Biz unuttuk belki de Boeing'in, Amerika'nın ve dünyanın unutmadığı kesin:
Say whaaa? =)
Amerika ve dünya ilk sırada unutacaklar arasında yer alacaklar, Boeing ise bundan bu şekilde yırttığını asla unutmayacaktır evet.
Şaka bir yane Boeing'in karşılaştığı finansal zararlar yüzünden buradan bir ders çıkartacağını düşündüğün için böyle diyorsan, bu anca bir niyet okuma olur, ben de "Boeing bu işten nasıl sıyrıldığını unutmaz yine yapar" diyebilirim, ancak 20 sene sonra anlarız hangi tahminin doğru çıktığını.
Boeing ilk 737MAX siparişini 13.12.2011'de aldığında hisse değeri $70.90 idi.
Servise başladığı 22 Mayıs 2017'de hisse değeri $183.67 idi.
İlk Leon Air kazasından hemen önce 26 Ekim 2018'de $359.27 idi ve kazanın olmasından sonra $335.59'a indi. Bundan sonra genel olarak aşağı yönlü hareket etse de dalgalı bir seyir izledi ve 24 Aralık 2018'de $294'e kadar geriledi.
Bu tarihten sonra 10 Mart 2019'da Endonezyalıların ikinci kazası olduğunda $422'ye çıkmıştı. Trump'ın uçağı ground etmesinden sonra $375'e düştü. Pandemi tüm Dünya ile birlikte Boeing'i yerle bir ettiğinde hisse değeri $347 idi.
Piyasanın umrunda değil gördüğün üzere. Boeing'in yaptığı şeyi Tesla'ya uyarlamaya kalksak ne diyebiliriz? Autopilot gibi deneysel de olmayan, otomobilin bütünleşik sistemlerinden biri olan bir şey bulamayız ya, diyelim ki arkadan hızlı gelen bir araç olduğunu sanıyor Tesla ve gaza asılıyor, ama aslında bu bir sensör hatası ve böyle bir sistem olduğundan sürücülerin haberi bile yok! Arkanızdan araç geldiğinde gaza basar sizi kurtarırım diye tek kelime reklamı bile yapılmıyor, bilgilendirmesi yapılmıyor, artık 737MAX kullanabilme ehliyetinde pilotlara bahsedilmemesi gibi bir olayı benzeştiremiyorum bile; sonra sistem hatalı bir sensörden arkadan bir araç geldiğini sanıp tam gaz hızlanmaya başlıyor ve 10 saniye içerisinde eğer sürücü varlığından haberdar olmadığı sistemi devre dışı bırakmazsa, Tesla'nın iç yazışmalarına ve NHTSA kayıtlarına göre, yapacak bir şey kalmıyor. Baya yapacak bir şey kalmıyor.. Nasıl? Çünkü Beoing'in yaptığı tam olarak bu. Bu arada bu hatalı okuyan sensörün bir redundancy'si yok. Sadece o sensöre bakıyor.
Google'da bir çok aramayla hop diye 737MAX olaylarının Boeing'i toplam maliyetini bulabiliyoruz. Peki 737MAX'ten kaç para kazandıklarını yazan var mı? ve bu ilk mi? Boeing MD'den aldığı kültürle MD uçaklarını da daha çok kargo taşımak için eksik şekilde modifiye ederek kazaya sebebiyet vermişti. Bu olaydan yıllar sonra 737MAX'a ulaşan kültür değişikliğini devam etti. O kazalar bir şey değiştirmedi de bu mu değiştirecek?
Çenemin maşallahı var. Söylemek istedim şu:
Piyasayı doğru tanımıyoruz sanki? 2008 krizi gibi aptalca bir şeyi yaşatan finansal sistem hala geçerli ve bu olanların bedelini kimse ödemiyor. Boeing'in yaptığını Boeing gücünde/konumunda olmayan bir firma yapsa neler gelirdi başına tahmin etmek zor olmasa gerek. Ama Boeing $60b ile kurtuldu (ki bu direkt indirek toplam tahmini zarar, cebinden böyle bir para çıkmadı şirketin).. Öte yandan 2021'de toplam cirosu $60b idi.
Yani, dünya maalesef böyle dönüyor.
İnsanların hayatını tehlikeye atıp, üstüne aylarca bişey yok devam et diyebiliyorsunuz. Ocak 2020'de CEO Dennis Muilenburg istifa ediyor, bu rezilliğin sonucu değil mi.. Yerine gelen Dave Calhoun. Şirketi eski güvenlik kültürüne geri getirmesi beklenen kişi di mi?
In a March 2020 interview with The New York Times, Calhoun discussed the 737 MAX's MCAS software, saying the Boeing had made a "fatal mistake" in
expecting that pilots could immediately correct the software problems. He went on to explain that "pilots [in Ethiopia and Indonesia] don't have anywhere near the experience that they have here in the U.S."; he unsuccessfully requested to go off the record after being asked whether American pilots would have been able to control the situation, and then replied, "[f]orget it, you can guess the answer."
Şirketi hala aynı felsefe yönetiyor.
Eski CEO "kovulurken" $60milyon bonus aldı.
Şu an halen National Space Council Users Advisory Group ve National Academy of Engineering üyesi.
Abi üzgünüm Dünya böyle dönüyor. Everyday life böyle değil evet, küçük bir şirket California'da bu tipte bir pislik yapsa kıçına teneke bağlayıp gezdirircesine ibret cezalar verirler. Ama sistemin yeterince büyük bir çarkıysan, hiç bir şey olmaz.
