İlginç Bilgiler - Tiye Almak Deyimi Nereden Gelir?

[Lunatique]

"Tiye almak" deyimi 1904-1905 Rus-Japon savaşından gelmektedir.

・1867 yılında Amerika'dan Komodor Matthew Perry, "Kara Gemiler" olarak adlandırılan filosuyla kendini dış dünyaya kapatmış olan (鎖国: Sakoku (Kanjilerin anlamları sırasıyla "zincir" ve "ülke", yani ülkenin zincirlenmesi) Japonya'ya gelip, ülkeyi silah zoruyla tekrar dış dünyaya açmıştır.
・1868 yılında başlayan Meiji dönemi ile birlikte Japonya eski kültürünü yok etmiş, kılıç kullanımı yasaklanmış, samuraylık bitmiş ve Japonya geri dönülemez bir değişime uğramıştır.
・Batı tarafından hızla bir modernleşme sürecine sokulmuş (eğitim, askeri, hukuk, sanayi), İngiltere, Almanya, Fransa, Amerika, Hollanda gibi ülkelere eğitim görmesi için adamlar göndermiş ve bu ülkelerden eğitmen getirmiştir.
・Batı'dan alınan teknolojiler arasında İngiliz savaş gemileri de bulunmaktadır.
・1904-1905 Rus-Japon savaşı sırasında Japonya bu gemileri kullanmıştır.
・Japonya, savaş gemilerini bir yatay çizgi şeklinde konumlandırmış, Rusya ise stratejik bir hata olarak kendi gemilerini dikey bir çizgi şeklinde Japonya üzerine göndermiştir.
・Japonya, sırayla gelen Rus gemilerini bir bir batırmıştır.
・Buna "T Manevrası" denir ve Japonların Rus gemilerini neredeyse alay eder gibi bir bir batırmasından dolayı da "tiye almak" deyimi buradan doğmuştur.
・O dönem, Osmanlı'dan gözlemci olarak Japonya safhında yer alan Pertev Demirhan'ın bu savaşa dair aktarımlarından bu deyim dilimize yerleşmiştir.

 

[tommygun]

Ben esas "başak geçmek" tabiri nasıl bulunmuş, onu merak ediyorum.

 

[Lunatique]

Bel altı deyim üretme konusunda bizden zengini var mı ben de onu merak ediyorum
Doğup büyüdüğüm yerde çok çingene vardı.
Orada duyduğum bir takım argolar aklımdan çıkmıyor.
Belki de en bilindiği "kukuya yoğurt döküp ayran olarak kadar..."

İki çingene arasında şahit olduğum bir diyalog ise şöyleydi:
-A be bak kocamı çağırırım, seni bi güzel ....ker
-...ksin ...ksin de garı görsün

Başka ülkede yaşayamam.

 

[DPFTA]

Bunu bize zamanında Gemi Manevrası hocamız anlatmıştı. Kıçtaki topların da kullanılmasına müsade etmesi ile alakalı bir durum, ateş gücünüz %40-50'lerden %80'lere ulaşıyor, hedefe tüm imkanlarını yöneltebiliyorsunuz. Bu da küçük düşürücü bir yenilgi olarak algılanmış, ki biraz da öyle.

"Pruvamdasın" lafı da var mesela, bu da "bodoslama hizamdasın", "seni çarparım" yada "artık sana odaklandım, gözüm üzerinde" gibi bir anlam taşıyor.