buna da bir HOOOOORT, ancak önemli konu ve gördügüm kadariyla pek saglikli bilgiler de yok. isleyelim biraz ...
yol tutusu: lastik ile yol arasindaki sürtünmeye baglidir, yani sürtünme katsayisina. sürtünme katsayisi yolun ve lastigin özelligine göre degisir, yani ayni lastik farkli asfaltlarda farki tutunur, farkli lastikler ayni asfaltta yine farkli tutunur. ayni zamanda sürtünme katsayisi sürtünme yüzeyinin büyüklügüne bagli degildir. yani ayni lastik karisimina sahip 2mm² yere basan lastigin yol tutusu ile 200mm² yere basan lastigin yol tutusu bu acidan AYNI olacaktir.
madem yol tutusu ince ve genis lastikte ayni, niye genis lastik kullanilir o zaman? lastigin üzerine etki eden kuvvetler ince ve genis lastikte ayni olacak ancak farkli alanlara dagilacaklar. yani birim yüzey üstüne düsen kuvvet birinde cok digerine az olacak ve bu da bir lastigin cabuk digerinin gec "tükenmesine" neden olacak. tahmin edeceginiz gibi ince lastik ayni sartlar altina genis lastikten daha cabuk yipranir.
lastiklerin yanaklari neden farkli yapilir ve yol tutusuna nasil bir etkisi vardir? lastiklerin yanaklari yol tutusunu etkilemez, ha ince ha kalin yanak lastik olmus hepsi ayni sekilde yol tutar. ancak dolayli olarak konforu ve bazi sürüs özelliklerini etkiler. daha genis yanakli lastikler daha cok esner, yani yük altinda (mesela yolda gelen bir darbe) bu yükü daha iyi yutarlar (yani darbe emilir ve yolcuya daha az aktarilir) - konforu daha yüksektir. viraj icinde ise kalin yanakli lastik ince yanakli lastige göre daha cok esner ve lastigin jant üstüne daha cok hareket etmesine neden olur (yakin cekimlerde sanki lastik her an jantin üstünden firlayip gidecekmis gibi görünür). kalin yanakli lastikli arabalarda viraj icindeki lastigin alt kismi "uzarken", viraj disindaki lastigin alt kismi "ezilir" ve arabanin ince yanakli arabaya göre daha cok yana yatmasina neden olur - bunun agirlik merkezine göre olumsuz etkileri olabilir ama en basta kullanan kisiyi rahatsiz eder. spor arabalarda ince yanagin kullanilis nedeni konfor beklentisinin düsük ama sportif sürüc özelliklerinin beklentisini yüksek olmasindadir. ayni sekilde otobüslerde arabalardan cok daha kalin yanakli lastikler kullanilir cünkü sportif sürüs beklenilmedigi gibi yolcu konforu en ön plandadir.
motosikletlerde ise lastiklerin yanaklari neredeyese hep aynidir, degisik ebatlar sadece ayni yanak yüksekligini elde etmek icin var gibi. motosiklet lastiginin viraj dönmesi icin en önemli özelligi sekli - bundan dolayi da lastik basinci (seklin korunmasi icin) cok önemlidir.
haydi hayirli hortlamalar! :cherry: