- Katılım
- 23 Ağu 2008
- Mesajlar
- 234
- Konu Yazar
- #1
bir kamyon varsayalim, motorcunun ustune suruyor sIkIstiriyor. yada
sen onu sollarken karsidan arac geldigi halde gaza basiyor.
bir de bir baska kamyoncu hayal edelim. aranizdaki orantisiz
guc-cusse iliskisini ve sizin iki yani ucurum ince bir hat uzerinde
gittiginizi anlayip, tehlike yaratmak bir tarafa, uzerinize
titriyor, aman bir zarar vermeyeyim diye.
birinciyle ikinci arasindaki fark, birincinin anlayamamasi(her halukarda bir seyler "anlasilir" olsa da) ikincinin de
farkli bir anlayis ve duyusa sahip olmasidir.
peki birincisi neden durumu ikincisi gibi anlayamaz/duyamaz.
bir kasikla ilk defa karsilasiyor olalim. onun anlamini nasil kesfederiz?
ya fiziksel ozelliklerinden hareket ederek, kendi cevherimizle, yada
bir baskasindan gorerek. ama bu anlama da bir cerceveye ihtiyac
duyacaktir. mesela onun yemek yeme araci olarak anlam kazanmasi
icin sofra basindalik gerekir -yemek yiyeni gormek-. yada sofrada yanlizizdir
tabagin yanina da kasik konmustur. aradaki iliski anlama yetenegimiz
tarafindan kurulur. gelgelilim sofra basindalik baglami yoksa o bir burun karistirma nesnesi
yada tamir araci yada matrizdeki gibi kendinle hemhal olmalik olarak anlamlanabilir.
hangi anlamin (neyin) zuhur edecegini baglam belirler.
tabi su da denebilir "ama olur muuuuu kasik kasiktir" kasik sadece bir kelimedir.
her dilde de farklidir binanaleyh kasik diye bir sey "yoktur"!
baglamlar ve anlamlarla kurulan niteliksel iliskiye gore dort ana
renk:
1. ne fikren ne kalben baglamsal/anlamsal cesitlilikle iliski kuramayanlar.
bunlarin dunyasi kendilerinin (self) dis dunyaya bir projeksiyonundan
ibarettir. baglamlarlari dolayisiyla anlamlari hakkiyla idrak edemedikleren (fikren ve manen) icinde bulunduklari dunyanin kendilerinden ibaret oldugunu anlayamayarak
ne baskalarini ne de kendilerini anlama imkani birakirlar.
2. fikren idrakinde olanlar. bunlar kelimeleri bilir ama yasamda karsiligini bulamazlar.
3. kalben farkinda olanlar. bunlar meseleyi kelimelere dokemeseler de kalben yasarlar. dagdaki coban bile olabilir.
4. hem fikren hem kalben yasayanlar.
bu dort tip arasinda da sonsuz ara renk bulunsa gerek. ve bunlar arasinda seyahat edenler, cogu kisi gibi biz de bunlardan biriyiz herhalde.
1. tip ve buna yakinlar ne kadar coksa o yorede yasamak zorlasir. ustelik bir araya geldikleri takdirde de dunyanin canini cikarirlar. yada iste sohbetleri katlederler. yayginlastiklari oranda islerin zor -kelimelerle yada fiziken- kullanilarak cozumu, siradanlasir. bunlarin humanisti ayri sekerdir, mesela "siddete karsi savas acar". anlami an(la)mazlar da tapusunu yine de kendilerinde bilirler -icerikler araciligiyla-. gozleri burunmustur(donmustur) ortada olani gormezler.
3 ve 4'unse gezgin ruhlar, kendilerinden sen ve senden otede olana da aciktirlar.
kisaca soylersek anlamlarin kapisi kiymetli bir kapi olabilir. belki de Bati kapsindan daha kiymetli/hakiki. (bu Batiya yonelik bir elestri degildir.)
herkes icin gelsin cal baco: http://www.youtube.com/watch?v=Q8DkmzIcDeA
salgam sulari benden, coq'a da arslan sutu.
oyle yada boyle aptala(ben) malum olmus olabilir.
sen onu sollarken karsidan arac geldigi halde gaza basiyor.
bir de bir baska kamyoncu hayal edelim. aranizdaki orantisiz
guc-cusse iliskisini ve sizin iki yani ucurum ince bir hat uzerinde
gittiginizi anlayip, tehlike yaratmak bir tarafa, uzerinize
titriyor, aman bir zarar vermeyeyim diye.
birinciyle ikinci arasindaki fark, birincinin anlayamamasi(her halukarda bir seyler "anlasilir" olsa da) ikincinin de
farkli bir anlayis ve duyusa sahip olmasidir.
peki birincisi neden durumu ikincisi gibi anlayamaz/duyamaz.
bir kasikla ilk defa karsilasiyor olalim. onun anlamini nasil kesfederiz?
ya fiziksel ozelliklerinden hareket ederek, kendi cevherimizle, yada
bir baskasindan gorerek. ama bu anlama da bir cerceveye ihtiyac
duyacaktir. mesela onun yemek yeme araci olarak anlam kazanmasi
icin sofra basindalik gerekir -yemek yiyeni gormek-. yada sofrada yanlizizdir
tabagin yanina da kasik konmustur. aradaki iliski anlama yetenegimiz
tarafindan kurulur. gelgelilim sofra basindalik baglami yoksa o bir burun karistirma nesnesi
yada tamir araci yada matrizdeki gibi kendinle hemhal olmalik olarak anlamlanabilir.
hangi anlamin (neyin) zuhur edecegini baglam belirler.
tabi su da denebilir "ama olur muuuuu kasik kasiktir" kasik sadece bir kelimedir.
her dilde de farklidir binanaleyh kasik diye bir sey "yoktur"!
baglamlar ve anlamlarla kurulan niteliksel iliskiye gore dort ana
renk:
1. ne fikren ne kalben baglamsal/anlamsal cesitlilikle iliski kuramayanlar.
bunlarin dunyasi kendilerinin (self) dis dunyaya bir projeksiyonundan
ibarettir. baglamlarlari dolayisiyla anlamlari hakkiyla idrak edemedikleren (fikren ve manen) icinde bulunduklari dunyanin kendilerinden ibaret oldugunu anlayamayarak
ne baskalarini ne de kendilerini anlama imkani birakirlar.
2. fikren idrakinde olanlar. bunlar kelimeleri bilir ama yasamda karsiligini bulamazlar.
3. kalben farkinda olanlar. bunlar meseleyi kelimelere dokemeseler de kalben yasarlar. dagdaki coban bile olabilir.
4. hem fikren hem kalben yasayanlar.
bu dort tip arasinda da sonsuz ara renk bulunsa gerek. ve bunlar arasinda seyahat edenler, cogu kisi gibi biz de bunlardan biriyiz herhalde.
1. tip ve buna yakinlar ne kadar coksa o yorede yasamak zorlasir. ustelik bir araya geldikleri takdirde de dunyanin canini cikarirlar. yada iste sohbetleri katlederler. yayginlastiklari oranda islerin zor -kelimelerle yada fiziken- kullanilarak cozumu, siradanlasir. bunlarin humanisti ayri sekerdir, mesela "siddete karsi savas acar". anlami an(la)mazlar da tapusunu yine de kendilerinde bilirler -icerikler araciligiyla-. gozleri burunmustur(donmustur) ortada olani gormezler.
3 ve 4'unse gezgin ruhlar, kendilerinden sen ve senden otede olana da aciktirlar.
kisaca soylersek anlamlarin kapisi kiymetli bir kapi olabilir. belki de Bati kapsindan daha kiymetli/hakiki. (bu Batiya yonelik bir elestri degildir.)
herkes icin gelsin cal baco: http://www.youtube.com/watch?v=Q8DkmzIcDeA
salgam sulari benden, coq'a da arslan sutu.
oyle yada boyle aptala(ben) malum olmus olabilir.