Konu aslında ciddi bir konu o yüzden bilgi sahibi olmakta fayda var. Bir avukatın konu ile ilgili yazısını paylaşayım.
..."CMK dediğimiz Ceza muhakemesi kanunu ve PVSK dediğimiz polis Vazife Selahiyetleri Kanunu YAKALAMA hükümlerini düzenliyor.
Bu iki mevzuata göre de 'Suçu işlerken rastlanan, yani suçüstü yakalanan faili, herkesin geçici olarak yakalama yetkisi vardır.' Herkes tabiri güvenlik güçleri dışındaki sıradan vatandaşı anlatıyor.
Suç, kişi tarafından işlenilirken rastlanılan bir suç olmalıdır. Yani suç henüz işlenmiş olup, fail cürmün işlenmesinden sonra kovalanmalı veya ilgili, suç işlediğini gösteren eşya ve izlerle yakalanmalıdır. Henüz işlenmiş olan suç ile suçun işlenmesinden sonra polis veya suçtan zarar gören şahıs yahut başkaları tarafından takip edilerek veya suçunun pek az evvel işlendiğini gösteren eşya ve izlerle yakalanan kimsenin işlediği suç da, suçüstü sayılır (CMK 2/1-j).
Olayda gerçekleşmiş bulunan dış görünüş, suçun işlendiği konusunda çok kuvvetli bir suç işleme şüphesi doğurmalıdır. Fiilin kasten veya taksirle işlenmiş olması önemli değildir; sadece koğuşturulabilir olması yeterlidir.
İşlenmekte olan bir suça rastlayan bir sivil şahıs, faili bir süre takip ettikten sonra takip etme işini hırsızı yakalayın diyerek başka bir kişiye devredebilir.
Kaçma şüphesinin mevcut bulunması şarttır. Ancak kural olarak, bütün ağır suçlarda ve gizli işlenen suçlarda bu şüphe mevcuttur. Kaçma şüphesi ile yakalanan kişi, kimlik gösterse bile, serbest bırakılmaz. Yine, eğer fiil soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı bir suç ise, bizim Kanunumuza göre, 'şikâyet şartı gerçekleşmiş' olmalıdır. Ancak, suç küçüklere veya beden ve akıl hastalarına karşı işlenmiş olursa, Kanunumuz (CMK 90/3) şikâyet şartını aramamaktadır.
Herkes, yani güvenlik görevlisi olmayan özel kişiler, suç failini yakalarken (CMK 90/1, 4), zor kullanabilir ama bunun makul bir oranı aşmaması gerekir, silah kullanamaz. Bu oranı aşan zor kullanımı, özellikle silâh kullanılması veya CMK 90ıncı maddenin 2inci fıkrasında veya CMK 116ncı madde ile kişiye verilmiş bir yetki olmayan arama veya el koyma işlemleri, özel kişilerce yapılamaz.
Geçici olarak yakalanan kişi, geciktirilmeden kolluğa teslim edilir.
Sonuç örneklerle; sistemimize göre bir hırsızlık olayı anında hırsızı, sokak ortasında kadını döven bir adamı, kapkaççıyı, başkaca cana, mala, namusa yönelik suçları gözlemleyen herkes, suçüstü bu durumlarda suçu işleyeni zor kullanarak yakalayabilir, tutabilir ve en kısa sürede güvenlik görevlilerine ona ilave zarar vermeden teslim edebilir."