Günümüzde birçok motosiklet modelinde dörtlü flaşör standart olarak sunulmaya başlansada, motosikletlerin birçoğunda dörtlü flaşör standart değildir. Ama dörtlü flaşör olmayam motosikletimize bu özelliği katmak hiçde zor değil.
Şimdi sizlere bunu nasıl yapabileceğimizi anlatacağım ;
Motosikletimize dörtlü flaşör özelliği katabilmemizin iki yolu vardır. Oldukca basit ve masrafsız olan birinci yöntemden başlayalım ;
>> Bize lazım olan malzemeler bir adet buton (swich) ve biraz kablo. Evet hepsi bu kadar. Şimdi nasıl yapacağımıza gelelim ;
Olayın mantığı şu : sağa yada sola sinyal verdiğimizde iki adet sinyalimiz yanıp sönmeye başlar, o esnada kapalı olan diğer iki sinyalimizin (+) uçlarına yanmakda olan sinyallerin (+) uçlarındaki elektriği verirsek dördü binden yanmaya başlayacaktır
Şimdi olayı açarsak, sinyal şeması yaklaşık olarak alttaki gibidir :
Sinyal flaşöründe 3 adet uç vardır, bunların biri şase (-) biri 12 V elektrik (+) ve biride lambalara giden (yanıp yanıp sönen) 12 V (L) dir.
Kontağı açtığımızda flaşör üzerinde 12 V elektirik devamlı vardır, L (lamba) ucundan çıkan kablo sinyal anahtarındadır. Sinyal anahtarı ile sağa sinyal verdiğimizde flaşörden gelen akım sağdaki lambaları yakıp söndürür, aynı şey sol taraf içinde geçerli.
Şimdi bizim yapmamız gereken o basit işlem kısaca şudur; sağ ve sol sinyallerin (+) uçlarını motosikletimize sonradan eklediğimiz butona bağlamaktır. Elbetteki sadece bu sonradan taktığımız butona basarak dörtlülerimiz yanmayacaktır, hem sinyal verip (herhangi bir tarafa) hemde bu taktığımız butonu açarsak dörtlülerimiz yanmaya başlayacaktır. Korkmamıza gerek yok çünkü motosikletimizin sinyal flaşörü dört lambayıda yakacak güçdedir.
Peki bu bağlantıyı nasıl gerçekleştireceğiz;
Önce temin ettiğimiz bir adet butonu motorumuzda uygun bir yere monte etmemiz lazım, tabi bu montajdan önce butonun ayaklarına fiş yada lehimleme yoluyla yeteri kadar uzunlukta bir kablo eklemiş olmalıyız. Ekleyeceğimiz kablonun uzunluğu bağlantımızın nerede olacağıyla alakalıdır.
Şimdi gelelim sağ ve sol sinyallerin artı uçlarını bulmaya, bunun için bir adet seyyar apmule (12 V) ihtiyacımız var, resimdeki gibi :
Seyyar apmulün bir ucunu şaseye sabitlersek eğer, boşda kalan diğer ucu bize herhangi bir yerdeki 12 V (+) yı bulmamıza yardım edecektir. Seyyar ampul işe hazır ise bizde sinyallerin (+) ucunu bulmak için bize en kolay olan kısmı ön yada arka sinyallerin kablo bağları yada ek yerleri veya fişleri rahat çalışabilmemiz için göz önünde çıkarmalıyız.
Kontağı açıp sağa sinyal veriyoruz, sağ sinyal yanıp sömekde ve elimizdeki seyyar ampulun boş ucunu sağ sinyalin bağlantı fişlerinin kenarından kıyısından temas ettirerek sinyalimizin (+) ucunu buluyoruz (seyyar ampulde yanıp sönecektir) Aynı işlemi sol sinyal içinde yapıyoruz, şimdi sağ ve sol sinyallerinin (+) uçlarından BUTON umuza ara kablo çekiyoruz.
DİKKATherhangi bir kesme, sökme, çıkarma yapmayacağız sadece olan tesisattan ek çekeceğiz butonumuza. Şimdi herhangi bir tarafa sinyal verdikden sonra butonumuza basdığımızda Dörtlü Flaşör lerimizin yandığını göreceksiniz
Basit bir yöntem dedim ama baya uzun yazmışım, durun bakalım karışık olan yöntemi nasıl anlatacağım
Şimdi ,
"ben ayrı bir sistem istiyorum, sinyal koluna bağımlı kalmayayım. Butonuma basdığımda dörtlüm yansın, hatta istersem frene basdığımda stop lambamla birlikde dörtlümde yansın" derseniz eğer buyrun başlayalım derim
Bize lazım olan malzemeler :
1. Bir adet buton 0,5 YTL
2. İki adet 12 V Mini Röle 2,5 YTL x 2 : 5 YTL (oto parçacılarda)
3. Yeterli sayıda küçük sarı dişi fiş (papuç) ve koruma plastiği 0,5 ~1 YTL
4. İzole bant 0,5 YTL
5. Plastik kelepçe 0,5 ~1 YTL
6. 10-15 amper sigorta 0,5 ~1 YTL
Başlayalım :
Önce uygun bir yere butonumuzu monte ediyoruz ve yukarda da tarif ettiğim gibi butona eklediğimiz kablomuzu çalışmalarımızı yapacağımız yere kadar (büyük ihtimalle sele altı) uygun yerlerden geçirip plastik kelepçemiz ile sabitliyoruz.
Geldik rölelerin montajına ;
Montajın tarifine başlamadan önce kabaca tarif ederek rölenin ne işe yaradığını anlatırsam montajı daha rahat yapabileceğiniz kanaatindeyim.
Röle nedir? Aşşağıdaki resimde bir adet mini röle görüyoruz ;
Röleler, kendilerine verilen tetikleme ile iki bağlantı arasında ki köprülemeyi tamamlayan devrelerdir, yani aslında bir nevi anahtardırlar. Aşağıdaki şema ile biraz daha anlarız sanırım ;
Rölelerde 4 adet ayak vardır 85 - 86 - 87 ve 30 numaralı ayaklar (Bazen 87 den iki adet olur, ikiside aynı şeydir farkları yoktur)
85 ve 86 numaralı ayaklara elektrik verdiğimizde, birine (-) birine (+) içindeki bobin elektrik yükü ile manyetikleşerek mıknatıslanma yapar ve açık olan anahtarı kapayarak 30 ile 87 numaralı ayakların arasındaki devreyi tamamlar.
Sıra montajda;
Butonumuzun bir ucuna (+) 12 V vereceğiz , araya sigorta koymayı unutmayın ama. Butonun diğer ucunu rölelerin (ikisinin birden) 86 uçlarına bağlıyoruz, rölelerin 85 uçlarına şase (-) veriyoruz. Rölemiz şu an butonu açtığımızda çalışmaktadır (açma kapama sesini duyabilirsiniz)
Şimdi motosikletimizin flaşörünün lambalara (sinyal kolu) giden ucunu bulmalıyız, bunun için yine yukarda tarif ettiğim gibi seyyar lambayı kullanacağız. Seyyar lambanın bir ucunu şaseye sabitledikden sonra kontağı açıp herhangi bir tarafa sinyal verelim, sinyal flaşörü devrede iken 3 ayrı ayağınada teker teker elimizdeki seyyar lambanın boş ucunu değdirerek flaşörün hangi ayağının lambalara sinyal akımı gönderdiğini tespit edelim.
Sinyal flaşörünün tespit ettiğimiz bu ucundan (büyük ihtimalle o ucda L yazar) rölelerin (ikisinin birden) 30 numaralı ayaklarına hat çekeceğiz, rölelerin 87 numaralı ayaklarınıda birini sağ sinyal hattına diğerinide sol sinyal hattına ekliyoruz ve sistem hazır.
Şu an butona basdığımızda iki röleyi birden tetiklemekte ve rölelerin 30 numaralı uçlarındaki flaşör akımını 87 numaralı ayaklara aktararak dörtlülerimiz yanmaktadır.
Umarım anlatımımda bir hata yoktur ve anlaşılır bir dille yazmışımdır. Merak ettiğiniz ve anlayamadığınız bir nokta olur ise buradan sorabilirseniz eğer severek cevaplarım .
Biraz karışık gözüksede aslında çok basit bir işlem :
Ben motorumun naked olmasından dolayı butonu montajlayacak uygun yer bulamadığım için bir aparat yaptım, grenajlı motoru olanların işi daha kolay.
Sonuç bu olacak :
Şimdi gelelim zurnanın malum sesi çıkardığı yere
Eğer ki frene basdığınızda stop lambanız yanarken dörtlülerinde yanmasını istiyorsanız, bunun içinde sisteme bir adet röle daha eklemeliyiz.
Rölemizin 85 nolu ayağına şase veriyoruz, 86 numaralı ayağınada stop lambasına giden (+) 12 V dan hat çekiyoruz. Stop lambamızın (+) ucunu yine seyyar lamba yardımı ile deneyerek bulacağız.
Şu an frene basdığımızda stop lambası ile birlikte rölemizde devreye girmektedir (sesini duyabilirsiniz)
Rölemizin 30 numaralı ayağına (+) 12 V elektrik veriyoruz ve 87 numaralı ayaktan diğer iki rölenin 86 numaralı ayaklarına kablo çekiyoruz. Frene basdığımızda rölemiz devreye girmekdedir ve 30 numaralı ayakdaki 12 V elektiriği 87 nolu ayağa aktarıp oradan diğer iki rölenin 86 ayaklarına ulaşarak bu iki röleyide tetiklemekde ve dörtlü flaşörümüzü devreye sokmaktadır.
Hayırlı olsun...
Eyong
Olcay Avşar
olcay@motosiklet.net
*****************************
Notlar :
Kullandığımız 2 adet rölenin yaptığı işi yapan tek rölelerde var, fakat teminleri zor ve fiyatları makul olmadığı için 2 adet röle kullanmayı uygun gördüm.
Tek bir röle kullanıp 2. bir flaşör ekleyerekde yapabilirdik sistemi ama yine fiyat olarak fazladan bi harcamamız gerekecek ve aracımızın elektrik sistemine fazladan bir flaşör daha eklemeye gerek duymadım.
Röleleri ve soketleri oto parçacılarda, butonu ise elektronikçilerde bulabilirsiniz.
devre bakınca dogru çalışıyor gözüküyo ama pratikte nasıl bilemem ama en yakın zamanda deniyecem çalışmalarının devamını dilerim devir saati baglanmasıyla ilgili bi bilgin varmı varsa paylaş bizimle neyse çok teşekkür ederim
üstünde çalıştığın flaşörü nihayet yapmışsın ...anlatım akıcı ve açıklayıcı gayet sade ve anlaşılır ..2. projenide yakında yine böyle resimli açıklamanı bekliyorum ... o çok daha faydalı olacak..