Sıkıştırma oranları aynı olan Motorlarda;
Piston Çapına göre Yüksek stroklu makinelerde devir az,Güç az,tork fazla
Piston Çapına göre Düşük Stroklu makinelerde devir çok,güç çok,tork az
Buna göre Çap & Strok ile Tork,Güç,Devir,Yakıt Tüketimi,Verim ilişkisi nasıldır?
benim bikaç teorim var ama emin olmak istiyorum,hem bilmeyenler öğrenir:cat:
Güç = Tork x Devir / 5252
BG = Nm x devir / dakika
devir arttıkça mekaniksel kayıplar artar
bu sebepten yüksek devirlere çıkıldıkça sürtünme kayıpları fazlasıyla artar
ama formüle baktığımızda ise tork sabit kalsa dahi devri artarsa güç otomatikman artıyor
ama öyle bir nokta geliyorki devri daha fazla yükselttiğimizde ürettiğimiz güç sürtünmeye harcadığımızdan daha az oluyor
aynı hacim ve sıkıştırma oranı olan bir motorda
geniş piston, strok az ise > tork az ama sürtünme alanı da az dolayısı ile kayıpalr az
dar piston yüksek strok ise > tork çok ama sürtünme alanı çok dolayısıyla kayıplar fazla
misal
hacim = pi x d2 x h / 4
hacimler aynı olduğu için pi ve 4 ler sadeleşirse
d1 kare x h1 = d2 kare x h2
d1 = 2 ve h1 = 4 ise
2 kare x 4 = 16
burdan da d2 = 4 ise h2 = 1 olur
yani
bir tarafda
2 birim çap ve 4 birim strokta bir piston
diğer tarafta
4 birim çap ve 1 birim strokta piston
bunların sürtünme alanlarına bakacak olrusak
piston cevresi x strok
pi x d x h
ilk piston 8 pi birim kare
ikinci piston ise 4 pi birim kare
yani ilk piston da sürtünme kaybı ikinci pistona göre daha fazla
tekrar yazacak olursak
ilk piston
2 birim çap ve 4 birim strokta 8 pi birim kare sürtünme alanı kaybında bir piston
ikinci piston
4 birim çap ve 1 birim strokta 4 pi birim kare sürtünme alanı kaybında bir piston
Güç = Tork x Devir / 5252
BG = Nm x devir / dakika
Piston Çapına göre Yüksek stroklu makinelerde devir az,Güç az,tork fazla
Piston Çapına göre Düşük Stroklu makinelerde devir çok,güç çok,tork az
yani ilk pistonda tork fazla ama devir az olduğu için güç az
ve devir artarsa artan sürtünme kayıplarınıu karşılamakta zorlanacak
ikinci pistonda ise tork az ama devri artma imkanı var ve artan devire karşılık sürtünme kayıpları ilk pistona göre daha az
yani bu durumda tercih ikinci piston olur
ama geniş piston çapı başka problemleri beraberinde getiriyor, en büyük problem kontrolsüz yanma, vuruntu
gelelim verime
dikkat ettiyseniz
uzun yol ve ağır yük taşıyan araçlarının motorlarında devriler genelde 3000 d/d civarında
gemiler trenler hep verim odaklı motor kullanıyorlar
ve bunların hepsi düşük devir kullanıyor çünkü yüksek devirlerde sıcak gazların çoğu egzosdan atılıyor
bu termik kaybın önüne geçebilmek için deviri düşük tutuyorlar
ve bu makinalarda yer problemi yok
halbukki motosikeltlerde yer problemi var
ve verim bu kadar önemli değil
kafaları biraz daha da karıştırmış olabilrim
ybr125
Çap x strok 54.0 x 54.0 mm
Azami Güç 7,800 dev/dk. 7.36 kW (10.1 BG)
Azami Tork 6,500 dev/dk 9.5 Nm ( 0.97 kg-m )
max hız:110-125
cbr125
çap*strok 58*47
Azami Güç 10000dev/dk 13 hp
azami tork: 8000dev/dk 10,1Nm
max hız:125-150
güzel bri örnek var burada
bunun üzerinden devam edeyim
daha önce yazdığımı cbr ve ybr ye göre yazacak olursam eğer
yani YBR tork fazla ama devir az olduğu için güç az
ve devir artarsa artan sürtünme kayıplarınıu karşılamakta zorlanacak
CBR ise tork az ama devri artma imkanı var ve artan devire karşılık sürtünme kayıpları ilk pistona göre daha az
demiştim
ve netekim cbr ile daha yüksek devrilere çıkılabilmiş