sn. Anılbel; Motor yağınız 35.000 km' ortalama kullanım şartları ile kullanılacak şekilde formüle edilmiş olabilir, ancak araç üreticinizin verdiği değişim aralığını tercih etmelisiniz. Üreticinin verdiği periyod önemlidir, kabaca söylemek gerekirse araç motorunuz bahsettiğiniz yağı 20.000 Km sonunda bitirmiş (özelliklerini yetersiz duruma çekmiş/kimyasal olarak tüketmiş) olacağından esas olan üreticinin verdiği sıklıkta değişimdir.
Motor yağları ile ilgili kısıtlı da olsa bilgimi paylaşmak isterim.
Motor yağı durumunu nasıl anlarız?
1. Yapışkanlığı ile (kesinlikle doğru değil, hele birde yağ eklenmiş ise imkansız)
2. Akışkanlığı ile (kısmen doğru, ama hangi test şartlarında? Hava sıcaklığı, yağ ve motor sıcaklığı, karterdeki yağ miktarı, yağın boşaldığı deliğin çapı..?)
3. Rengi ile (kısmen doğru, ama asla buna güvenmeyin, çok kolay kanabilirsiniz. Koyulan yeni yağın rengi, motor tipi, ortamdaki ışık miktarı, yağın neyin üzerinde ve ne miktarda olduğu..?)
4. Viskozite testi ile (Adezyon[moleküler çekim/yapışma] ve Kohezyon[aynı tür moleküller arası bağ] yağın akmaya karşı direncini yani viskozite değerlerini oluşturur. Ancak bu iki unsurdaki değişiklikler az olsa da motor yağı içindeki diğer katıklar [deterjan katıklar, oksidasyon önleyiciler, asit önleyiciler v.s.] etkisini azaltıp kaybetmiştir ve bu motor yağı işlevini tam olarak yerine getiremeyecektir. Yani motor yağı kullanım ömrünü tamamlamış olabilir ve bu durum tek başına viskozite testi ile anlaşılamaz.)
5. Direnç testi ile (Ortalama doğruluk verir, motora koyulan yeni yağın hiç kullanılmamış olanının geçirgenliği ile o motorda gerçek kullanım ömrünü tamamlamış yağın geçirgenliği verisi elde varsa, motordaki yağdan örnek alınarak direnci ölçülür. Elektrik direnci/geçirgenliği, eldeki verilerle karşılaştırılarak motor yağının yaklaşık durumunun tahmin edilebildiği az da olsa güvenilir testlerden biridir. Motor yağının içindeki metal parçacıkları ile kimyasal değişikliğin elektrik geçirgenliğine etkisi kullanılarak durum tespiti yapılan bir testtir. Elle kullanılan bir cihazın ilgili haznesine önce kalibrasyon için o motordaki yağın hiç kullanılmamışı koyulup cihaz sıfırlanır, ardından hazne temizlenerek motordaki yağdan örnek alınarak hazneye koyulup ilgili değere bakılır.)
6. Laboratuar testi ile (doğru. Laboratuar ortamında yapılacak ayrıştırma ve geçirgenlik testleri ile karşılaştırmalı testler yağın tam durumunu ortaya çıkaracaktır. Motor yağının o araçta ortalama kullanım koşullarında ne kadar zamanda değişmesi gerekeceğinin tespiti için üreticinin uyguladığı testtir)
Peki üreticiler ne diyor?
Motor yağı üreticisi; ürünü için ortalama kullanım koşullarında yağın içindeki katıklar da dahil tüm değerlerin stabilitesini bozmaya başlayacağı yaklaşık değeri (km veya çalışma saati olarak) veriyor. Tabi ki 4 zamanlı motorlar için konuşuyoruz. 2 zamanlı motorlarda kullanılan motor yağlarının yakıt içinde kusursuz ve eşit karışıp uzun süre ayrışmaması, yağlamayı yakıt içinde iken de kusursuz yapabilmesi ve yakıtla yandıktan sonra silindir, buji ve yanma odası dahil hiçbir yerde artık bırakmadan silindirden atılabilmesi gerekir.
Araç üreticisi; ister motosiklet ister otomobil ister kamyon hatta iş makinesi için olsun fark etmez. Motor yağ üreticisinin önerilerini de göz önünde bulundurarak, üretimi yapılan motorun metalürjisi, üretim teknolojisi, üretim amacındaki kullanım koşulları, kullanılacağı çevre koşulları, piyasaya sunum öncesi test sürüşleri sonrası testleri, piyasaya sunum sonrası müşteri şikayetleri ile garantiden değişimi gereken parçaların incelenmesi sonucu elde edilen bilgilerin de ışığında elde ettiği bilgiler neticesinde kullanılacağı ülke/bölgenin iklimi de göz önüne alınarak motor yağının motor içerisinde kullanım ömrünü tamamlamaya başladığı zamanı belirler ki esas olan bu veridir.
Peki kullanıcılar ne diyor?
Kullanım şartları ile kullanım sıklığı, yapılan hız ve yüke göre, yağın fiyatı, motorun yağ eksiltip eksiltmemesine, eksilen yağın ne kadar sık ve çok tamamlandığına, koyduğu yağın kalitesine(!) göre bazen araç bazen de yağ üreticisinin tavsiyesi ile değişim yapıyor.
Biz ne yapmalıyız? Gerçekte yapılması gereken nedir?
Kullandığımız motosikletin kullanım klavuzunu açıp okuyacağız. Orada bize yağ tavsiyesinde bulunduğunu göreceksiniz ve karşınıza bir tablo ile birkaç yazı çıkacak. Orada bakmamız gereken ilk şey motosikletimizi hangi sıcaklık aralığında kullandığımız. Antalya' nın sıcağında kullanıp soğuk havalarda motoru kullanmıyorsanız bunu göz önünde bulundurmalıyız, yaz/kış kullanıyorsak ona göre aralık seçmeliyiz. Burada bize ilk vereceği değer viskozite endeksi olacaktır.
Aşağıdaki tabloda CBF 150 için ilgili tabloyu görebilirsiniz. Buna göre benim tercihim hava iyice soğuduğunda 10W-30, diğer zamanlarda ise 10W-40 kullanmak olmalı.
Ardından yağ kutusunun arkasını çevirip bakmamız gereken asıl önemli kısım var.
Burada iki şeye bakacağız. İlki API, ikincisi JASO standardı olarak kullanım klavuzundaki değerlerle uyuşuyor mu?
Bütün bunlara ek olarak üreticinin ayrıca tavsiyeleri de olabilir. Örneğin; Tam sentetik yağ kullanmayın, veya hint yağı bazlı olmamasına dikkat edin gibi…
En sonunda da güvendiğiniz marka yağlarda yukarıdaki senaryoyu karşılayan yağlar arasında fiyat / performans eğrisi en iyi olanı tercih etmekte yarar var. Tabi ki çok uç nokta bir motosikletimiz varsa doğrudan performans öne çıkar, fiyat konusu geri planda kalacaktır. Unutmayın ki Olması gerekenden yüksek derecedeki bir yağ motosikletinizden bir şey eksiltmeyebilir ama çok fazla şey de katamayabilir, kaybınız ise her seferinde çok fazla yağ maliyet farkı olacaktır.
Bunun ardından arada bir motor yağı durumunu kontrol edip, çevre şartları, şehir içi veya şehirler arası kullanım sıklığı, son değişim zamanı (hiç kullanılmasa da motor yağının ve yakıtın bir süre sonra ayrışacağını ve yapısının bozulacağını unutmayalım) gibi faktörleri de ekleyip süreyi öne çekmeliyiz. fark ettiyseniz üretici de bunu ima etmektedir.
Eksilen yağı tamamlamak yağ değişim süresini uzatmaz. Ekonomi yapmak isterseniz ekleyeceğiniz yağı bir öncesinde değiştiğiniz ve sakladığınız kısmen temiz yağ ile yapın. Bu çok tavsiye edilmese de ekonomik olarak daha uygun olacak ve motorun eksik yağ ile çalışması sonucu yağ ömrünün hızla tükenmesinin ve dahasının önüne geçecektir.
Uzun lafın kısası, motosikletimizin kullanım talimatını iyi okuyup doğru yağı kullanıp, arada bir kontrol edip, kullanım ve çevre şartlarını da göz önüne alıp biraz daha erken değişim yapmak uygun olacaktır.
![Kural [ Z ]](/forum/data/avatars/m/133/133037.jpg?1734909803){kind=avatar}
