Sevgili dostum, virajda neden fren kabiliyetinin azaldığından başlayalım. Motorun lastiğinin 10 birim sürtünme kuvvetiyle tutunabildiğini varsayalım. Bu kuvvet öne arkaya sağa sola aynı etki edebiliyor olup, yarı çapı 10 olan bir tutunma dairesi oluşturacaktır. Bir kağıda çiz bu daireyi, yarı çapı 10cm olsun. Diyelim ki viraja girdin, biraz da sert girdin, yana doğru 8 birimlik kuvvet seni virajda tutuyor. Şimdi dairenin merkezinden sağa doğru 8cm bir çizgi çiz. Sonra frene basman gerekti ve 7 birim de frene bastın. Sağa doğru çizdiğin çizginin bittiği yerden geriye doğru da 7cm çiz. Ne oldu? Dairenin dışına çıktın, yani 10 sürtünme kuvveti olan tekerleğin, bir kısmını virajda tutunmak için harcadığından, 10 fren yapamadan tekerlek kitlendi.
Öncelikle tüm tecrübeli abi ve ablalarımız söyleyeceği gibi, viraja frene basmana gerek kalmayacak şekilde öngörülü girmen gerekir. Hafif dokunmalardan bahsetmiyoruz. Eğer tahmin edilmeyecek bir şeyle karşılaştıysan ancak o zaman kayda değer şekilde fren kullanmaya bakabiliriz.
Önü değil arkayı kullanın denmesinin birinci sebebi, hafif kaymalarda arkanın toplanabilir olması. Yani her zaman olduğu gibi genele göre bilgi veriliyor.
ANCAK FAKAT VE DE AMA;
Arkaya basılıp da arka hafif kaymakla kalmazsa, biraz daha yatarsa ya da tam yatarsa, sen de motordan ayrılamazsan, bu arada arka tekerlek yeniden yeri tutup, ters tarafa yatıp (high side), seni önüne fırlatır sonra da bir güzel peşinden gelirse vay haline.
Arkayı kaydırmanın öne göre avantajı ise, motorun kafası viraj içine doğru döneceği için MOTORUN bir süre daha yolda kalmasıdır.
Ön tekerlek kitlenirse, haliyle motorun önü virajın dışına doğru kayacaktır ve yoldan çıkması daha çabuk olacaktır. Avantajı ise motordan ayrılmayı kolaylaştırmasıdır. Aşırı hızla girmediğin sürece, önce biraz yavaşlayıp, sonra da ön tekerlek kitlenirse motoru bırakıp iç taraftaki ayağının üzerinde motordan ayrılabilirsin.
Peki neden öne freni kullanmayın deniyor. Çünkü tekerlek dönük olduğu için motorun gittiği doğrultuya bakmıyor ve en başta anlattığım olaydan daha fazla etkileniyor. Yani arka tekerden daha sert viraj alıyor gibi düşünebiliriz.
Uzun lafın kısası, virajda iki tekerleğin de fren kabiliyeti azalır, ancak ön tekerin arkaya göre oran olarak biraz daha azalır. Benim tercihim iki freni de yukarıdaki durumlar çerçevesinde birlikte kullanmak. İlla ki önü kullanmayacağım diyorsan da en azından ufak bir dokunur böylece tekerleğin dönme ataletini alırsın.
Bu işin en garanti çözümü motoruna ve kendi ağırlığına göre boş alanda hafifçe tecrübe edip motoru hissetmektir.
Hatalı bir yer varsa okuyanlar (bilgiye dayanarak) düzeltsin lütfen.
