"işine gelirse..." , "istediğim fiyata satarım(alırım), kime ne?" , "dün söz vermiştim ama bugün vazgeçtim" gibi kavramlar yaygınlaştı.
Şimdi burada bir hata var;
"Dün söz vermiştim ama bugün vazgeçtim" i ayrı tutmak gerek bu aşırı etik dışı bir kavram, diğerlerinin yanına; yani istediği fiyata satma ve tabiri caizse "işine gelirse" den çok farklı. Söz vermek akit yapmak ve bundan keyfi vazgeçmeyi satıcının fiyat belirleme hakkıyla bir tutamayız, elmalar ve armutlar...
Dostum "yüksek fiyat vermek" özelden ya da telefonda teklif yaparak olmuyor .Yani bir resim ve fiyat koyuyorsun diğer pek çok ilanın yanına, pazarda mal satmakla eşdeğer. Oysa pazarlık direk bir ilan üzerine iki kişi arasında yapılan bir ritüel.. Yani bunlar da birbirinden çok farklı. Satıcının utanıp utanmayacağını bilemem ama tamamen aynı özellikte olup daha uygun fiyatlı olan satıcının tercih edileceğini bilirim. E motora binen insanlarında belli bir iq da olması gerektiğinden yola çıkarak, arayıp bulmak müşterinin hak ve görevi.
Ekonominin iki temeli var malum, arz ve talep bu ikisi belirler piyasayı, o nedenle siz 1 liralık mala 1000 lira yazsanız bile bu onu o fiyata satacağınız anlamına gelmez. E biz de almayacağımız malın satıcısıyla da hiç iletişim kurmayacağımıza göre, bırakalım "utanmaz" olsun. Ayrıca niye utansın, dolandırıcı değil, pazarda kafasına göre fiyat yazmış sadece, kimseden gizli de yapmıyor...Listemize almamak, sıradaki ilana bakmak zor değil...
Bence ikisi de cezai yaptırımı olmayan "etik kavramı" içinde. Sözlü anlaşmalardan caymak size çok ayıp geliyor olabilir ama bazısına buda ayıp gelmiyor onu napacağız? satıcının noterde imza atarken bile cayma hakkı var mı? var. Para transferi olmadıysa malımı satmıyorum, vazgeçtim deyip cayabilir. Hiçbir hukuki yaptırımı da yok üstelik. Ama size göre bu ayıp, tamam.
Ben ( alım veya satımda) mantık dışı fiyat istemeyi de ayıp buluyorum, buda size normal geliyor olabilir ama ben bunu da kabullenemiyorum.
Motosiklet özelinde değil, daha genel düşünelim. Bir fırına girdiniz, tekli ekmek 50 tl dediler. Bir şaşırıp içinizden veya sözlü olarak "oha, bu ne ya" demez misiniz?
Bakın 5tl lik ekmek 7 tl ise demiyorum, arada afaki fiyat farkı varsa bence bunu istemek suç değilse bile ayıptır, utanmazlıktır. "Almazsın olur biter" dersen evet bu nihai çözümdür ama yapılan hareketin yanlış olduğunu değiştirmez.
Depremzedelere "fırsat bu fırsat" deyip bir tas çorbayı 100tl ye satmaya çalışan esnafın yaptığı belki hukuki olarak suç değilse bile ahlaki olarak büyük yanlıştır, hatta kusuruma bakmayın daha ağır konuşacağım; şerefsizliktir.
Hocam sen lütfen üzerine alınma, burada lafım sana değil. Etik ve ahlak olarak toplumumuz geriye gidiyor benim sitemim buna.
Diyelim ki bir yabancı sizin mahallenize geldi, adamın başına talihsizlikler gelmiş ve adam aç susuz parasız dımdızlak yolda kalmış. Siz bu adamı yedirip içirmek veya yardımcı olmak zorunda değilsiniz. Arasınız polisi veya belediyeyi ilgilenirler. Ama Türk örf ve adetleri bu kişiye yardım etmenizi söyler. Yedir, içir, yardımcı ol, senin kültürün bu der.
Bir şeyin kanunen yasak olmaması, o şeyin etik olarak doğru olduğunu veya ayıp olmadığını göstermez.
Yine söylüyorum lütfen sattığın motor yüzünden üzerine alınma, benim tepkim zaten yüksek olan piyasayı kasti olarak daha da yükseltenlere...
..
