mekanik işe dönüşür. Gaz türbinlerinde rotorun hareketi dönme hareketi
olduğundan, dengeleme problemi söz konusu değildir. Bu nedenle çok yüksek devirlerde
çalışabilmektedirler. Bunun yanı sıra bu tip motorlarda gazların daha iyi genişlemesi ve iç
enerjinin daha iyi kullanılması sonucu verim daha iyidir. Yukarıda söz edilen üstünlüklerinin
yanında gaz türbinlerin önemli eksiklikleri de vardır. Örneğin, rotorun yüksek devrine ve
gazların yüksek sıcaklığına dayanabilmek için rotor kanatlarının yüksek kaliteli çelikten
imal edilmeleri gerekir. Buna rağmen kısa sürede aşınır ve yenileri ile değiştirilme
zorunluluğu doğar. Jet ( tepkili ) motorlarında yanma odasında elde edilen yüksek basınç ve
sıcaklıktaki yanma ürünleri bir lüleden dışarıya akarken jet (tepki) kuvveti oluşur ve bu
kuvvetin etkisi ile araç gazların akış yönünün tersine doğru hareket eder. Bu tip
motorlarda çok büyük güçler elde edilebilmektedir. Ancak verimlerinin düşük olması da
önemli bir dezavantajdır.
Günümüzde pistonlu içten yanmalı motorlar yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu
motorlarda yanma sonucu elde edilmiş yüksek basınç ve sıcaklıktaki gazlar piston
yüzeyine etki eder ve onun harekete geçirir. Bu gruba dahil olan Otto ve Diesel
motorlarında piston hareketi doğrusaldır ve krank-biyel mekanizması yardımı ile
dönme hareketi elde edilir. Wankel motorlarında ise piston (rotor) hareketi döneldir.
Yukarıda kısaca sözettiğimiz termik motorlar arasında en fazla uygulama alanı bulan
içten yanmalı pistonlu motorlardır. Bunun nedeni ise;
- Bu motorların toplam verimi daha yüksektir. Örneğin;
Diesel motorunun toplam verimi: 0.40-0.50
Buhar makinesinin toplam verimi: 0.16
Buhar türbini toplam verimi: 0.28
Gaz türbini toplam verimi: 0.35
mertebelerindedir.
- İş çevrimi tek bir gövdede gerçekleştiğinden daha kompakt bir yapıya sahiptirler. Kazan,
buhar boruları, ısıtıcılar gibi ilave düzenlere gereksinimleri yoktur.
- Birim güç başına harcanan yakıt daha azdır, yani daha ekonomiktirler.
- İlk harekete geçme ve yükleme süreleri diğer termik motorlara göre çok kısadır.
Bu üstünlüklerinin yanında birçok dezavantajları da vardır:
- Konstrüktif ve teknolojik açıdan çok komplike makineler dır.
- İmalat maliyetleri yüksektir.
- Yüksek kaliteli yakıtlara gereksinim duyarlar.
Fakat bilimin ve tekniğin gelişmesine paralel olarak özelikle son yıllarda elektroniğin
gelişmesiyle de motorlar devamlı olarak gelişmişler ve halende gelişmektedirler.
Bu motorlarla pratik olarak en yüksek verimlere ulaşılmıştır. Fakat bu motorun gelişimi
için tüm olanaklar henüz bitmiş değildir. Daha iyi bir kanşım teşkili, daha mükemmel bir
yanma ile çevrim parametrelerinin yükseltilmesi olasıdır. Bunun sonucunda daha az yakıt
harcanımı ve yüksek güç elde edilecektir. Art gazların enerjisinden yararlanarak
ekonomikliği arttırmak, devir sayılarının yükseltilmesi sonucunda boyutların küçültülmesi,
yeni ve daha hafif malzemeler ile yeni alternatif yakıtların kullanılması gibi problemler de
hala çözüm beklemektedir..
Scooter ile son gaz gitmek bizi aşar evlat..
