Herkese merhabalar;
@TugrulÖzbek dostum teşekkür ederim ilgine.
Rötar veya avans, ateşleme sistemindeki gecikmeyi temsil eder.
Bilindiği üzere piston emme zamanı sonunda emme sübabını kapattıktan sonra, Ü.Ö.N ya geldiğinde ateşleme gerçekleşir ve yanan hava+yakıt karışımından elde edilen güçle piston aşağı doğru itilir.
Ancak asıl güç yanmanın başlangıcında değil, yanmanın sonunda yani, hava+yakıt karışımının tamamen yandığı andaki elde edilen ısı ile sağlanır. Hava+yakıt karışımının tamamen yanması için bir süre gereklidir. Örneğin 1sn gibi. Yani ateşlemeden 1 saniye sonra en yüksek ısı, dolayısıyla güç elde edilir.
Motorlarda ateşleme işlemi şayet Ü.Ö.N da başlatılırsa, piston 1 sn sürede aşağıya doğru hareket eder ve yanma sonunda istenilen sıkıştırma oranını sağlayamaz. Bu nedenle, motorlarda ateşleme karışımın yanma hızına bağlı olarak Ü.Ö.N ya gelmeden belirli mesafede (ateşleme avansı, avans dercesi v.s) ateşlemesi istenilir ki, piton Ü.Ö.N ya geldiğinde yanma sona ersin ve en yüksek ısı elde edilsin.
Klasik ateşleme sistemine sahip motorlarda, motor yenileştirme işlemi sonunda bu değerin tekrar bulunabilmesi için bahsettiğiniz ayar düzeneği kullanılmıştır. Ayarlama tamamen avans tabancası ile gerçekleştirilir ve her motorun avans değerleri katalog değeri ile sabittir. Ancak akla hemen şu soru gelebilir. Neden ateşleme sistemine sabit bir çentik veya kama gibi bir çözüm bulmamışlar?
Normal şartlarda motor yenileştirmesi yaptığınızda, mesela çap büyüttüğünüzde, üst kapağı taşladığınızda, motorun tüm karakteristiğini değiştirirsiniz. Piston çapı büyürse, silindirlere alınan karışım artacak, yanma süresi uzayacaktır. Bu durumda avansın birkaç derece geriye çekilmesi gerekebilir. Yada üst kapağı taşlarsanız sıkıştırma yanma odanız küçülecek, motorunuza daha az karışım alacaksınız, dolayısıyla avansı ileri çekmek gerekebilir. Yada, normal benzin yerine süper benzin alırsanız yine avansınız yukarı çekebiirsiniz.
Motorda değişmeyen, silindir içerisine alınan yakıtın yanma hızıdır. Zira 1000 devirde de örneğin karışım 1sn'de yanarken, 6000 devirde de karışım 1Sn'de yanacaktır. O zaman artan devirle beraber her seferinde yukarıdaki durumun ortaya çıkmaması için avansın otomatik olarak geriye çekilmesi gerekir ki tüm ateşleme sistemlerinde bu işlem mekanik olarak gerçekleşmektedir.
Avans değerleri ayrıca motor performansı ile oynamanızı sağlar. Normalden daha yukarı avansı çekerseniz, düşük devirlerde biraz daha iyi çekiş sağlarken üst devirlerde güç kaybedersiniz. Tersine, avansı aşağı çekerseniz, düşük devirlerde yanma sonu işlemi piston Ü.Ö.N ya gelmeden gerçekleşeceğinden vuruntu ve titreşimle karşılaşacak, buna karşılık üst devirlerede performans alacaksınız.
İdeal olanı her zaman için fabrika değerlerine sadık kalmaktır.
