tork nasıl ölçülür
- Konbuyu başlatan zion1
- Başlangıç tarihi
- Katılım
- 3 Kas 2006
- Mesajlar
- 2,854
Tork ölçümleri genelde üretici firma tarafından tarafsız ölçüm enstitülerinde yaptırılır. Ülkemizde en son olarak İTÜ Avrupa Birliği çerçevesinde geliştirdiği laboratuarları ile bu ölçüm ve testleri yapmaktadır.
Teknik olarak ise Prony Freni denilen, günümüzde hidrolik olarak çalışan bir fren sayesinde ölçülür. Makinenin her devrinde ürettiği tork dijital olarak kaydedilir. Deneyler aynı model ama farklı motorlar üzerinde de uygulanarak enterpole ortalama max tork bulunur ve devride belirtilerek motora resmen kaydedilir.
Kazasız belasız sürüşler
Teknik olarak ise Prony Freni denilen, günümüzde hidrolik olarak çalışan bir fren sayesinde ölçülür. Makinenin her devrinde ürettiği tork dijital olarak kaydedilir. Deneyler aynı model ama farklı motorlar üzerinde de uygulanarak enterpole ortalama max tork bulunur ve devride belirtilerek motora resmen kaydedilir.
Kazasız belasız sürüşler
- Katılım
- 3 Kas 2006
- Mesajlar
- 2,854
Exile arkadaş iyi bir hatırlatma yapmış, eklemeliyim.
Dynometer cihazları aslında tam da bizim istediğimiz Tork un ölçülmesinde kullanılırlar. Yani motorun değil, doğrudan tekerleğin uyguladığı tork! Sadece motorun tork değeri önemli değildir, aktarma organlarının verimi ve yapısı motosikletin tüm performansını etkiler, o yüzden Dynometer sonuçları çok daha iyi bir göstergedir.
Kazasız belasız sürüşler dilerim herkese
Dynometer cihazları aslında tam da bizim istediğimiz Tork un ölçülmesinde kullanılırlar. Yani motorun değil, doğrudan tekerleğin uyguladığı tork! Sadece motorun tork değeri önemli değildir, aktarma organlarının verimi ve yapısı motosikletin tüm performansını etkiler, o yüzden Dynometer sonuçları çok daha iyi bir göstergedir.
Kazasız belasız sürüşler dilerim herkese
![Predator[23rd]](/forum/data/avatars/m/26/26195.jpg?1734908781){kind=avatar}
- Katılım
- 4 Ağu 2006
- Mesajlar
- 732
pony fren ile dynometere kullanimindaki "fark" uyulmak istenen veya belirtilen standart. almanlar genelde MOTORun torkundan ve gücünden bahsederler, lastigin yola aktardigi tork ve gücü vermezler. kullanici icin ise motorun gücünden cok yola aktarabildigi güc daha önemlidir...
- Katılım
- 2 Mar 2006
- Mesajlar
- 1,215
Motorun kataloğunda tork ve beygir gücü ile bilgiler yazar. Ancak bu biligilerde bazı üçkağıtlar olabilir.
Ne gibi mi?
Motorun beygir gücü yada torkunu belirtirken Yanına SAE yazıyolarsa doğrudan motorun krankından yapılan ölçümü DIN yazıyorsa tekerleklerden yere iletilen torku belirtir. Aralarında %10 ile 15 arsında bir fark vardır. Yani aldığınız motorun yada otomobilin teknik dökümanlarında beygir gücü örneğin 50Hp (SAE) yazıyorsa bu değer DIN normuna göre yaklaşık 45-42.5 arasında bir değere karşılık gelir.
Beygir gücü ile ilgili bir diğer aldatmacada Max beygir gücü değerinin yazılmasıdır. Aslında bir motorun max beygir gücü de önemlidir ama bundan daha önemli olan max torkta elde edilen beygir gücüdür. Bir motor yada otomobilin maksimumu beygir gücü 90 olabilir ama bu değerdeki bir motorun yada otomobilin maksimium torkta elde ettiği beygir gücü yaklaşık 75 civarında olacaktır. Bu değerlerin Yazılış şekli genellikle üretici ülkelerin geleneklerine göre değişir. Predator[23rd] Arkadaşımızın da dediği gibi almanlar genellikle maksimum beygir gücünü ve SAE normunu kullanıyolar. 2000 yılında otomobil alırken Peugeot 206 ile Opel Corsa arsında kara vermek durumunda kalmıştım. İki otomobilde 1400 cc motora sahipti ama Corsa 4500 rpm 90 Hp iken Peugeot 3200 rpm 75 Hp güce sahipti. Daha sonra katalogları inceleyince Peugeot'nun gayet ayrıntılı bir biçimde 3200 rpm. de max tork 7200 N/m 75 Hp diye yazdığını. Opel'inse sadece 4500 rpm 90 Hp maksimum beygir gücü yazdığını görünce aslında iki motor arasında güç açısından böyle büyük bir fark olmadığını bunu bir kelime oyunu olduğunu anladım. Zaten almış olduğum peugeot 206 da yolda Corsa'lardan geri kalmayarak bunu ispatladı.
Bu tip kavramlar iyi bilmeyenler için aldatıcı olabilir. Ancak aynı sınıf ve aynı motor hacmine sahip otomobillerde (özellikle küçük arabalarda ve aile otomobillerinde) fazla bir fark yoktur. Çok güçlü ver randımanlı bir motor ürettiğini iddiayla kimsede ortaya çıkmıyor zaten. Bütün teknik gelişmeler Motorda % 1-2 lik bir gelişme sağlamak için yapılmaya çalışılmaktadır. Piyasadaki büyük üreticilerden hiçbiride diğerleriyle arayı açamamıştır.
Ne gibi mi?
Motorun beygir gücü yada torkunu belirtirken Yanına SAE yazıyolarsa doğrudan motorun krankından yapılan ölçümü DIN yazıyorsa tekerleklerden yere iletilen torku belirtir. Aralarında %10 ile 15 arsında bir fark vardır. Yani aldığınız motorun yada otomobilin teknik dökümanlarında beygir gücü örneğin 50Hp (SAE) yazıyorsa bu değer DIN normuna göre yaklaşık 45-42.5 arasında bir değere karşılık gelir.
Beygir gücü ile ilgili bir diğer aldatmacada Max beygir gücü değerinin yazılmasıdır. Aslında bir motorun max beygir gücü de önemlidir ama bundan daha önemli olan max torkta elde edilen beygir gücüdür. Bir motor yada otomobilin maksimumu beygir gücü 90 olabilir ama bu değerdeki bir motorun yada otomobilin maksimium torkta elde ettiği beygir gücü yaklaşık 75 civarında olacaktır. Bu değerlerin Yazılış şekli genellikle üretici ülkelerin geleneklerine göre değişir. Predator[23rd] Arkadaşımızın da dediği gibi almanlar genellikle maksimum beygir gücünü ve SAE normunu kullanıyolar. 2000 yılında otomobil alırken Peugeot 206 ile Opel Corsa arsında kara vermek durumunda kalmıştım. İki otomobilde 1400 cc motora sahipti ama Corsa 4500 rpm 90 Hp iken Peugeot 3200 rpm 75 Hp güce sahipti. Daha sonra katalogları inceleyince Peugeot'nun gayet ayrıntılı bir biçimde 3200 rpm. de max tork 7200 N/m 75 Hp diye yazdığını. Opel'inse sadece 4500 rpm 90 Hp maksimum beygir gücü yazdığını görünce aslında iki motor arasında güç açısından böyle büyük bir fark olmadığını bunu bir kelime oyunu olduğunu anladım. Zaten almış olduğum peugeot 206 da yolda Corsa'lardan geri kalmayarak bunu ispatladı.
Bu tip kavramlar iyi bilmeyenler için aldatıcı olabilir. Ancak aynı sınıf ve aynı motor hacmine sahip otomobillerde (özellikle küçük arabalarda ve aile otomobillerinde) fazla bir fark yoktur. Çok güçlü ver randımanlı bir motor ürettiğini iddiayla kimsede ortaya çıkmıyor zaten. Bütün teknik gelişmeler Motorda % 1-2 lik bir gelişme sağlamak için yapılmaya çalışılmaktadır. Piyasadaki büyük üreticilerden hiçbiride diğerleriyle arayı açamamıştır.
Son düzenleme:
Bu yazılandan şu sonucu çıkarıyorum; Corsa turbo dizel bir motora sahip, Peugeot ise benzinli atmosferik. 4500 rpm 90 Hp veren modern bir motor benzinli olamaz. Önemli olan max torku hangi devirde verdiğinden çok, max torkun ne kadar olduğudur. Aynı motor hacmine sahip turbosuz otomobillerde max tork üç aşağı beş yukarı aynıdır fakat devir farkından dolayı güçler oldukça farklı olabilir.
SAE normunu genelde Amerika'lılar kullanır.
- Katılım
- 2 Mar 2006
- Mesajlar
- 1,215
Evet Corsa turbo dizel motora sahip olsa dediklerin doğruydu ancak o da benzinli atmosferik motora sahipti. Benim söylemek istediğim firmalar bu değerleri verirken yada kataloglarını hazırlarken bazı kelime oyunlarına gidiyolar. Ben de maksimum torku hangi devirde verdiği önemli demedim zaten; biri maksimum torkta üretilen beygir gücünü yazarken diğeri maksimum beygir gücünü yazıyor dedim. Bu ikisi arasında da ciddi fark vardır.
yukarıdaki grafikte BMW R100 e ait beygir gücü ve tork değerlerini görüyorsunuz.
Grafikte sol tarafta beygir gücü değerleri Hp değil kW cinsinden verilmiş.
Sağ tarafta ise Nm cinsinden tork değerleri yazılı.
En alttaki satırda da devir sayısı yazmaktadır.
6000 devride araç maksimum torka ulaşmakta (açık yeşil çizgi) 87 Nm civarında bir değerdeki bu torka ulaştığı zamanki beygir gücü değeri ise yaklaşık 53 kW (mor kesikli çizgi)
Oysa motor devri arttıkça tork düşmesine karşılık beygir gücü bir miktar daha artmaya devam etmektedir. 8000 devir civarında maksimum beygir gücü elde edilmekte ki buda yaklaşık 66 kW (kesik mavi çizgi) civarında bir değerdedir. Beygir gücü artmaya devam etmesine rağmen 8000 devire ulaştığımızda tork 78 Nm ye (koyu yeşil cizgi) düşmüş olmaktadır.
Yani bir motorun maksimum torkta ürettiği beygir gücü ile maksimum beygir gücü arasında ciddi farklar olmaktadır. Benimde anlatmak istediğim iki farklı firmanın otomobillerini pazarlarken kataloglarına yazdığı rakamların aslında çok farklı manalara geldiğidir. Motor yada otomobil alırken yazılanların doğru yorumlanmasına ve anlaşılmasına yardımcı olmak için bu konuya değinmiştim.
Son düzenleme:
