Kış kapıya geldi çattı. Çoğu ilimize kar düştü kalanına da bu ay düşmeye başlar. Netice de çok ağır kış şartlarında çoğu motosiklet kullanıcısı motorunu tabiri uygunsa kış uykusuna yatırmaya başladı. Bu yazımda da motosikletimizi kış uykusuna hazırlama ve bu sırada yapılması gereken bakımlara değinmek istiyorum.
Her tür araç kullanıldığı sürece daha sağlıklı çalışır. Ancak elde olmayan sebeplerde (iklim şartları, iş için yurt dışı çıkışlar veya uzun yolculuklar vb.) uzun süre kullanılmayacak olan araçları çeşitli riskler beklemektedir. Sanılanın aksine kullanılmayan araç kullanılan araçtan daha fazla zarara uğrar. Nem, toz, kir, tüm bu olumsuz etkilerin hepsi yatan bir motosikletin gövdesine ve motor iç aksamlarına ciddi zararlar verir. Motorumuzu bu zararlı etkilerden nasıl koruyabileceğimize bir bakalım.
Genel Temizlik
Öncelikle motorumuzu üzerindeki çamur, toz topraktan iyice temizlemeliyiz. Hem boyanın çizilmesini önlemek hem de üzerinde nem tutabilen bu kirlerden kurtulmak motorumuzu büyük ölçüde korozyondan kurtarır. Ayrıca bahar ayında motorumuza zahmetsizce ter temiz binme imkanımızda olur. Temizlik ve gerekli kış bakımı sonrası motorumuz iyice kurulduktan sonra mutlaka bir örtü ile üzeri örtülmelidir.
Motor Aksamı
Genel temizlikten sonra motorun uzun bekleme süresine hazırlanması gerekir. Yapmamız gerekenler;
Yakıt Besleme Sistemi
Yakıt Tankı: Uzun bekeleme sürelerinde yakıt deposunda kullanım sırasında biriken su depo içi korozyona (pas) sebep olur. Ayrıca deponun tamamen boşaltılması durumunda da depo içinde ki oksijende paslanmaya sebep olur ve bahar ayında tekrar yakıt doldurulduğunda pas döküntüleri direkt karbüratör veya enjeksiyon sistemini/filtresini tıkar. Öncelikle deponun içi tamamen boşaltılmalıdır. Yerine yakıt düzenleyici eklenmiş dinlendirilmiş (içinde su varsa çökelsin diye bir gün bekletebilirsiniz) benzin konularak depo ağzına kadar doldurulur. Yakıt düzenleyici, benzinin beklemeden bozulmasını (tabakalaşma) engeller. Böylece yakıt kanalları ve depo temiz kalır. Bahar ayında bu yakıt muhtemelen kullanılabilir durumda olacaktır. Eğer yakıt düzenleyici konulmadan depo doldurulduysa mutlaka bu yakıtın tamamen boşaltılması ve yeni yakıt ile kullanılması yönündedir. Yakıt düzenleyicisi kullanmanın diğer güzel bir tarafıda motoru istediğiniz zaman çalıştırabilmenize olanak sağlamasıdır.
Karbüratör/Enjeksiyon: Enjeksiyon sistemine müdahale etmeye gerek yoktur. Zaten müdahale etmekte oldukça zordur. Kaliteli, yakıt düzenleyici katkılı benzinin depoda dolu olması yeterlidir. Karbüratörlü araçlarda ise yakıt havuzunun (karbüratörün hemen altındadır) sökülerek içi boşaltılmalı, tekrar yerine takılıp motorun yakıt vanası kapalıyken çalıştırılarak hiç benzin kalmayacak hale getirilmesi gerekir. Bu işlem sadece suyu uzaklaştırmakla kalmaz yakıtın uzun süre içinde buharlaşıp geriye tortul atık bırakmasını da engeller.
Elektrik Sistemi
Akü: Aküler kullanılmamayı sevmezler. Bu sayımızda akülerle ilgili bilgi verdiğim yazıdan ayrıntılara ulaşabilirsiniz. Önemli olan nokta akünün uzun beklemelerde motosikletten sökülerek kuru ve yalıtımlı bir yerde muhafaza edilmesi ve en geç ay da bir sefer şarj edilmesi gerektiğidir. Sıvı tip akülerde muhafaza edilirken özellikle akünün devrilmeyecek şekilde konumlandırılmasına dikkat edilmelidir. Sıvı tip akülerde seviye kontrolleri yapılmalı kutup bağlantıları iyice temizlenmelidir. Ayrıca akü bağlantı kelepçeleri kontak yağlayıcı ile yağlanarak korozyondan korunmalıdır.
Yağlama Sistemi
Motor yağı kullanılsın yada kullanılmasın motora konulduğu andan itibaren belli bir ömre sahiptir. Özellikle yoğun kullanılan yaz aylarından çıkan motorun kullanılmış yağ ile kış uykusuna yatması doğru değildir. Kullanılmış yağın içinde biriken yanma artıkları, su ve yakıt motor içi parçalarda korozyona sebep olur. Özellikle yanma atıklarının oluşturduğu asitli yapı hareketsiz olan yağın, bulundukları kısımlarını çabucak bozar ve metale etki eder. Bunu önlemenin en iyi yolu kış uykusu öncesi motorun yağının değiştirilmesidir. Yağ değiştirildikten sonra motor ısınana kadar çalıştırılıp temiz yağın kanallarda dolaşmasını sağlamak gereki. Eğer kış uykusu 6 ay dan fazla sürecekse yağ bir sonraki çalıştırma öncesinde mutlaka değiştirilmelidir.
Çok daha uzun süre beklemelerde (6 ay yada daha fazla) bujiler sökülerek yanma odasına kalın yağ konularak motorun bir iki tur çevrilmesi sağlanır. Böylece uzun beklemede yanma odası, subap gaydları ve silindirler içinde korozyon engellenmeye çalışılır.
Benim bu noktada görüşüm, eğer imkan varsa motorun ayda bir kez ısınana kadar çalıştırılması yönündedir.
Fren sistemi
Fren sisteminde kullanılan hidrolik yağının en büyük özelliklerinden biride nem tutucu (hygroscopic) özelliğidir. Sezon boyu kullanılıp nem kapmış olan hidrolik yağı içindeki nem kullanımda sorun çıkartmaz iken kış uykusuna yatan motorda fren sistemi içinde pasa sebep olabilir. Genellikle çok az görünen bir sorun olması sebebiyle yağın değişme döneminde fren sistemine müdahale edilir. Tavsiyem çok uzun süre yatan motorlarda fren hidrolik yağınında değiştirilmesi gerekir.
Soğutma sistemi
Sıvı soğutmalı motosiklete sahipsenin mutlaka soğutma sisteminide kış uykusu için kontrol etmek gerekir. Tüm sıvı soğutma sistemi kontrol edilmeli, sıvı seviyesi eksikse saf su + antifiriz karışımıyla tamamlanmalıdır. Unutulmaması gereken nokta yaz kış motorunuzdan asla antifirizi eksik etmeyin.
Lastikler
Motosikletin hayati önem taşıyan en önemli parçası diyebilirim. Durma, yol tutuş herşey lastik sayesinde gerçekleşir. Uzun beklemelerde de lastikler eğer dikkat edilmezse ciddi zarar görebilirler. En önemli nokta bekleme anında lastiğe binen yükün alınması gerekliliğidir. Motoru orta sehpaya veya arka ve öne sehpalara alarak lastiklerin yerden teması kesilmelidir. Eğer yerden teması kesilemiyorsa haftada 1 kere motor hareket ettirilerek lastiğin temas yerinin değiştirilmesi gerekir. Orta sehpadaki motorumuzun sadece bir lastiği yere temas ediyorsa bu lastiğin altına bir tahta parçası koyup yere direkt temasını engelleyebiliriz. Belli aralıklarla da lastiği çevirerek yer değişimini sağlamış oluruz. Ayrıca lastiğin havası olması gereken en yüksek dereceye kadar şişirilmiş olarak bırakılmalıdır.
Kromaj - Demir Gövde Parçaları
Krom ve demir parçaların nemden korunması için ince yağlı bezle güzel bir şekilde silinmesi gerekir. Kullanılacağı zaman iyi bir yıkama ve sonrasında kurulama ile motorunuz pırıl pırıl kullanıma hazır olacaktır.
Egzozlar
Egzozlar kış uykusunda en hızlı şekilde paslanan kısımların başında gelir. Bunun için sprey tarzı yağlayıcılarla egsoz içi spreylenerek yağlanır. Sonrasında egsoz başlarına geçirilip bağlanan poşet ile direkt dış hava koşullarından yalıtılır. Bu şekilde hızlı paslanmanında önüne geçilmiş olur.
Sele
Hepinize ilginç gelecek ama anlattıklarımı okuyunca eminim hak vereceksiniz. Kış uykusunda motosiklet selesinin en büyük düşmanı ısınmak için sele üzerinde uyumaya kalkışan sevimli kedi vb. bilimum evcil hayvanlardır. Özellikle şehir hayatında kediler ciddi sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Tırnaklarıyla seleye zarar vermekte ve kirletmektedirler. Bunu önlemek için sele üstünü eski bir hazlu vb. kalın kumaş ile kaplamak gerekir. Depo üstüde bu örtü ile kapatılırsa oldukça iyi olur. Böyle bir durumdan ancak bu şekilde kurtulabilirsiniz.
Motoru nereye koymalıyız?
Çok değişken bir durumla karşı karşıyayız. Herkesin barındırma şartları aynı olmayabilir. Ama genel kurallar şunlardır:
Nemden ve tozdan uzak olmalıdır.
Direkt güneş ışığı almamalıdır.
Evcil ve yaban hayvanlarının giremeyeceği bir yerde olmalıdır.
Meraklı gözlerden uzak olmalıdır.
Son söz olarak “Bakarsan bağ bakmazsan dağ olur” atasözünü hatırlatırım.
Görüşmek üzere. Yolunuz açık olsun.
Hasan Alp İnan
http://www.motoaktuel.com/blog/index.php/kis-uykusu/diger
....Eniyi çözüm bence bu...:cat:
