Gaz Kontrolü

COQ

Motosiklet Eğitmeni
Katılım
27 Ocak 2008
Mesajlar
11,740
Yeni açılan bu forumun olayını iyi kavramanız için biraz katkıda bulunayım istedim.
Nasıl bir katkıda bulunabilir ve hangi konuları tartışmaya açabilirim diye düsünürken az önce yolda bana selam vermeye kalktıktan sonra motosikletinin üzerinde tuhaf savrulmalar yasayan bir motosiklet sürücüsü sayesinde tartışmaya açılacak ilk konuyu buldum.
Gaz kontrolü.

Yolda rastladıgınız bir motosiklet sürücüsünün iyi olup olmadıgını gaz kontrolüne bakarak kolayca ölçebilirsiniz.
Kendi sürüsünüzü de kolayca degerlendirebilmeniz mümkün tabi.
Akıcı ve pürüzsüz bir sürüsün en önemli unsurlarından bir tanesi gaz kontrolüdür.
Gaz kontrolünü iyi yapamayan bir sürücü benim az önce rastladıgım arkadas gibi motosikletin üzerinde ileri-geri kayar,sallanır durur. Hatta yolcusu varsa, her gaz verdiginde kafalar tokusur, her gaz kestiginde yolcu sürücünün üstüne biner. Bu sorun haricinde motosikletin yol tutusu da sorunlu olmaya baslar fakat bu sürücünün asıl basının dertte oldugu yerler virajlardır.
Bu nedenle gaz kontrolü üzerinde çalısmamız gereken önemli unsurlardan bir tanesi.

MEVZU NE KARDEŞ?

Mevzu su;
Gazı açtıgınızda bedeniniz geriye dogru savrulur. Gazı kapattıgınızda ise öne dogru yıgılırsınız. Bunun sebebi dengesiz ve sert gaz kullanmadır.
El bu sekilde gaz kullanmaya alıstı mı ileride basınızı belaya sokacak bir çok durumun bizzat yaratıcısı haline gelirsiniz. Gaz, belli bir ritimle açılıp, belli bir ritimle kapatılmalıdır. Bunu saglamak için sürekli çalısmalar yapmalısınız.

Normal sartlarda sabit viteste giderken gaz açıp kapatmalarınızda bir savrulma yasamazsiniz. Bu nedenle gaz kontrolünüzün dogru bir sekilde yapılıp yapılmadıgını anlamaniz mümkün olmaz.
Fakat vites geçislerinde isler degisir. Yükseltir, ya da düsürürken verdiginiz vücut tepkileri gaz kontrolünüz hakkinda ip uçlari verir. Eger asiri savrulmalar yasiyorsaniz bir an önce bunu düzeltmek için gaz kontrolü çalismalarina baslamalisiniz.

Dikkat:Buraya bir not düsmek istiyorum. Zaman zaman egitim konusunda su tartışmaya rastliyoruz. Illa bir kurumdan ya da kisiden egitim almam gerekli mi? Anlatilan teknikleri ben kendim çalisip ögrenemezmiyim? Gibi sorular çok soruluyor.
Oysa bir çogunuz gazı kontrol edip edemedigini bu yaziyi ya da bu konuda yazilmis farkli makaleleri okuyunca anlayacak ya da anladi. Oysa egitim almis olsaydiniz daha ilk seansta hocaniz bir sorununuz oldugunu fark eder ve sizi ona göre yönlendirebilirdi. Motosiklet üzerindeki davranislarimizin bilgili gözler tarafindan gözlemlenmesi yanlislarin düzeltilmesinin baslangici konusunda en temel etkendir. Bu nedenle motosiklet egitimi konusunda ne kadar çok dökümana ulasabiliyor olsanizda hiç biri sizi gözlemleyen bilgili birinin yönlendirmesi kadar hizli ve etkili olmayacaktir.





VIRAJLAR VE GAZ KONTROLÜ

Viraj konusunu detayli incelemek gerektigi için fazla açmayacagım. Hepiniz viraja girdiginizde gazı sabit tutarsanız motosikletinizin yavaslayacagını, dolayısıyla yatıs açısını kaybedip düzelme egilimi gösterecegini bilirsiniz. Bu nedenle viraj içerisinde gazı hafif hafif arttırarak motosikletimizin hızını sabit tutmaya çalısırız. Bazı durumlarda motoru virajin içerisine yönlendirebilmek için gazı daha fazla arttırmamiz gerekebilir.
Kontrolsüz gaz kullanimi viraj içerisinde basimizi belaya sokan en önemli etmendir.
Neden?
Çünkü ne demistik? Gazı kontrolsüz açarsanız geriye dogru savrulursunuz. Bu durumda arka tekere bir agırlık aktarımı söz konusu olacak ve ön hafifleyecek, arka tekerin tutusu artacaktir.
Yine gazı aniden kapatirsak bu sefer öne dogru yigilir ve dolayisiyla agirlik aktarimini öne yapariz. Bu da arka süspansiyonun yükselmesi, tutusun azalmasi anlamina geliyor.
Her iki durumda da motorunuzun üzerinden düsme tehlikesiyle karsi karsiya kalirsiniz.
Viraj ile ilgili bir konu açar daha detayli anlatiriz ama bilmeniz gereken bir durum var.
Lastiklerimizin ortasi ile kenarlari ayni çapa sahip degiller. Bir çok motosiklet lastigi yumurta gibi oval biçimdedir ve taban ve yanak kalinliklari da esit degildir.
Bunu anlamaniz için basit bir fotograf kullandim asagida görüyorsunuz. Rakamlari kafadan attim amacim farki göstermek.
Burada anlamanizi istedigim sey su.
Belli bir gaz vererek belli bir devirde lastiginiz diyelim ki dakikada 10 defa dönüyordu.
Yattiginizda lastiginiz küçülür. Ayni hizda gitmek için devir sayisi degisir ya da devir sayisi degismiyorsa dönüs sayisi degisir. Yani gaz sizde oldugundan devir sayisinin otomatik degismesi tabi ki söz konusu olmayacagindan basiniz belada demektir.
17” canta sahip motosikletinizin giderken birden bire cantlari sihirli bir el tarafindan 15” lerle degistirildigini düsünün.
Ne olur?
Bu tartışma konumuz olsun.
Viraja girdiniz ve lastikleriniz küçüldü.
Motosikletiniz ne gibi bir tepki vermeye baslar?
Hem bunu tartisalim, hem de gaz kontrolünü nasıl düzeltebiliriz, Okan hocama ve fikri olan herkese sorarak görüslerini alalim.

motor_lastigi.jpg
 
Super Moderator
Katılım
12 Mar 2007
Mesajlar
4,360
Hayırlı görevler abi :) İnsanlara yararlı bilgiler sunacak bu çalışmayı şiddet ile destekliyorum!
 
Son düzenleme:
Katılım
29 Mar 2015
Mesajlar
590
merhaba hocam, bir şey söyleyeceğim. neredeyse viraj ile ilgili bütün mevzular çok detaylı diye herkes kısa kesiyor. yani bilgiyi hazır halde almak istemem, size de şahsi olarak bir şey söylemiyorum zaten eleştiri değil, gözlemim bu. kimse girmek istemiyor bu konuya sanırım.
 
Super Moderator
Katılım
12 Mar 2007
Mesajlar
4,360
Ayrı bir başlıkta uzun uzadıya açılacak diye kısa geciliyor. Zira bu konu gerçekten öyle virajın dışına yanaş, çıkışa bak ile bitecek bir detay değil.
 
Katılım
28 Eki 2012
Mesajlar
1,043
Peki, Sürücünün gaz hakimiyetinin iyi olduğunu varsayarsak yada

Ortada bir problem var ve bunun motordanmı yoksa kendindenmi olduğuna kesin kanaat getiremiyorsa.

- Ne gibi bir yol izlemesi gerekli?

- Her motosiklet mükemmel bir gaz hakimiyeti sunarmı?

- Sağ elcikle, motor arasındaki aktarma organlarında gaz hakimiyetimizi etkileyebilecek faktörler nelerdir? Oluşan olası faktörlerin çözümleri nelerdir?
 

COQ

Motosiklet Eğitmeni
Katılım
27 Ocak 2008
Mesajlar
11,740
Bir seyi bilmek yetmiyor, bunu aktarabilmek, yaziya dökmek gerçekten zor bir is.
Bu nedenle viraj konusu yazilip, yazdiklarimizin bir kaç defa okunup, tekrar tekrar düzeltilmesini gerektirecek detayli bir konu.
Üstelik birden fazla sekli var bu viraj konusunun.
Bu nedenle video ile de desteklenmesi sart.
Video isleri Okan hocanin isi bu nedenle bazi noktalari ondan rica edecegiz.
Farkli bakis açilari ve stilleri de biz ekleriz.
Ama gerçegi söylemek gerekirse, viraj kisiye özel egitim gerektiren bir konu onu da söyleyeyim.

Peki, Sürücünün gaz hakimiyetinin iyi olduğunu varsayarsak yada

Ortada bir problem var ve bunun motordanmı yoksa kendindenmi olduğuna kesin kanaat getiremiyorsa.

- Ne gibi bir yol izlemesi gerekli?

- Her motosiklet mükemmel bir gaz hakimiyeti sunarmı?

- Sağ elcikle, motor arasındaki aktarma organlarında gaz hakimiyetimizi etkileyebilecek faktörler nelerdir? Oluşan olası faktörlerin çözümleri nelerdir?

:)
Valla yaziyi yazarken motosikletin problemli olabilecegi gibi bir detay aklimin ucundan bile geçmedi.
Helal olsun.
Yillardir yaziyorum ama bu forumdan ben de çok sey ögrendim.:cat:
Güzel soru çok güzel yakalamissin.
Ben konuyu aktarirken yapilmasi gereken tüm bakimlar yapilmis, binis öncesi gözden geçirilmesi gereken noktalar tetkik edilmis,yani neredeyse labaratuar ortamina göre hazirlanmis bir motosiklete bindiginizi varsaymisim.:cherry:
Bu nedenle soru çok dogru.
Gaz kolu ayarindan, dislilere, zincirden debriyaja ve hatta vites geçislerine kadar bu durumu etkileyen bir çok faktör var.
Ama bunlari da servis yapsin be abicim yormayin beni.:)
Saka saka onlari da konusuruz.
Binis öncesi ve ilk hareket diye ayri bir konu açalim.:cat:
 
Katılım
17 May 2009
Mesajlar
4,137
Motosikleti
BMW K1200GT , BMW S1000XR M Sport
Hocam merhaba ,

Başlamak için harika bir konu seçmişsiniz.

Söylediklerinize eklemek istediğim bir kaç detay olacak.

Kullandığımız araçlar diğer taşıtlara güç/ağırlık oranları oldukça yüksek makinalardır. Bu sebepten ötürü gaz kolunun tepkileri aynı oranda sert olmaktadır.

Gaz kolundaki en ufak hareket bile motorda ciddi salınımlara sebep olabilmekte ve bu sürücü üzerinde gazı kullanma konusunda çekince yaratmaktadır.

Öğrencilerim arasında genel olarak gözlemlediğim gaz kullanımı hataları şunlardır.

- Gazı hassas kontrol etme kaygısı ile ellerini - parmaklarını aşırı sıkma (kasma) durumu. Buna bağlı olarak kollarda gerilme.
- Yanlış oturuş sebebi ile dizler yerine eller ile motora tutunma çabasından dolayı ellerde aşırı sıkma (kasma) durumu.
- İhtiyacı olmadığı halde gidon yükseltici veya cruiser tiplerde özel tasarım gidon kullanımı sonucu oturuş ve ön kol geometrisinin bozulması ve akabinde gaz kontrolünde zorlanma

Ve en yaygın hata ise ;

- Gaz tepkilerini yumuşatmak için ölü devirler/yüksek vites kullanımı

Bundan sonra konuyu takip edecek arkadaşlar için;

Bu başlık altında hassas gaz kullanımından bahsettiğimizde bunun anlamı doğru devirlerde uygulanan gaz kontrolü olduğu anlaşılmalıdır.

Peki "doğru devir" nedir ???

Eğitimlerde bu kavram anlatılırken genellikle motorun orta devir bandındaki devirler olduğundan söz edilir. Bu tanım genel olarak yanlış olmamak ile beraber hem uç noktalardaki motosikletlere uygun değildir hem de sürücünün durmaksızın devir saati ile haşır neşir olarak dikkatinin dağılmasına sebep olabilmektedir.

Benim bu tanım için çok daha basit ve uygulanabilir bir yöntemim var;

Gazı açtığınızda motor fırlıyor ama kapattığınızda akıyor ise devir düşük , gazı açtığınızda isteksizce hızlanıyor ancak kapattığınızda agresif şekilde yavaşlıyorsa devriniz çok yüksek demektir.

Bulunduğunuz devirde gazı açtığınızda ve kapattığınızda makinanın tepkileri birbirine yakın ise "doğru devir" bandındasınız demektir. Hangi viteste olduğunuzun bir önemi yoktur , önemli olan bulunduğunuz hızda "doğru devir" de ilerliyor olmanızdır. "Doğru devir" sizi gerektiğinde kaçmaya , gerektiğinde etkin şekilde yavaşlamaya hazır tutacaktır.

Aşağıdaki videoyu motosiklette frenleme ile ilgili olarak çekmekle beraber , doğru devir ve gaz kullanımı içinde referans olarak sunabilirim . Devir saati ekranda net olarak görülebilmektedir. Lütfen videodaki aynı parkurda, nispeten yumuşak ve daha sert geçilen her iki sürüşü de gaz kullanımı ve doğru devir açısından inceleyiniz.

Sevgilerimle

 
Son düzenleme:
Katılım
7 Ocak 2015
Mesajlar
272
Sonunda forumda gerçek bilgi ve emek harcanarak oluşturulan içerikler. Saygıyla eğiliyorum.
 
Katılım
3 Nis 2016
Mesajlar
190
Harika bir konu. yeni başlayan ve öğrenmeye istekli birisi olarak hevesle takip edeceğim.
 
Katılım
6 Nis 2009
Mesajlar
339
Faydalı bir konu umarım gaz kontrolünü dinlediğim müziğe göre ayarlıyorum diyenler gelmez başığa...Çünkü gaz kolu ile batsın bu dünyayı çalmaya çalışanı bile duydu bu kulaklar.Artık şarkının adı bile bi yerde geçse sırf bu gazcı arkadaş yüzünden gülme krizine giriyorum.Kimseye de anlatamıyorum neden güldüğümü :)))
 
Katılım
1 Haz 2006
Mesajlar
1,027
selamlar, sorunuz çok güzel, kendimi tutamadım kendimce yazayım istedim. umuyorum yanlış bir bilgi yoktur.

arka lastik çapı virajda efektif olarak küçüldüğü ve motor devri/vites aynı kaldığı düşünürseniz, bunun iki anlamı olur:

1) tekerin dönme hızı değişmeksizin çapı küçüldüğünden çevre uzunluğu kısaldığı için motosikletin hızı azalır,
2) tekerin yola aktardığı dönme kuvveti (tork) artar.

aynı zamanda, yan yatan lastiğin yere temas alanı dolayısıyla sürtünmesi, dik duran lastikten fazladır, bu bir nebze tork artışını dengeleyici bir unsur olabilir (tabi yol kalitesi ve lastiğe göre bu etki değişebilir).

haliyle iki unsur öne çıkıyor, ilki yavaşlayacağımız için gaz açılarak yükü arka tekerde tutmak, ikincisi ise gazı kontrollü açmak ki artan tork sebebiyle arka taraf bir anda tutuş kaybetmesin.
 

COQ

Motosiklet Eğitmeni
Katılım
27 Ocak 2008
Mesajlar
11,740
Güzel anlatmışsın mithrelios. Bir de genellikle tersi doğru zannedilen bir gerçeği de yazmışsın.
Viraja motosikleti yatırdığımızda lastiklerimizin yere temas alanı artar.
Enteresan değil mi?
Muhtemelen bir çoğunuz tersini düşünüyordunuz.
Tüm bunları gaz kontrolünün önemini kavramanız için yazıyoruz. Amerika'da motosikletlilerin gidip hacı oldukları meşhur viraj videolarını seyretmişsinizdir.
Bir çok motosiklet sürücüsü ortada görülen hiç bir sebep yokken olgunlaşmış armut gibi patır patır düşüyor.
Sanırım artık nedenini anlamaya başlamışsınızdır.

Okan hocanın uyarısını dikkate alalım. Yani doğru vites ve doğru devir.
Videoda düz bir zeminde vites geçişleri ve gaz açışlar var.
Virajlarda ise şöyle bir detaya dikkat etmemiz gerekiyor.
Viraja girmeden önce bütün işleri halletmek lazım.
Yani uygun hıza ayarlama, uygun vites ve uygun devir gibi hazırlıklar daha viraja girmeden bitmeli.
Bunun istisnası olan frenajı viraj içine taşıma gibi teknikleri viraj konusunda detaylıca konuşuruz.
 
Katılım
3 Tem 2016
Mesajlar
730
Vallahi tam aradığım konu. foruma yeni katıldığım için hali ile yeni gördüm.

Tanışma konumda bahsettiğim motorun üstüne ilk defa oturdum ve Bismillah dedim. İlk sorunum bu oldu. dbriyaj ayarsız ve çok üstte kavrıyor sanırım bu neden ile motor agresif şekilde kalkış yapıyor hali ile de eylemsizlik prensibi ile elim gaz kolunu istemsiz şekilde çevirmiş oluyor ve hız aniden yükseliyor. Hafif bir yapı ve 200 cc motor olunca işler karışıyor. Bu durumda motorsikletin kontrolünü tehlikeli biçimde kaybetmek olasıdır.

Kendi kendime çalışmış olduğum alan trafiğe kapalı çoluk çocuğun olmadığı eski bir otopark olması herhalde en büyük avantajımdır.

Debriyaj ayarından sonra bu durumu düzeltmek için neler yapabilirim, çalışma yöntemim ne olmalıdır. Tavsiyede bulunabilirmisiniz.
 
Katılım
17 May 2009
Mesajlar
4,137
Motosikleti
BMW K1200GT , BMW S1000XR M Sport
Merhabalar,

Şu andaki probleminiz gaz kontrolü değil debriyaj hakimiyetidir.

Önerim öncelikle motorunuzu hiç gaz kullanmadan rölanti devri ile kaldırmayı denemenizdir.

1-Gaza dokunma

2-Vitese tak

3-Arka frene bas

4-Ön frene dokunma

5-Motor kavrama noktasına (friction zone) gelene kadar debriyajı yavaşça bırak

6-Kavrama noktasında motor kasılmaya başlar ancak sen arka freni bırakmadığın sürece ilerlemez.

7-Arka freni serbest bırak motor yürüsün , gaza dokunma , debriyaj sabit kalsın

8-Tekerlekler bir iki tur atıp motor hız kazandıktan sonra debriyajı yavaşça bırak GAZA DOKUNMA !!!!

9-Motor rölantide bir miktar ilerledikten sonra debriyajı çek arka fren ile motoru durdur ve baştan başla.

10- Bunları mükemmel yapana kadar tekrar et.

Sevgilerimle
 
Katılım
3 Tem 2016
Mesajlar
730
OOCAN hocam teşekkür ederim, bu gün öncelikle sorunlu olan debriyajı ayarladıktan ve tel ile aksamı yağladıktan sonra ( debriyaj kolunun tepe noktasında boşluk yok zımba gibi duruyor ve kol çok sert, yumuşak bırakılamıyor gevşettikçe, ezerken dahil kademe kademe salınıyor ve en üstte kavramaya geçiyor)yazdıklarınızı harfiyen uygulayacağım.

Konuya ilave olarak; Sanırım benim temel sorunum motorsiklet mekaniğini bir otomobil kadar bilmiyor oluşumdan kaynaklı, yani ne yaparsam ne tepki alırım onu bilmiyorum. Bu da zamanla, araştırma ile ve eğitimle gerçekleşecek bir konu, forumunuzdan inceleme yapmamış olsaydım debriyajda böyle bir sorun olduğunu farkedemezdim bu da hali ile motor sürüşünden soğumaya yol açacaktı.

Bilgiler için tekrar teşekkür eder esenlikler dilerim.
 
Katılım
1 Nis 2016
Mesajlar
466
Bu güzel konu önlerde olmalı..
Benim sorum şu, maxi scooter (Forza) dan naked (inazuma) ya geçtim.
Doğru devir ve viteste kullandığımı düşünsem de sıkışık trafikte sağ elimi istemsiz kasıyorum, ayrıca bozuk yollarda (örneğin Arnavut kaldırımı olan veya bol çukurlu) gaz kolu istemsiz hareket ediyor avcumun içinde ve öne yığılma arkaya atma vb yaşıyorum (scooterda olmuyordu)

---------- Mesajlar birleştirildi - 12:58 ---------- bir önceki mesaj zamanı 14:23 ----------

Hayret, kimsenin fikri yok...
 
Katılım
3 Şub 2006
Mesajlar
1,961
Motosikleti
Mondial Virago 50i
İşte bunlar hep Tekteker! :)

cagiran, bence senin sorunun gaz kolunu fazlaca sıkman, yeni motorunun gaz tepkisine ve kendisine alıştıkça daha yumuşak kavrayacaksındır.
 
Katılım
27 Haz 2013
Mesajlar
1,447
Ben amatör fikrimi söyliyeyim, o tarz yollarda yarım debriyaj ile gidebilirsin, o zaman öyle hede höde olmaz.
 
Katılım
2 Nis 2006
Mesajlar
69
selamlar, sorunuz çok güzel, kendimi tutamadım kendimce yazayım istedim. umuyorum yanlış bir bilgi yoktur.

arka lastik çapı virajda efektif olarak küçüldüğü ve motor devri/vites aynı kaldığı düşünürseniz, bunun iki anlamı olur:

1) tekerin dönme hızı değişmeksizin çapı küçüldüğünden çevre uzunluğu kısaldığı için motosikletin hızı azalır,
2) tekerin yola aktardığı dönme kuvveti (tork) artar.

aynı zamanda, yan yatan lastiğin yere temas alanı dolayısıyla sürtünmesi, dik duran lastikten fazladır, bu bir nebze tork artışını dengeleyici bir unsur olabilir (tabi yol kalitesi ve lastiğe göre bu etki değişebilir).

haliyle iki unsur öne çıkıyor, ilki yavaşlayacağımız için gaz açılarak yükü arka tekerde tutmak, ikincisi ise gazı kontrollü açmak ki artan tork sebebiyle arka taraf bir anda tutuş kaybetmesin.

Bu konu gerçekten önemli ve bu duruma lastik basıncı ve lastiğin muhteviyatı doğrudan etki ediyor.
Ayrıca biliyorsunuz bir lastik goy goyu var piyasada.Herkes lastiğe sallıyor "o lastikle yatamazsın başkan sert o sert" gibi bir algı var.
Süspansiyon ayarının yol tutuşu ve sürüş kalitesini inanılmaz etkilediğini deneyimledim.Lastik değiştirmeksizin.Forumda bu işten gerçekten anlayanlardan bir yazı bekliyoruz.
 
Son düzenleme:

Bu konuyu görüntüleyen kullanıcılar

Üst