MotoAVM Motosiklet Aksesuarları
Kapat
Üye Girişi
Hadisatinal Buse - 468x80 - Forum Orta
Benelli TNT 600
Hudson Deri

Amortisör Tipleri ve Ayarları

  1. #1
    ExTReMa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    05 Kasım 2007
    Şehir
    Lüleburgaz..
    Motosikleti
    Burgman AN 400
    Reklamlar  
    Kaskcim.com - Dünya Markası Kasklar
    Benelli TNT 250

    AMORTİSÖR AYARLARI

    Bütün motosikletler, süspansiyon geometrileri, çatal açıları ve
    yükseklikleri de düşünülerek tasarlanmıştır. Parçaların değiştirilmesi bunu
    bozabilir, ön ve arka süspansiyonun uyumlu olması şarttır.

    Öhlins parçalarını kullanırken hem ön hem arka süspansiyonun uyumlu
    olması gerekir. Ön ve arkada yüklü açıklıkların verilen değerlere uygun
    olması şarttır. Aşağıdaki yay önyükleme ayarı açıklamalarını gözden
    geçiriniz.


    AMORTİSÖR TİPLERİ

    Bütün Öhlins amortisörleri "De Carbon" tipindedir. Amortisör sıvısı
    (hidroliği) gaz basıncı altındadır ve gaz ile sıvı, piston ile ayrı tutulur. Bu
    ayırıcı piston; ya boruyla bağlanan ayrı bir sıvı rezervuarının içinde, ya da
    doğrudan amortisörün kendisine monte edilmiştir (tip 1 ve 2). Ayrıca
    herşeyin amortisör gövdesinin içine konduğu, iç gaz hazneli tipler de
    mevcuttur (tip 3).



    Progresif (sürekli artan) bir sönümleme için PDS (Progressive Damping
    System) tipi, iki pistonlu tasarım kullanılır. (Tip 4). Bu tasarım pistonun
    sıkışma miktarına göre değişen bir sönümleme sağlar. Pistonlardan biri
    tüm hareket boyunca çalışırken, diğeri daha kuvvetli sıkışma ile çalışmaya
    başlar.


    Sıvının (hidroliğin) sıkışması azot ile sağlanır. Bu basınç sıvının
    kavitasyonunu engeller ve düzgün sönümleme sağlar. Dışa takılan sıvı
    rezervuarları sıvının soğumasına katkı sağlar, hidrolik ve parçaların
    ömrünü uzatır.

    Öhlins amortisörleri değişen sıcaklığa uyum sağlayan tasarıma sahiptir.
    Sıcaklık arttıkça hidrolik daha kolay akar, buna karşılık parçalar ısınınca
    akışı kısıtlar. Yani amortisörün etkisi sıcaklıktan bağımsızdır.

    Üst düzey modeller sıkışma(compression) ve açılma(rebound)
    sönümlemesi ayarlarının ayrı ayrı ayarına izin verir.

    Öhlins amortisörleri bu sayede çeşitli modeller ve sürücü tiplerine göre
    adapte edilebilir. Bütün modellerde yay ön yükleme ayarı mevcuttur
    (Şekil 2).




    AMORTİSÖRÜN İŞLEVİ

    (Çevirenin notu : Aşağıdaki açıklama fazla detay. Amortisör, araç zıp zıp
    zıplamasın diye enerjiyi sönümler, Tekerlek tümsekten geçince bir defa
    iner çıkar ve durur. Bu hareketi sönümleyecek amortisör yerine sadece
    yay olsaydi, bu inip çıkma hareketi sonsuza kadar devam ederdi.)

    Amortisörün işlevi, amortisör hidroliğini düşük hareket hızlarında iğne
    vanalardan, yüksek hızlarda ise piston açıklıklarından geçirmektir (Şekil
    4,5). Bu açıklıklardan akış miktarı şimlerle (ince metal pullar) düzenlenir.
    Bunlar yüksek basınçta eğilerek sıvının akmasına izin verir. Birçok
    modelde iğne vanalar dışarıdan ayrıca ayarlanabilir.




    Şimlerin dizilimini değiştirerek (sayı, kalınlık, çap vs.) sönümleme
    karakterini değiştirebilirsiniz (Bunu yetkili teknisyenler yapmalıdır).

    Sıkışma(Compression) Sönümlemesi nasıl olur:
    Motosikletin hareketi amortisörün kapanmasına neden olunca, hidrolik,
    piston kolundaki iğne vanadan akar. Eğer piston hızla hareket etmişse,
    basınç yükselir ve bu akış yeterli olmaz. Bunun sonucunda şimler basınç
    altında açılarak sıvının akışına izin verir (Şekil 7).




    Pistonun hareketi ile yer değiştiren sıvı dış rezervuara başka bir vanadan
    atılır. Bunun sonucunda gaz ve sıvıyı ayıran piston hareket eder ve gazı
    sıkıştırır. Hareket sönümlenmiş olur.

    Açılma(Rebound) Sönümlemesi nasıl olur:
    Amortisör yayı pistonu geri ittirince hidrolik iğne vanadan geri çekilir.
    Daha önceki basamakta sıkışmış olan gaz taşan hidroliği ittirip geri atar.
    Sıvı geri dönerken başka bir tek yönlü vanadan geçer. Eğer amortisör
    hızla açılırsa şimler de açılıp hidroliğin geri akışına yardımcı olur (Şekil 7).

    NOT : "Yüksek hız" ve "düşük hız"dan kasıt motorun hızı değil,
    amortisörün piston hareketi hızıdır

    AYARLAMALARI YAPMADAN ÖNCE :

    Öncelikle, orijinal ayarlar ortalama ağırlıktaki bir binici için doğrudur!
    Orijinal ayarları not alınız. Yanlış yay ayarı yatık veya dik çatal açısına,
    bunun sonucu olarak aşırı dönme veya az dönmeye neden olur. Motorun
    sürüşünü bozar.

    YAY ÖNYÜKLEMESİ ÖLÇÜMÜ :

    Yay önyüklemesi (Spring pre-load: ön gerilim, gerilim vs ... ) çok
    önemlidir! Motosikletin yüksekliğini ve çatal açısını değiştirir. Sürüş
    karakteri değişir. Şu yolu takip edin:





    Motoru sehpaya alın, ön ve arka süspansiyon tam açık olsun

    - Arka aks merkezinin, tam dik hizasindaki motorun bir noktasına olan
    mesafesini ölçün. Bu sayı R1 olsun (Mesela 50 cm). (Şekle bakınız)

    - Aynı ölçümü ön aksta da yapın (F1)

    - Motoru sehpadan indirin, üstünde kimse yokken, motor dikken, aynı
    ölçümü yapın. bu sayılar R2 F2 olsun.

    - Motorun üstüne binicisini sürüş kıyafeti ile sürüş pozisyonunda oturtun.
    Aynı ölçümleri tekrarlayın. Bu seferki sayılar da R3, F3 olsun.

    Yapılan ölçümler için Ohlins amortisörlerinde tavsiye edilen mesafeler
    şunlardır.

    BOŞ "SAG" (R1-R2 ve F1-F2):
    Arka :
    Motokros/Off-road = 25-35 mm arası
    Cadde = 10-20 mm arası

    Ön :
    Motokros/Off-road = 25-35 mm arası
    Cadde = 15-30 mm arası

    Biniciyle kapanma miktarı (R1-R3 ve F1-F3)
    Arka:
    Motokros = 95-105 mm arası
    Off-road = Toplam süspansiyon hareket mesafesinin %30'u.
    Cadde = 25-40 mm arası

    Ön :
    Motokros/Off-road = 75-85 mm arası.
    Cadde = 35-50 mm arası

    Not: Para-Tele Lever olmayan şaftlı eski motorlar hızlanırken arkayı
    kaldırır, bunlar için statik "sag" 15-20 mm, biniciyle kapanma ise 35-45
    mm olmalıdır.

    YAY ÖNYÜKLEMESİNİN AYARLANMASI :

    Arka amortisörde yayı sıkan vida ve onun kontrasını yukarı aşağı hareket
    ettirin (Şekil . (Çevirenin not: Bazı modellerde (cadde motorlari,
    kruvaziyerler, retrolar ) kademeli ayarlar mevcuttur)



    EĞER yay önyükleme ayarıyla dahi yükseklik fazla ise daha yumuşak yay
    takılmaldır. EĞER yükseklik yay önyükleme ayarından sonra dahi az ise,
    daha sert yay takılmalıdır. (Çeviren: Ya da kilo alınıp verilmelidir)


    ÖN YAYLAR :
    Yol tutuş kalitesi için ön yaylar arkaya uyumlu olmalıdır. Çeşitli modeller
    için Ohlins yayları mevcuttur (Şekil 9). Ön çatal hidroliğinizi de en az
    yılda bir defa değiştiriniz. (Çevirenin notu: Ön yayların gerilimleri
    tepelerine silindirik metal parçalar konularak artırılabilir.)

    AMORTİSÖR UZUNLUĞU AYARI :
    Gidon duyarlığı amortisör uzunluğu ile değişir (Şekil 10). (Çevirenin
    notu : Motorun arkası kalkınca ön çatallar daha dik halde yere bakar,
    daha kolay viraja döner, yüksek hızda kararsız olur.)

    ÇEŞİTLİ SÖNÜMLEME AYARLARI



    MOTOSİKLETİN AYARLARA TEPKİSİ :

    Her zaman ayarları az az değiştirip deneyin. Vidalari, 2 klik 2 klik veya,
    yarım tur yarım tur ayarlayın. (Çevirenin notu : Öhlins için geçerli)



    AÇILMA SÖNÜMLEMESİ :
    Bkz. Şekil 14.

    KAPANMA SÖNÜMLEMESİ :
    Bkz. Şekil 15. Normalde sadece yüksek hız sönümleme ayarı yapılır.
    Tecrübe ile en iyi ayarı bulacaksınız.

    Cadde motorları için düşük hızlı kapanma sönümlemesi ayarı sürüş
    yüksekliği, küçük tümseklerde yumuşaklık ve tutuşu etkiler. Motosiklet
    düşük bir sürüş pozisyonuna sahipse düşük hız sıkıştırma sönümlemesi
    artırılmalıdır. Eğer küçük ve seri tümseklerde yumuşak hissettirmiyorsa,
    kötü tutuş varsa düşük hız sıkıştırma sönümlemesi azaltılmalıdır.
    Motosiklet hızlı virajlarda kararsız, şıkanlarda süspansiyon kolayca
    kapanma eğiliminde ise yüksek hız sıkışma sönümlemesi artırılmalıdır. (6
    kilk ileri, olmadiysa 3 klik geri). Eğer sert hisli, frende zıplama eğilimli ise
    yüksek hız sıkıştırma sönümlemesi artırılmalıdır.

    NOT :
    En önce ama en önce yay ön gerilimini ayarlayınız. Genel kural olarak
    artırılan yay ön gerilimi sonrası açılma sönümlemesini 2 klik artırınız.

    Her ayardan sonra iyileşme hissetiğiniz an eski ayarlara dönün, bir daha
    kontrol edin, sıcaklık, lastikler vs. gibi etkenleri de göz önüne alıp ince
    ayar yapın.

    KONTROL VE BAKIM :
    Amortisör dış yüzeyini yumuşak deterjan ile temizleyin, basınçlı hava
    tutun, kumu toprağı uzaklaştırın. Tampon lastiğini kaldırıp altını
    temizleyin. (Şekil 16)



    Kontrol edilecekler (Şekil 17) :
    1. Bağlantı rulmanları boşluk yapmuş mı?
    2. Piston şaftı hasar görmüş mü, yağ akmış mı?
    3. Gövde hasarlı mı?
    4. Dış rezrevuar hasarlı mı?
    5. Şase bağlantısı sağlam mı?

    Borular sağlam mı?

    Motosiklet yıkandıktan sonra amorisörü dıştan yağlayınız (QS14, WR40,
    CRC5-56). (Çevirenin notu : Pistona "fork oil" de sürülebilir)

    Tavsiye edilen servis aralıkları :
    Motokros : 20 saatte bir.
    Off-road : Yılda 2-3 defa.
    Pist : 10 saat
    Yol/Cadde : 20.000-30.000 km
    (Çevirenin notu : Türkiye'de mi? Peahhh ! )

    UYARI : Bakımlarda ASLA Tavsiye edilen gaz basıncını değiştirmeyin.

    GENEL OFF-ROAD/MOTOKROS PROBLEMLERİNE GENEL TAVSİYELER :

    - Ön taraf özellikle kumda viraj içine dalıyor:
    Çatal açısı fazla dik. Ön taraf arkaya göre çok alçak.
    Ön çatal sıkışma sönümlemesini artırın.
    Daha sert yay takın.
    Ön amortisör tepesini 5 mm alçaltın.

    - Ön taraf az dönüyor:
    Ön çatal açısı az. Ön taraf arkaya göre yüksek.
    Ön amortisör sıkışma sönümlemesini azaltın.
    Ön amortisör tepesini 5 mm yükseltin.
    Daha yumuşak ön yay kullanın.

    -Yüksek hızda ön taraf kararsız, viraj çıkışında hızlanırken kararsız:
    Ön çatal çok dik. Ön taraf arkaya göre çok alçak.
    Ön amortisör tepesini 5 mm indir.
    Ön yayları serti ile değiştir.

    -Yavaşlarken ön taraf kararsız:
    Ön çatal açısı fren sırasında çok dik. Ön taraf arkaya göre çok alçak, veya arka çok yüksek.
    Ön çataldaki hidrolik seviyesini artırın.
    Daha sert ön yay tak.
    Ön çatal sıkışma sönümlemesini artırın.

    ÖN SÜSPANSİYON DERTLERİ:

    -Ön çatal hareket mesafesi tam kullanılmıyor. Sert hisli, ön teker tümsekli virajlarda iyi yol tutmuyor:
    Süspansiyon çok sert.
    Ön yay sıkışma sönümlemesini azaltın.
    Daha yumuşak ön yay kullan.

    -Süspansiyon kapanıyor. Her zaman çok yumuşak:
    Yay çok zayıf, sönümleme çok yumuşak.
    Hidrolik miktarını 5mm artırın.
    Sıkışma sönümlemesini artırın.
    Sert yay takın.

    -Süspansiyon kapanıyor, ama küçük tümseklerden geçebiliyor:
    Sönümleme progresif değil (gittikçe artmıyor).
    Hidrolik miktarını artırın.

    - Küçük tümkseklerde sorun yok ama kapanmanın sonlarında çok sertleşiyor:
    Sönümleme fazla progresif (gittikçe artan).
    Hidrolik miktarını azaltın.

    - Ön taraf alçak hisli, önce yumuşak hissettiriyor ama kapanmıyor.
    Yay veya ön gerilim yumuşak.
    Yay ön gerilimini artır.

    - Küçük tümseklerde sert hisli, ama tüm süspansiyon hareket mesafesini kullanıyor:
    Fazla yay ön yüklemesi, veya fazla kapanma sönümlemesi.
    Yağ seviyesini artır veya yumuşak yay tak.
    Sıkışma sönümlemesini azalt.
    Yay ön gerilimini azalt.
    Yağ keçeleri ve sıyırıcılarını temizle. Öhlins 146-01 krımızı gresle yağla.

    -İlk birkaç tümsekte iyi, ama birkaç tümsek sonrası sertleşiyor. Ön tutuş tümsekli virajlarda iyi değil:
    Fazla açılma sönümlemesi.
    Açılma sönümlemesini azaltın.

    - Ön amortisörün açılması tümsekten sonra çok hızlı oluyor. Ön taraf tümsekli virajları tutmuyor:
    Açılma sönümlemesi yeterli değil, fazla yay öngerilimi.
    Açılma sönümlemesini artırın.
    Yay ön gerilimini azalt.

    ARKA SÜSPANSİYON DERTLERİ :

    -Arka süspansiyon hareket mesafesi tamamen kullanılamıyor(Çevirenin
    notu: O zaman daha yüksekten düş, heh heh )). Süspansiyon sert hisli,
    tümseklerde çekiş iyi değil:
    Süspansiyon sert, fazla sıkışma sönümlemesi, fazla yay ön gerilimi.
    Sıkışma sönümlemesini azalt.
    Açılma sönümlemesini azalt.
    Yumuşak yay tak.

    - Amortisör kapanıyor, sürüş boyunca yumuşak hisli:
    Yay yumuşak, sıkışma sönümlemesi az.
    Sıkışma sönümlemesini artır.
    Sert yay tak.

    - Amortisör kapanıyor, sert, seleye binince fazla oturuyor:
    Yay çok yumuşak, sıkışma sönümlemesi az.
    Yay ön gerilimini artır, amortisör mesafesi 90-100 mm arası olsun.
    Yüklenince de 100mm den fazla ise sert yay tak.
    Sıkışma sönümlemesini artır.

    - Yavaşlarken veya bayır aşağı inerken arka teker zıplıyor. Oluklu virajda tutuş iyi değil:
    Fazla yay ön gerilimi, yay çok yumuşak olabilir bu da yayın hızlı açılmasına neden olur.
    Daha az ön gerilim ile dengeye ulaşmak için sert yay tak.
    Statik "sag" ve üstüne oturunca çöküş miktarını tekrar ölç.

    - Sert köşeli tümseklerde arka tepiyor, ama yuvarlak tümseklerde sorun yok:
    Sıkışma sönümlemesi sert.
    Sıkışma sönümlemesini azalt.

    - Seri tümseklerde arka çok alçalıyor. Oluklu virajlarda ve tümseklerde yavaşlarken tutuş kötü:
    Açılma sönümlemesi az.
    Açılma sönümlemesini artır.

    - Arka çok kararsız, amortisör ayarlara cevapsız:
    Amortisöre elveda. Düşük azot basıncı, kötü hidrolik kullanımı, içerideki kırık parçalar. Servise git
    Tekrar azot bas.
    Hidroliği değiştir.
    Amortisörü at veya tamir et.

    ÖNEMLİ NOT

    Biliçsizce yapılan süspansiyon ayarları motosiklet sürüş güvenliğinizi
    etkiler, kaza yaptırır, öldürür. Ayar ve bakımlarınızı ehil teknisyenlere
    yaptırınız.

    NOT: Tavsiyeler önem sırasına göre değildir.
    Yukarıdaki yazı ohlins.com'dan çevrilmiştir, hatalar vardır, düzelir.
    Alıntıdır
    sakinseytan bunu beğendi.
    вιкє мє αρяιℓια 'яѕ 250'
    tuem


    AVM Forum
    Motosikletciyiz.com Outdoor & Motosiklet & Motor Aksesuarları
    Motomax
  2. #2
    azgurbuz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    09 Eylül 2007
    Şehir
    Adana
    Motosikleti
    Bianchi 21 Vites
    çok güzel bir referans, eline sağlık

  3. #3
    killing_machine - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    26 Nisan 2006
    Şehir
    KONYA
    Motosikleti
    Yamaha Yzf R1 05
    eline sağlık.iyi bilgiler varmış şu dış rezrevuar'ı hep düşünürdüm ne işe yarar diye.
    MoToCroSS RuLeZZ

  4. #4
    ALİ DEMİR - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    24 Şubat 2008
    Şehir
    istanbul
    Motosikleti
    R' lı bişiler düşünüyom
    işine yarayacak çok arkadaşvar dır aminim elıne saglk
    zeki çevik ve ahlaksızım beni böle seven manitanın hastasıyım

  5. #5
    Maverick35 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    04 Mayıs 2008
    Şehir
    İzmir
    Motosikleti
    Kawasaki VN800- 2003
    Extrema, teşekkür ederiz, emeğine sağlık.

  6. #6
    ExTReMa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    05 Kasım 2007
    Şehir
    Lüleburgaz..
    Motosikleti
    Burgman AN 400
    Alıntı Maverick35 adlı üyeden alıntı Mesajı göster
    Extrema, teşekkür ederiz, emeğine sağlık.
    abi ben bişey yapmadım başka biryerde gördüm burayada aktardım
    вιкє мє αρяιℓια 'яѕ 250'
    tuem

  7. #7
    MAGNETO - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    10 Aralık 2007
    Şehir
    MERSİN/MERKEZ
    Motosikleti
    RMZ GY-150 3-A 2007
    emeyine sağlık arkadaşım çok yararlı bilgi doğrsu biz motocros cular için
    İKARUS :ama kanatsız

  8. #8
    muyi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    05 Haziran 2008
    Şehir
    mersin
    Motosikleti
    CBR 600 F di satıldı
    çok güzel bir paylaşım tamda ben konu acacaktım benim cbr 600 f in arka amatisörünü cok az şekilde kaldırabilmem mümkünmü acaba öyle bir ayarı varmıdır bu motosikletin

  9. #9
    TEFLON - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    29 Eylül 2006
    Şehir
    İst
    Motosikleti
    gt250R
    üstat eline emeğine sağlık ,uzun zamandır forumda böyle yararlı bilgi okuyamıyoduk sayende biraz bilgilendik.tekrar teşekkürler.
    yaşam, yaşanmakta olan her anın dokusundadır, ve ona ileriki bi noktadan dönüp bakıldığında ise, herşey için artık çok geçtir.

  10. #10
    Syanur - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    03 Temmuz 2009
    Şehir
    Angaranı Bağları...
    Motosikleti
    X-Treme 250_SM (Mondi)
    Çok iyi be +10... Kullanıcağım zaman açıp açıp okumak lazım...Ellerine sağlık

  11. #11
    kaaha - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    10 Aralık 2007
    Şehir
    Antalya
    Motosikleti
    Mondial 125 UAG, Peugeot Trekker
    Uzuuun bir zaman geçmiş ama sağolasın.
    MoToSikLeT KuLLaNMaK BiR TuTKuDuR.


  12. #12
    demirgursel - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik
    30 Ocak 2007
    Şehir
    adana
    güzel bilgiler
    sıkıysa yakala HAYALBUYSA
    Reklamlar  

Konu içerisindeki kullanıcılar

Şu an bu konu içerisinde 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 misafir)