Tüketici Haklarını bir türlü öğrenemedik memlekette. Her kafadan bir ses çıkıyor. Kimi de hala YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da kalmış. O Kanun'un maddeleriyle konuşuyor falan.
Sevgili dostlar,
Yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun maddeleri gayet açık. Burada "Tüketicinin Seçimlik Hakları" da Madde 11'de düzenlenmiş.
Resmî Gazete’de yayımlanan kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler, tebliğler ve diğer düzenleyici idari işlemler tek metin haline getirilir ve güncel olarak yayımlanır
www.mevzuat.gov.tr
MADDE 11- (1) Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici;
a) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
b) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
c) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
ç)
İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme,
seçimlik haklarından birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Bu fıkradaki hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ettiği takdirde sorumlu tutulmaz.
(3) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir. Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.
(4)
Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ancak, bu Kanunun 58 inci maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallara ilişkin, tüketicinin ücretsiz onarım talebi, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yerine getirilir. Aksi hâlde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.
(5) Tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden yapılan indirim tutarı derhâl tüketiciye iade edilir.
(6) Seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflar, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getiren tarafça karşılanır. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebilir.
Bakınız Madde 11'e göre tüketici TAMİR YERİNE, motosikletinin YENİSİYLE DEĞİŞTİRİLMESİNİ telep edebilirdi. Ve bu durumda satıcı/üretici veya ithataçı bu talebi yerine getirmek zorundaydı. Tamir mümkün ise garantiden yapılır diye bir şey yok. Garanti Belgesi Yönetmeliği
"sadece tüketici ücretsiz onarım hakkını kullandığı taktirde" devreye girer (Yönetmelik Madde 8). Hatta 6502 Kanun'a göre 6 aylık sınır da yok. O eskidendi. 6 aylık süre sadece Madde 10'a göre ayıbın ispat yükü ile ilgili. Ancak 6502 Sayılı Kanun zamanaşımını 2 yıl olarak kabul eder (Madde 12). Tüketicinin satın aldıktan sonraki problemlerinde ise
Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği devreye girer.
Resmî Gazete’de yayımlanan kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler, tebliğler ve diğer düzenleyici idari işlemler tek metin haline getirilir ve güncel olarak yayımlanır
www.mevzuat.gov.tr
Burada ince nokta şu;
tüketici sadece bir seçimlik hakkını kullanabilir. Daha sonra bundan vazgeçip, diğerini kullanamaz. Yani önce ücretsiz tamir hakkını kabul ettiniz ama sonra içinize sinmedi, hadi bunu yenisiyle değiştirin diyemezsiniz.
İşte tüketicilerin en çok mağdur olduğu durum. Çünkü haklarını bilmiyorlar, araştırmıyorlar, öğrenmiyorlar. Garantiden yapılır nasıl olsa diyorlar. Ama bazı durumlarda tamir, parça değişimi vs. fayda etmiyor, ürününüz işlem görmüş oluyor. Bir de "değişim için çok uğraşırım, mahkemelerde sürünürüm, ürünümü kullanamam" diye üzerine düşmüyorlar. Bunu bilen satıcı/servisler de hemen "tamir ederiz, parça değiştiririz" diye tüketiciyi yenisiyle değişim talebinden uzaklaştırıyorlar. Bu bilgiyi saklıyorlar.
Halbuki ürününüz (örnekte motosiklet) kullanılabilecek durumdaysa,
ki bu örnekte kullanılabilir olduğu ancak 110 km/h hızı geçemediği görülüyor, motosikletinizin yenisiyle değişimini talep ettikten sonra bile kullanmaya devam edebilirsiniz. Yani eskisini hemen iade etmek zorunda değilsiniz. Yeni motosiklet gelince de, eskisini satıcıya noter kanalıyla satış gösterip, yenisini yine ilk tescil gibi yapacaksınız. Bu kadar...
ancak buradaki nüans şu; eski motosikletinize bu süre zarfında gelebilecek tüm zararlardan sorumlu olursunuz. Bu riski göze alamıyorsanız, motosiklet değişene kadar eskisini kullanmayacaksınız.
Bir diğer nüans şu;
Biliyorsunuz Tüketici Hakem Heyetlerine olan parsal başvuru sınırı her yıl yenileniyor. 2025 yılı için bu sınır 149.000 TL.
T.C. Ticaret Bakanlığıı
tuketici.ticaret.gov.tr
Yani ürününüzün fatura değeri 2025 yılında 149000 TL veya daha az ise Tüketici Mahkemesine gitmeye gerek kalmadan doğrudan Tüketici Hakem Heyetlerine başvuracaksınız. Daha üzerinde ise Mahkemeye başvuru şart. Ancak Tüketici Mahkemelerine başvuru her türlü ücret ve harçtan muaftır. Hele e imzanız varsa, oturduğunuz yerden başvuru yapabilirsiniz. Başvurunuza fatura, servis kaydı, servis kayıtları, mail yazışmaları, ürün fotoğrafları gibi delilleri ekleyeceksiniz. Satıcı/servis sizin maillerinize veya yazılı başvurularınıza yanıt vermiyorsa, Noter aracılığı ile ihtarname yollayın. Bu resmi başvuru için yeterli olur. Noter ihtarnamesinden sonra da yanıt vermezlerse doğrudan hukuki yollara başvuracaksınız.
Neyse sanırım rahatlamaya ihtiyacım var söylediğiniz gibi.
