Merhabalar;
Kaynakça Mazda 626 Kataloğu, Gazi Üniversitesi Motor bölümü ders notları;
Konvertör düzeltmesi için teşekkür ederim.
Öncelikle Katalitik Konvertörü (katalizör) kısaca anlatayım.
Benzin bilindiği üzere bir hidrokarbondur (HC). Oksijenle birleşir ve karbondioksik, su buharı ve azotoksit açığa çıkar. Benzin içerisindeki karbon, oksijenle birleşir ve Co2 (karbondioksit), hidrojen ise Ho2 (su buharı) olarak dışarı atılırlar.
Ancak benzin içerisinde yanma sonunda harareti ve kurum birikimini önleyen kurşun bulunur. Kurşun, yanma sonunda silindir içerisindeki yüksek harareti üzerine alır, ancak oksijenle birleşince Pbo2 yani kurşundioksit, çok zehirli bir gaz haline gelir. Bu yüzen günümüzde kurşunsuz benzin kullanımı zorunlu hale getirilmiştir.
Eğer benzin, istenildiği kadar oksijenle birleşmezse, ortaya Co (yani karbon monoksit) gazı ortaya çıkar ki buda oldukça zehirli bir gazdır. bu durumda eksik olan oksijenin bu karışıma dahil edilmesi gerekir.
1975 yılında ilk uygulamaları gerçekleştirilen katalizörler, karbüratörlü araçların hava+yakıt karışımlarını düzenleme yoluna gidip, ekstra olarak egzos gazının sirkülasyonunu önleme şeklinde gelişme bulmuş, ancak 1980 lerde bir nevi birden fazla odadan geçirmek ve gazın egzos içerisindeki soğuk oksijenle tepkimeye girmesi sağlanmaya çalışılmılş başarılı olunamamıştır.
Günümüz teknolojisinde katalizörler, içleri seramik ve özel petek yapıya sahip bir nevi ikinci bir susturucu parçasıdır. Amacı hem egzos gazlarının zararlı etkilerinden arınmasını sağlamak, hemde ek bir susturucu görevi görmektir.
Katalizör nasıl çalışır, katalizör içerisindeki seramik petek içerisinden yaklaşık 900 derece sıcaklıkta geçen gaz içindeki yanmamış carbon, seramiğin yapısında bulunan Al2O3 içerindeki oksijen ile birleşir ve CO yerine CO2 olarak dışarıya zararsız olarak atılırlar. 400 derece altında katalizörler fonksiyon etmez ve çevreyi kirletmekle kalmayıp, katalizöründe bozulmasına neden olur. Çünkü, Co ve Ho oksijenle birleşmeyip, katalizörün petek yapısını tıkanmasına neden olur. Bu nedenle katalizörün olan araçların vurdurarak çalıştırılmaması, aksi halde katalizörün bozulacağı belirtilir.
Şimdi neden karbüratörlü araçlarda kullanılmıyor? Katalizör tek başına çalışamaz. en azından uzun süre çalışamaz. Mesela bir araçta ortalama ömrü 100.000km olan katalizör, aldığınız ilk kurşunlu benzinle tıkanır. Bu nedenle, oksijen sensörü ve elektronik yakıt sistemi ile birlikte kontrol edilmesi, eğer fazla miktarda Co oranı görülürse, yakıt sisteminde hemen düzenleme yapılması gerekir. araçların egzos çıkışlarında lamda sensörü denilen araç, egzos içerisindeki CO miktarını, ölçer ve daha egzos gazı katalizöre ulaşmadan gerekli uyarlamaları yapar. 1998 yılında (sanırım, yanılıyor olabilirim) Tofaş, katalizör uygulamasına geçiş yapabilmek için tek nokta enjektörlü kuş serisini üretmiştir. Katalizör bir neyi engelleme görevi gördüğünden ve peteksi yapısından dolayı araçlara %2-5 arasında güç kaybettirir. (örneğin doğal SLX 93Hp SAE , Doğan SLXi 90 HP SAE)
Katalizör motosiklette olmabilmesi için mutlaka elektronik yakıt sistemi ile desteklenmesi, sıcaklığının en az 400 derecede olması gerekir. Motosiklet egzoslarının maksimum sıcaklığının 500-650 derece olduğunu bildiğimize göre, bu zaten pekte mümkün değil gibi.
Katalizör sökülebilir. Asıl sökülemeyen lamda sensörüdür. Katalizör motorun çalışmasına bağlı olarak görev yapar. Yani motor, katalizöre bağlı çalışmadığından sökülmesinde hiçbir sakınca (motor çalışması açısından) yoktur. Katalitik konvertör söküldükten sonra düz bir boru konulabilir ve belirli bir oranda güç sağlar.
ANCAK insan sağlığı açısından DEĞER biri uygulama KESİNLİKLE DEĞİLDİR VE ŞAHSEN ÖNERMEM