Gidon amortisoru

Katılım
20 May 2003
Mesajlar
729
Bir baska forumda gecen soruya alttaki yaniti verdim, sizinle de paylasmak isterim. Genelde merak edilen bir mevzudur. Bu gerec benim anlattigim kadar da basit degil tabii. Diger arkadaslar da bilgileriyle katkida bulunsun isterim dogrusu.

------------------------------


Once alttaki sekildeki "rake angle" -reyk açısı- na bakalim.

rake1.gif


Bu aci genisledikce gidon (arkadaslar bu arada Didon degil; Gidon...G ile)
stabilitesi artar, yani motor daha bir dumduz gitmek ister, duz yolda birakin motor dumduz rahatca gider. Gidona en az guc ile hakim olmak mumkundur.

Bunu genellikle ABD nin ucsuz bucaksiz duzluklerinde gorulen "chopper" tipi motosikletlerde gorursunuz.

Junak-polish%20pride-350cc-chopper-PeterC.jpg


Resimde reyk acisi genis bir chopper.

Ancak bu araclar virajli yollarda oldukca zorlanirlar. Ozellikle yuksek hizda.

Reyk acisi daraldikca motosiklet kivraklasmaya, manevra yetenegi artmaya baslar, ancak bu sefer de uzun duz yolda gidon sizden daha cok sey beklemeye baslar. Ozellikle hizlanmalarda on tekerlege dusen yuk hafiflediginde on tekerlek gezinmeye ve yalpalamaya baslar (wobble). En bariz ornegi tek tekere kalkan motorun yerden kesilme ve tekrar yere temasi aninda gorunuz ve ciddi tehlikelere yol acabilir.

"Tank slapping" - "tank tokatlama" denilen gidonun elcikler tanka vuracak sekilde cilginca saga sola kontrolsuzce vurmaya/donmeye baslamasi gorulebilir.

Bu olayi reyk acisi sifir olan supermarketlerdeki alis veris arabalarinda gorebilirsiniz. Araba bosken kimi zaman on tekerleklerin kontrolsuzce saga sola dondugunu gormussunuzdur.

Iste bu wobble-yalpalama olayina karsi "steering damper" denilen "gidon amortisorleri" imal edilmistir.

OHSD133.jpg


Buyuk cogunlugu hiza bagli olarak sertlesir ve yumusar. Yani dusuk hizda hic yok gibiyken hiz arttikca sertlesir, boylece on tekerde yuk azaldiginda, yada kalktiginda (whheelie) on teker kolayca saga sola donemez.

Alttaki resimde bir Yam R1 ya takilmis gidon amortisoru goruyorsunuz.

YamR1_dmpr.jpg


Bu alttaki ise icnde "amortisor" olan bir baska tip "stabilizer". Gidondaki bir mandalla sertligi ayarlanabiliyor.

damper01.gif


Iste bu da elektronik bir model. Sertligini hiza gore kendi ayarliyor HESD. (Honda Electronic Steering Damper)

2004-hon-cbr1000-14-zoom.jpg


Reyk acisi genis motorlarda bu aksesuara gerek yoktur.

Bu acinin degisimi ile stabilite arasindaki bagi incelemek istiyorsaniz

http://www.tonyfoale.com/Articles/RakeEx/RakeEx.htm

linkine bir bakmaniz gerek. Burada Rake acisi sifir a yakin modifiye edilmis (15 Derece) bir BMW uzerinde yapilan deneyler, ve sonuclarini bulacaksiniz.

Bu video da basamak.net den
http://www.basamak.net/download/xshowoff.mpeg

Tektekerden iniste gidon amortisorunun olmayisi ile arac dengesini tamamen yitiriyor.
 
Admin
Yönetici
Katılım
14 Nis 2003
Mesajlar
7,150
Motosikleti
Yamaha MT-09 Tracer
Benimde tam olarak bilmedigim ve merak ettigim bir konuydu tesekkurler.
Galiba bazı markalar direksiyon amortisorunu standart olarak sunmaya basladı.
Yamaha R1 e takılmıs olan amortisor motorun hızına gore nasıl sertlesiyor acaba?
 
Katılım
27 Tem 2004
Mesajlar
120
Harbiden ben de Hazerfan daki dragda görmüştüm ilk kez. Sadece düşey titreşimi alan bir yay diye düşünmüştüm. Meğer esas işi yatay salınımı engellemekmiş.

Efendim, bundan olunca tek teker daha mı risksiz?
*gidon amortisör fiyatlarını araştırmaya başlar*

:rendeer: :rendeer: :rendeer:
 
Katılım
20 May 2003
Mesajlar
729
Skullhunter' Alıntı:
Benimde tam olarak bilmedigim ve merak ettigim bir konuydu tesekkurler.
Galiba bazı markalar direksiyon amortisorunu standart olarak sunmaya basladı.
Yamaha R1 e takılmıs olan amortisor motorun hızına gore nasıl sertlesiyor acaba?

Muhtemelen elle, surucu kendi surus karakterine gore ayarliyordur....
 
Katılım
7 May 2007
Mesajlar
526
az önce arkadasın actıgı konuyu merakedip arattım tank tokatlama olayını defalarca izlemiştim ama sebebini tam olarak şimdi anladım
ellerine saglık dd
 
Katılım
31 Eki 2005
Mesajlar
1,618
Özellikle süpermarket arabası tekerleklerinin yalpalaması örneği, olayı en açık şekilde izah ediyor.
 
Katılım
7 May 2007
Mesajlar
526
saoalsın rigel sayende araştırdım bunu buldum daha önce cok görmüştüm ama yukarda mantıgıda var =)
gördüm derken benim makinada cok şükür öyle şeyler yok :D videolardan gördüm
 
Katılım
23 Şub 2008
Mesajlar
575
emegine saglık D.D

devamlı olarak acıklayıcı bilgiler verdigin için teşekkür ederim.
 
Katılım
31 Ağu 2009
Mesajlar
760
Bilgiledirme: Bu mesajı yazan kullanıcının üyeliği iptal edilmiştir.
SELAM FAZER 2004 İÇİN GEREKLİMİ ? :pr:
 

Bu konuyu görüntüleyen kullanıcılar

Yeni mesajlar

Çok Beğenilen Mesajlar

Üst