Motorsiklette Nasıl Vites Küçültülür ?

[Jagadam]

Volker'in sorusu sakin ve planlı frenlemeler hakkında. Fakat acil frenleme konusu farklı. Acil frenleme ciddi mesele.
Mesnetsiz bilgilerle ahkam keseceksek, egomuz hiç olmazsa araya bir "bence", bir "galiba" kondurmaya elverecek uysallıkta olmalı.

Acil frenlemede:

1- En kısa frenleme mesafesi debriyaj çekildiğinde elde edilir.

2- Buna rağmen, debriyajın kullanılıp kullanılmaması gerektiği hakkında iki farklı görüş, iki farklı ekol vardır.

Birinci ekol, en önemli meselenin fren mesafesini kısa tutmak olduğunu söyler ve "debriyaj çekilmelidir" der.

İkinci ekol, debriyaj kullanılmayınca fren mesafesi biraz uzasa da motosikletin daha dengeli ve kararlı yavaşlayacağını
(arka tekerin kilitlenmesi ihtimali azalıyor herhalde) ve önemli olanın da bu olduğunu söyler.

Birinci görüş bana daha akla yatkın geliyor, bu yüzden o yöntemi kullanmaya çalışıyorum.
Fakat ikinci ekolün argümanı da gayet geçerli tabii ki.

Peki acil frenleme esnasında vites küçültmeli miyiz? Bence hayır. Durma mesafesini arttırıyor. Dikkatimizi dağıttığından olsa gerek.
Vitesle mitesle uğraşmayıp frenleri olabildiğince etkin kullanmaya odaklanmalıyız.

Bkz: http://www.msf-usa.org/imsc/proceed...ormanceEvaluationsofVariousBrakingSystems.pdf

 

[draggy]

Yazdıklarınız çok güzel, katılıyorum ama frenle beraber vites küçültmeyide öğrenmeli sürücüler, durdunuz diyelim ama durduktan sonrada kaçmanız gerekebilir, bu durumda 5. vitesle durduğunuz yerden kalkmanız çok zor olur, dolayısı ile frenle beraber vites küçültmeyi de öğrenmeliyiz.
Buda bolca pratikle mümkün, youtube da ani frenleme ile ilgili bir sürü video var, izleyenler elbet birşeyler kapacaktır. Boş zamanlarınızda trafiğe kapalı alanlarda bol bol pratik yapmanız çok iyi olur, refleksler sonuçta öğrenilebilen eğitilebilen şeyler...

 

[Jagadam]

Yazdıklarınız çok güzel, katılıyorum ama frenle beraber vites küçültmeyide öğrenmeli sürücüler, durdunuz diyelim ama durduktan sonrada kaçmanız gerekebilir, bu durumda 5. vitesle durduğunuz yerden kalkmanız çok zor olur, dolayısı ile frenle beraber vites küçültmeyi de öğrenmeliyiz.
Buda bolca pratikle mümkün, youtube da ani frenleme ile ilgili bir sürü video var, izleyenler elbet birşeyler kapacaktır. Boş zamanlarınızda trafiğe kapalı alanlarda bol bol pratik yapmanız çok iyi olur, refleksler sonuçta öğrenilebilen eğitilebilen şeyler...

Yukarıda yazdıklarım acil frenlemeyle ilgili. Yani "ya duracaksın, ya vuracaksın" durumlarıyla.
Yoksa, sakin sakin yavaşlarken hızıma göre vitesleri tek tek düşürürüm ben de.
Fakat çarpışma ve ölüm tehlikesi diğer her şeyi geri plana atmalı bence.
Durduktan sonra nasıl kalkılacağı tabii ki önemli. Ama "duramadıktan sonra" kalksam kalksam sedyeyle kalkarım zaten ::stretche

 

[draggy]

Bunun için frenleme çalışmaları, vites çalışmaları çok önemli, Büyük cc de ilk farkettiğim çok uzun mesafede durduğumdu, bol bol çalışarak baya kısalttım bu seviyeyi

 

[emocan]

her zaman hızınıza uygun viteste olmayı adet haline getirin. bu durum beyinden ( yani düşünerek yapmaktan) omiriliğe ( yani refleks ) geçtiği anda zaten farkında olmadan her hızda sol ayağınızın çıt çıt vitesi hıza göre ayarladığınızı göreceksiniz.

Ani frende diye ayırım gereksiz. şok frende zaten tek yapacağınız anında sol el debriyaj sağ el fren ve sağ ayak fren direk asılacaksınız . o anda doğru vites vs hiçbir önemi yok tek amaç durabilmektir.

Ha şok fren yapıp aniden kalkmanız mı gerekiyor ozaman işiniz allaha kaldı artık yani . önünüzdeki araba aniden durdu şok fren yaptınız kılpayı durdunuz baktınız arkadan damperli kamyon freni patlamış geliyo kaçmanız lazım valla orda işiniz allaha kalmış artık

 

[Jagadam]

her zaman hızınıza uygun viteste olmayı adet haline getirin. bu durum beyinden ( yani düşünerek yapmaktan) omiriliğe ( yani refleks ) geçtiği anda zaten farkında olmadan her hızda sol ayağınızın çıt çıt vitesi hıza göre ayarladığınızı göreceksiniz.

Ani frende diye ayırım gereksiz. şok frende zaten tek yapacağınız anında sol el debriyaj sağ el fren ve sağ ayak fren direk asılacaksınız . o anda doğru vites vs hiçbir önemi yok tek amaç durabilmektir.

Ha şok fren yapıp aniden kalkmanız mı gerekiyor ozaman işiniz allaha kaldı artık yani . önünüzdeki araba aniden durdu şok fren yaptınız kılpayı durdunuz baktınız arkadan damperli kamyon freni patlamış geliyo kaçmanız lazım valla orda işiniz allaha kalmış artık

Yalınız, ön frene direk asılırsan direk yerdesin. Basıncı azdan çoğa arttırmak lazım. Yani freni hafif sıkmakla başlayıp kuvveti gitgide arttırmak lazım. Tabii mümkün olduğunca kısa bir zaman dilimi içinde.

Kolay mı? Değil. Nisanda freni fazla ani sıktığım için düştüm mesela. Ama Draggy'nin tavsiye ettiği gibi frenleme çalışmaları yaparak ustalaşmak mümkün olsa gerek.

Bunlar ABS'siz motorlar için geçerli tabii. ABS'si olanların işi daha kolay(mış).

 

[Qweasdnon]

Evet bugün denedim ve 100 den 20 nin biraz üstüne kadar(25-30 diyelim) teklemedi...Ancak insan giderken arabadaki gibi otomatikleşmiş bir şekilde kullandığı için dikkat etmiyor..Ben noramlde yavaşlarken az pilav üstü kuru hesaabı az ön fren daha çok arka freni aynı anda ve gerekiyorsa vites küçültüp komprasyonuda kulllanıyorum...3 ü bir arada...zaten önce frenler devreye girdiği için kompresyonda çok zorlanıp anırmıyor motor...ancak ani frenlemelerde direk debriyaj-fren yapıyor insan ama kendinizi çabuk toparlarsanız bir de üstüne arkanın yalpalaması sırasında kompresyon sanırım motora yolu daha iyi tutturuyor ve tekerlek tekrar döndüğü için yalpalama geçip yolu kavrıyor

 

[volkanix]

çok önemli bir konu
yazılanlardan çok şey öğrendiğimi söyleyebilirim
böyle bilgilendirici şeylerin daha çok olmasını dilerim
saygılar

 

[ser85dar]

mrb arkadslar ben de motor camiasına yeni katıldım fren olayını kavramak için yazdıklarınızdan istifade ediyorum kawasaki z 750 aldım vites küçülterek genellikle duruyorum ama arka sanki atıcakmıs gibi geliyo acaba yeni oldugum içinmi..

 

[myagdi]

Motor uzerine her hareketin teknik bir aciklamasi ve kurallari vardir. Vites kucultmede buna dahil.

Dedigin gibi kirmizi isik ilerde belirdi ve durma pozisyonuna geciyoruz

Birincisi debriyaja basip motoru durdurmaya calismayiz.Bu yanlis. slipway diye de adlandirdigimiz kizaklama durumuna maruz kalirsin. Yani debriyaja bastigin anda motor yavaslayacagina daha fazla ileri itme gucu gosterir cunku zincir ve pistondaki tum surtunmeyi kesip onu Naturel vites konumuna getirmis olursun.

Ikincisi frenleme on frende %70 arka frende %30 guc baskisi uygulanacak sekilde nazikce yapilir.On frene asilip deponun ustunde kendinizi bulmayin birden

Durma olayina az bir mesafe kalana kadar vites KUCULTULMEZ !!!!! Bu bilinen ve yapilan bir hatadir. Motorunuz 50km/h yada 100km/h hizla giderken hizinizi 20 ye kadar hic vitese dokunmadan dusurebilirsiniz , motor stop etmez ve teklemez. Kompresor diye adlandirilan teknik rahatsiz bir durus ve gereksiz bir usta sofor egosunu tatmin hareketinden baska bir sey degildir. Pistondaki bir kitlenme takla atmaniza sebep verebilir.

Durma eyleminin gerceklesmesine az kala yada yaklasik 10 mt lik bir mesafe kala vites 2. vitese takilir ve durma eylemi devam eder. Motorunuz tamemen durunca Naturel vitese alirsiniz.

Peki neden vites kucultulmez: Fiziken one dogru atilim halende bulunan motorunuza ters oranti guc uygularsiniz durma eylemi sizin on tarafa dogru yigilma eylemine donusur. Kontrolsuz bir durus olur.Sonucta siz motorun ustune duruyorsunuz. Ona kaynaklanmis bir metal degilsiniz

Sadece frenemi basacam?

Evet ne debriyaja basip Natural vites etkisi yaratin ne de vites ile oynayin. Debriyaj devrin artik yetmedigi ve motorun sesinin hafif teklemeye basladigi anda kullanilir. 50km /h hizla giden bir arac siz frene normal bastiniz diye stop etmez. !!

Peki neden 2. viteste duruyorum? Basit bir teknik sebebi var. Siz durma eylemi icinde iken birden yesil yanabilir ve araclar hareket edebilir. Sizde trafikten geri kalmamak icin gaza asildiginizda motorunuz birden 1. viteste bagirmaz duzgun bir bicimde kalkar. Yada birden bir arac serit degistirir ise hemen gazi acarak siyrilma sansiniz vardir. Cogu kendini usta sana sofor Naturel viteste isiga yanasir. Sonra birden yesil yaninca gaz verir ama vitesi unutmustur. Isiklarda siklikla duydugumuz bagiran bir motor sesi ama gitmeyen bir arac durumu ortaya cikar

Amacimiz sarsintisiz ve konforlu bir surus yapmak. Tum bu teknikler bunun icin gelistirilmistir.

saygilar sevgiler

GS2 eğitiminde aynen böyle öğretmişlerdi. trafiğe kapalı alanda denemesini de yaptık. debriyaj ve frenleri aynı anda sıkarak, fren yaparken bir taraftan da vites küçülterek denedik, en kısa fren mesafesi debriyaja dokunmadan frenleri sıktığında elde ediliyor. durmaya yakın, motor stop edecek gibiyken debriyaja basmak, en kısa fren mesafesini sağlıyor.

maksat en kısa zamanda durmak değil de yavaşlamak ise; frenini yap, istediğin hıza düşünce debriyaja bas, uygun vitese al ve devam et seçeneği bence en uygun olanıdır.

---------- Mesaj ekleme zamanı: 18:33 ---------- İlk mesajı ekleme zamanı 18:27 ----------

Evet bugün denedim ve 100 den 20 nin biraz üstüne kadar(25-30 diyelim) teklemedi...Ancak insan giderken arabadaki gibi otomatikleşmiş bir şekilde kullandığı için dikkat etmiyor..Ben noramlde yavaşlarken az pilav üstü kuru hesaabı az ön fren daha çok arka freni aynı anda ve gerekiyorsa vites küçültüp komprasyonuda kulllanıyorum...3 ü bir arada...zaten önce frenler devreye girdiği için kompresyonda çok zorlanıp anırmıyor motor...ancak ani frenlemelerde direk debriyaj-fren yapıyor insan ama kendinizi çabuk toparlarsanız bir de üstüne arkanın yalpalaması sırasında kompresyon sanırım motora yolu daha iyi tutturuyor ve tekerlek tekrar döndüğü için yalpalama geçip yolu kavrıyor

fren mesafenizi uzatıyorsunuz. ön fren çok daha etkilidir. yapılması gereken:
- önce arka frene bas ve pedaldaki basıncı hiç değiştirmeden sabit tut;
- ön fren manetini limon sıkar gibi, hafiften başla ve durana kadar gittikçe artan basınçla sıkmaya devam et.

deneyin, fren mesafenizin çok kısaldığını göreceksiniz.

---------- Mesaj ekleme zamanı: 18:36 ---------- İlk mesajı ekleme zamanı 18:33 ----------

mrb arkadslar ben de motor camiasına yeni katıldım fren olayını kavramak için yazdıklarınızdan istifade ediyorum kawasaki z 750 aldım vites küçülterek genellikle duruyorum ama arka sanki atıcakmıs gibi geliyo acaba yeni oldugum içinmi..

arka tekeri kilitliyorsunuz ve kaymaya başlıyor. motor durmaya yaklaşana kadar debriyaja hiç dokunmayın. önce arka frene basın ve basıncı hiç arttırıp-azaltmadan sabit tutun. peşisıra ön freni hafiften başlayıp gittikçe basıncını arttırarak sıkmaya devam edin. durmaya yakın debriyaja basın.

 

[caner_suzuki]

Gayet mantıklı bir soru... Pek çoğumuzun bilmediği konu... Cevabından anlamadığınız düşünüyorum....

Soruna gelince arkadaşım....
Eğer acil durman gerekmiyorsa elin debriyaj da durup, teker durduktan sonra vitesleri küçltmen motorun için en idealidir....

Her durumda dururken vites küçülterek durmak motoru kompresyona bindirmektir ki motoru götürmek için kullanılan basıncın 7 katı br ters basınç oluşturur... Bu da motorun ömrünü kısaltır... :cat::cat:

Acil olmadıkça durduktan sonra vites küçültmeni öneririm.. :cat:

bende katılıyorum kompresor yapıpp motora zarar vermeye gerek yok....

 

[kench]

Planlı duruşlarda kademeli vites düşürülmesi durumu çok muammalı bir konu. Şahsen ben yavaşlarken nazikçe vites küçültmeyi, durma esnasında da debriyajı çekip 1. vitese alarak yeşil ışığı beklemeyi, tamamen 6 viteste yavaşlamaktan daha mantıklı ve pratik buluyorum. Kullandığım motosikletin kullanma kılavuzu da böyle yapılmasının doğru olduğunu yazıyor. Burada önemli nokta "nazik olma" durumu. Motor freni diye de tabir edilen kompresyonu hunharca uygulamanız uzun vadede hem motoru hem de debriyaj balatasını daha fazla yıpratacaktır. Bunun aksine, yavaşlarken debriyajı hep çekmeniz ya da boşa almanız motoru az miktar korumanızı sağlasa da stabilitenin büyük oranda kaybolmasına yol açar. Adı üstünde peygamber vitesi. Benim kanımca motosikletin arka tekerleği her zaman güç kaynağı (yani motor) ile bağlantılı olmalı. Ve bu bağlantının kullanılabilir, yani uygun devir aralığında olması gerek. Motosikletin stabil kalması için gerekili olan bu. Bu nedenle 6. viteste yavaşlayarak deviri 1000-1500 gibi verimsiz bir devir aralığına kadar düşürmek anlamsız geliyor. Ne 4000 devir üstünde kompresyon yaparak motoru eskitin, ne de alt devirlere çok fazla inip tekeri torktan kesin.

Ayrıca park hariç hiçbir zaman boşa almıyorum. Debriyaja çekerek beklemek sıkıntı değil benim için.

Ani duruşlarda ise durum farklı. Böyle bir durumda vites düşürmekle kaybedecek zamanınız ve fren mesafeniz yoktur. Maksimum freni uygun şekilde uygulayın. Durma noktasında debriyajı çekin ve durun. Vitesi ayarlamakla daha sonra ilgilenirsiniz. (Bu arada debriyajı en baştan çekmek teorik olarak fren mesafesini kısaltsa da pratikte hem pek işe yaramaz hem de motosikletinizin stabilitesini büyük ölçüde bozar)

 

[ser85dar]

kardeşim tesekkur edrim ...

 

[sherrnova]

"Kompresyonla yavaşlamak usta işidir"

"Motor frenini kullanmak yavaşlamak için en sağlıklı yoldur"

vs.. vs.. vs..

Bunlar gibi bir çok açıklamayı bir çok forumda hatta bu forumda bile bulmak çok mümkün ve bede bunun böyle olduğunu düşünmüştüm şu ana kadar...

Ama şu an kafam karışık :silent:

 

[kench]

kardeşim tesekkur edrim ...

Rica ederiz. Forumun amacı bu.

Bu arada Z750'nin senin ilk motorun olduğunu sanıyorum. Başlangıç olarak büyük bir motor olduğu aşikar. Çok güçlü olması sorun olmaz belki ama büyük kütlesi nedeniyle kaçınma manevrası, panik duruşlar, dar dönüşler gibi konularda yeni başlayanları oldukça zorlar. Gelişim süresini geciktirir. Bu gibi tecrübeleri kütlesi daha küçük ve daha kolay kontrol edilebilir bir motorla edinmek ise her zaman avantajdır. Bu yüzden senin üzerine de normalden fazla sorumluluk düşüyor. Burada konuyu açıp sorman ise sorumluluğun farkında olduğunu gösteriyor..

Z750 için ayrı bir tavsiye de bulunayım o zaman. Arkası kayacak gibi oluyor demişsin... kesinlikle kayar. Eğer motor fazla yığılıyor ise vitesi düşürdüğün devir fazla yüksektir. Biraz daha yüksek olursa arkası kayacaktır zaten. Ama gene de hiç vites düşürmemeni tavsiye etmem. Dediğim gibi, arka tekerlek her zaman "uygun devir aralığında" güç kaynağı ile bağlantılı olmalı ki motor stabilitesini kaybetmesin. Ayrıca aniden tekrar hızlanman gerkirse bu güç kullanıma hazır olur. Ama vites düşürürken uygun devir aralığını duyarak veya hissederek bilmen gerek (devir saatine bakmadan). Bu da tecrübeyle olacak.

 

[ThE_Unforgiven]

Işıklara yaklaşıp durma konusuna girmişken uzun yıllar önce tartıştığımız bir konu geldi aklıma

Kırmızıda beklerken motor boşta mı olmalı yoksa el debriyajda motor 1nci vitestemi olmalı sizce?

 

[Alp34.5]

20km/h hıza düşünce elin debriyajda tüm vitesleri küçülteceksin ve duracaksın hepsi bu.

 

[AmonRA34]

Tamamen durunca vites geçişleri daha zor olur.O yüzden iyice durmadan önce yavaş yavaş vites küçültmek lazım.

 

[Okan Sinan Ocan]

Mevzu çorbaya dönmüş ....

Bir yazı konusu çıkartırım ben bundan

Ama yazdım galiba ben bu konuyu

Yok yok yaşlılık kötü şey , yazdımmı yazmadımmı hatırlamıyorum

 

[exile]

cevabın burda.. http://www.motosiklet.net/forum/moto-sohbet/958-debriyaj-ve-fren-kullanimi-hakkinda-soru-cevap.html