Motosikletlerde otomatik vites diye adlandırılan KADEMESİZ OTOMATİK ŞANZIMANdır. Bazı otomobillerdede bulunan bu şanzıman tipi normal otomatik vitesten çok farklıdır. Orijinal adı CVT (Continiously variable transmission) olan bu sistemde sınırsız sayıda vites varmış gibi düşünebilirsiniz. Örneğin BİN VİTESLİ bir motor gibi. Bu sistem bir kayış yada zincirin bir koni üzerinde hareket etmesi mantığıyla çalışır (konin iç tarafı daha dar olduğu için oran istenildiği gibi değiştirilir)
Yani vitessiz motorda 7500 devir yapıyor viteslide 3000 yapıyor diyemezsiniz. Bu motorun gücüyle alakalıdır şanzımanı ile değil. Otomatik vitesli bir motosiklet CVT şanzımanlı olduğuna göre isterse 90la giderken 1000 devir bile yapar ama gücü yetmeyeceği için tercih edilmez. 90la giderken 3000 devirde olan motor vitesli olduğu için değil, güçlü olduğu için öyledir.
CVT şanzımanlı vasıtalar (bazı ufak bayan otomobillerindede var) motor gücü yeterliyse şehir dışı sabit hızda çok yüksek vites oranlarına çıkıp çok düşük devirde kaldığı için az yakabilirler ama genel şehir içi kullanımda büyük kayıplardan dolayı düşük performans ve yüksek tüketimle sonuçlanırlar.
CVT şanzımanlı bir motosiklet yada motorda istenirse MOTOR DEVRİ HİÇ DEĞİŞMEDEN HIZLANMAK MÜMKÜNDÜR. Ben bir Fiat Palio Speedgearda denedim, vitesi L konumuna aldığınızda motor devri VE SESİ HİÇ OYNAMADAN alet hızlanıyor.
Çünkü sabit vites oranında motor devirlenerek vasıta hızlanır, kademesiz (sonsuz) vites oranında ise devir sabitken şanzıman oranı sürekli sınırsız değiştirilerekte hızlanma sağlanabilir. Açıkçası o palioyu test ederken METROda olduğumu sandım.
CVT şanzımanların yazılımındaki özellik sayesinde vitesliymiş gibi davranmaları sağlanabilir. Yani normal bir araba gibi devirleniyor izlenimi verebilir. Bu sadece sürücünün psikolojisi içindir.
Sonuç olarak kullanım kolaylığı dışında otomatik yada kademesiz otomatik şanzımanlar genel olarak düşük performanslı, yüksek tüketimlidir.
Kompresyon meselesine gelince, kompresyona girince benzin akmayı iptal etmek diye birşey yok. Böyle yaygın bir inanış var fakat söz konusu değil. CVT şanzımanlı motorlarda kompresyon sırasındaki yakış şanzımanın yazılımın ne yaptığına göre değişir. Yani gazı bırakınca devir hareket halinde rölantiye düşüyor olabilir yada hiç değişmiyor olabilir. Bu CVTyi dizayn eden mühendisin keyfine bağlı.