Ben de henüz acemiyim ve vites düşürürken öne doğru savrulmak korkulu rüyam haline gelmişti, şimdi hep ara gaz vererek vites düşürüyorum nasıl yapılcağını anlaman için Alpaslan Kuzucan'ın yazısından alıntı gönderiyorum.
Vites Küçültürken Ara Gazı:
Bugünün spor motosikletleri slipper(kaydıran) debriyaja sahipse de bazı durumlarda vites küçültmenin yumuĢak
bir geçiĢle olması hala dönemeç giriĢlerinde uygun teknikle olur. Burada anahtar iĢlem motor devrinin motorun
gidiĢ süratine uygun hale getirilmesi yani senkronize edilmesidir. Bu basit bir iĢ gibi gözükebilir ama ancak talimle
doğru yapılabilir bir seviyeye ulaĢılabilir.
Senkronize olmayan bir vites küçültmede arka savrulur, yılankavi hareketler yapar. Debriyajı bırakmanızla birlikte
yavaĢ dönen motor arka lastiğin hızını hızla yavaĢlatır. Sekme ve /veya savrulmalar oluĢur. Burada yapılması
gereken iĢ ara gazının verilmesidir. Böylece motor devri yükselir ve debriyajı bıraktığınızda devir vites ve
tekerleklerin hızına uygun hızda olur. Örneğin 70 km hızla seyred iyorsunuz ve motor devride dakikada 5000,
vitesi küçültmek devri 6500-7000 gibi bir devire yükseltecektir. Ara gazı vermezseniz gazı kapattığınızda
yavaĢlatılmıĢ süratine düĢen motor devri seyir süratine göre çok aĢağıda olacağı için motor sarsılacak belki arka
teker kilitlenerek kayacak yâda savrulacaktır. Bu sebeple motor devri ara gazı ile yükseltilmeden debriyaj
bırakılmamalıdır. Talimlerle bu konuda kendinizi geliĢtirebilirsiniz ve seri bir Ģekilde vites küçültme esnasında ara
gazı verebilirsiniz. Debriyajı çekin ara gazını ani bir bilek hareketi ile verin vitesi küçültün ve debriyajı
düzgün bir Ģekilde bırakın.
Eğer dört parmakla ön fren kolunu sıkıyorsanız ara gazı vermeniz pratik olarak imkânsızdır. Bu sebeple iki
parmakla fren yapmaya kendinizi alıĢtırın. Elin bu Ģekilde kullanımı zaman alır. Talimlerle aylar içinde alıĢır. Ġki
parmak kapalıyken diğer iki parmağın açık Ģekilde eĢ zamanlı farklı iĢler yapması talimlerle olabilecek bir
alıĢkanlıktır. Bu talimleri önce motorunuz duruyorken yapınız sonra çalıĢırken yapma talimlerine geçiniz. Ayrıca
sıkıĢık trafikteki dur kalk sürüĢlerde iki parmağınızın devamlı ön fren kolu üzerinde durması daha hızlı reaksiyon
demektir. Herhangi bir kaza esnasında kapalı olan iki parmağın fren kolunun sıkıĢması ile zarar göreceğini öne
sürerek frenin dört parmakla sıkılmasını ön gören ekollerde vardır. Ben iki yâda tek parmağı tercih ediyorum
neticede motoru bir düĢme anında kasılmayıp zamanında bırakmasını da bilmek gerek. Bu bırakmada baĢta eller
gelir. Sonra bedenen motordan açılır ki darbe sizi havada dönüp motorun önüne düĢürmesin. Motor daima
önünüzde kalsın. Ayrıca performans motorlarda yarım boy elciklerde kullanılmaktadır. Tercih sizin.
Birçok spor motorda gaz aralığı çok kısadır ve motor devrini seyir süratine uydurmak için gaz kolunu fazla
çevirmeğe gerek yoktur. Vites küçültmeyi yumuĢak bir geçiĢle yaptıktan sonra frenleri devreye sokun. Vites
küçültürken frenleri hafifçe sıkın. Pistlerde yapılan yüksek devir ve sert frenlemedir. Caddelerde ise bu daha
evcilleĢtirilmiĢ tarzda olmalı ve bunu yapabilmek içinde yeterince talimle ustalaĢmıĢ olunmalıdır. Talimlere düz bir
yolda ve orta devirlerde baĢlayın. Temel olarak vitesi küçültün ve debriyajı bırakırken ara gazı ile motor devrini
uygun seviyeye yükselterek yapabilirsiniz. BoĢ bir yol olsun.
Slipper debriyajı olan motorlarda ara gazı vermeyip debriyajı daha yavaĢ bırakmak da mümkündür. Bu
frenlemeye de yardımcı olarak kullanılmaktır. Bilhassa son vites küçültmede bu teknik faydalıdır. Ön freni daha
erken bırakmanızı sağlar. Önün üzerinden kritik bir noktada yük almıĢ olursunuz. Fakat bu teknik pistlerde
uygundur ve ara gazına göre çok daha fazla zihinsel yoğunlaĢma ister. ġasenin nasıl etkilendiğini deneyip
görmüĢ olmanız gerekmektedir. Bunun için ara gazı kullanmadan yapılan bu iĢlemi düz bir boĢ yolda talim
yaparak deneyin. Uç durumlarda yarıĢçılar debriyajı arkayı dıĢa atmak için sert fren esnasında kullanırlar, bu
motoru dönüĢ yayına önceden oturtmak içindir.
Kapanan dönüĢlerde son vites küçültmenizi, giriĢteki süratiniz kapanan çıkıĢa göre fazla ise iz frenlemesi olarak
kullanabilirsiniz. Sürücüler genellikle çıkıĢı giriĢte vites küçültme yapmamak için feda ederler. Vitesi çıkıĢa göre
çok yüksek bırakırlar. Ama yeterince usta iseniz frenleme sırasında Ģaseyi rahatsız etmezsiniz ve iz frenlemesi
esnasında vites küçültme yapabilirsiniz. DönüĢe yatmıĢ vaziyette vites küçültmek kapanan dönüĢlerde tek seçim
gibi gözükse de bu durumdan kaçınmak elinizdedir. Hala dik konumdayken ve fren yapıyorken son küçültmenizi
yapın. Bu noktada debriyajı tamamen bırakmak durumundaysanız motor hızı kırmızı hattı bulacaktır. Burada hile
ara gazıdır. Ara gazı motor devrini daha sonra sizin virajda ihtiyacınız olan seviyeye çıkarmalıdır, sonra debriyajı
düzgünce ve kademeli bırakın öyle ki motor devri sizin dönüĢ için yaptığınız frenlemeye uyumlu olsun. Bu çok iyi
debriyaj talimi ister ve zaman alır fakat sizin iz frenlemeniz esnasında vites küçültmenize de olanak sağlar.
Her vites küçültmede ara gazı vermek Ģart olmasa da bunu o kadar sıkı talim edin ki artık düĢünmeden
yapar hale gelin.
Birinci vites, uzun süre kullanım için değildir hatta mümkünse gazla biraz hızlan debriyajı hiç bırakmadan ikiye geç. Yani 1'deyken debriyajı bırakma o zaman fırlamaz. Hem dur kalk trafikte debriyaj ve ikinci viteslede gidilebilir ben öyle yapıyorum. Motordan daha çok benim elim yoruluyor =)
