Arada bir tatsiz olaylar basimiza gelir motor dunyasinda, bunlardan biride motoru devirmek-dusurmek tir. Once sunu bilinki motor, kendi basina ayakta durabilen birsey degildir, yani bu meret dusebilir, bu olasidir.
Acemilikte insani urkuten bu konu aslinda teknigi uygulandiginda ustunde
dusunup uzulunecek bir sey degildir. Motor ne agirlikte olursa olsun, sizin
cinsiyet ve fiziksel gucunuz ne olursa olsun dusen motoru kaldirmak cocuk
oyuncagidir...once bunu kafaniza yerlestirin. Hicbir motor firmasi
dustugunde kibar bir hanim surucu tarafindan kaldirilamayacak bir seri
uretim motor uretmemistir, bilesiniz.
Ancak boyunuza posunuza uygun bır motor kullanmakta oldugunuzu varsayıyorum
tabiiki. 40kg lık genç bir hanım sürürcünün 450kg lık bir motoru kaldırmasını
beklemiyorum haliyle, kullanmakta olduğunu da ummuyorum …J
Motor genellikle yavas hizda manevralar sirasinda duser. Dolayisiyla,
kendinize zarar vermemek icin dikkatli olacak vaktiniz vardir. Sunu demek
istiyorum ki, baktiniz dusuyor, birakin dussun. Ayaginiz altinda kalmasin
mesela...kendiniz kurtarin once.
Ustelik eliniz gazda ve motor viteste ise asiri gaz verip tehlikeli bir
savrulmaya da donusturebilirsiniz isi...
Asagida dusen motoru kaldirmak icin kullanilan en yaygin ve bildik teknigi
bulacaksiniz. ABD de butun motor okullarinda bu egitim veriliyor ve benim
gordugum-denedigim kadariyla da son derece basarilidir.
Once motoru stop edin, anahtarla ve "engine cut off switch", yani mars
dugmesinin yanindaki acil motor stop dugmesi ile.
Dugmeyi ve anahtari "off" durumunda birakin.
Anahtar gidonu kitlyor ise, kilit durumuna getirmeyin.
Benzin valfini (varsa) kapatin.
Motor viteste olmalidir, degil ise elinizle/ayaginizla ulasip vitese alin.
Mumkun degilse bandananizi boynunuzdan cikarip arka freni sikica baglayin.
Ayaginizin alti, cizmenizin alti temiz, kum cakil, ot, camur vb. den arinmis
olmalidir.
O bolgeyi temizleyin.
Motorun sol yana devrildigini farzediyoruz...
Motora arkanizi donun, kalcaniz sele hizasinda olacak sekilde comelin.
Simdi, sag elinizle sol elcigi yakalayip yukari, tanka degecek kadar
kaldirin.
(gidonu olabildiginca sola cevirin...motor viteste-yani debriyaja
dokunmayin)
Simdi selenin altinda saglam bir yer bulup sol elinizle yakalayin ve
kalcanizla selenin oratisnda/kenarina yaslanin. (BU NOKTA ONEMLI..bulmasi
kolaydir ama her motora gore degisir)
Kollariniz gergin bir vaziyette, motoru geriye iterken (kalcanizla
yaslandiniz ya), ayni zamanda bacaklarinizla dogrulun.
Yeterince dogruldugunda durmasini bilin, yoksa motor bu kez obur tarafa
devrilebilir..
Motor duzeldimi...iyi..rahat bir nefes alin...aceleniz
yok...hic arkanizi donmeden ayaginizin topugu ile yan destegi acin ve motoru
emniyete alin.
Yan destek bir sebepten dolayi acilmiyorsa, dikkatle motora yuzunuzu donup
her iki elinizle elciklerden tutup bir daha deneyin,
Yine olmuyorsa (varsa) orta destege alın.
Orta destek yoksa, yan destek umitsiz bir sekilde kirilmis-egilmis
kullanilmaz durumdaysa, artık caresız
bır agaca-duvara kadar yuruyup ona dayayacaksiniz
Iste buuu...
Simdi, eger kaldiramadiysaniz, kalcanizin yeri yanlistir. Biraz saga-sola-
yukari- asagi deneyip dogru noktayi bulacaginizdan emin olabilirsiniz.
Dogru noktayi bulursaniz hangi agirlikta olursa olsun motor kus gibi
kalkacaktir.
Katiyen unutmayin. Motor dusunce once sakin olmayi ogrenin...bu her zaman
olabilir ve herkesin basina gelebilir. Kimseye birsey olmadiysa sorun
yoktur...
Adrenalin destegi ile, telas ile panik icinde motoru kaldirmaya
kaldirirsiniz belki ama beliniz sakatlayabilirsiniz,
motoru obur tarafa devirebilirsiniz, geriye-ileriye kayabilir baskalarina da
zarar verebilirsiniz...
En kasarli motorcular bile defalarca bu halti yemistir, hic uzulmeyin ve
guzel guzel, birer birer yukarda yazdigim gibi kaldirin. Birkac cizik
cocukluktan kalma ufak tefek yara izlerimiz gibidir motorda...
Onu eskisinden daha cok seversiniz...
Enduro ve/veya motokros a gelince, motorun devrilmesi nerdeyse gunluk
olaylardandir. Burada hic uzulecek birsey yok yani...
Bir de link ekliyorum bu konuyla ilgili....fotograflar oldukca yararli
olabilir.
http://www.ibmwr.org/otech/pickup.html
2. Bölüm
Yukarda motorun kendi basina ayakta durabilen bir sey olmadigini idrak etmis ve ozellikle dusen motor yerden nasil kaldirilmali mevzuuna bakmistik. Bu kez belki daha once anlatmam gereken "motor nasil duser, nasil sag salim bu varta atlatilir" konusuna deginecegim.
Bu baslik yeni degil biliyorsunuz, daha once bu konuya deginmis, motorun kendi basina ayakta durabilen bir sey olmadigini idrak etmis ve ozellikle dusen motor yerden nasil kaldirilmali mevzuuna bakmistik. Bu kez belki daha once anlatmam gereken "motor nasil duser, nasil sag salim bu varta atlatilir" konusuna deginecegim.
Motosikleti dusurmek utanc verici diye dusunulur, ve hatta alay konusu yapilir genellikle, ama bu son derece tehlikelidir. Cogu kimse motoru dusurmekten her ne bahasina olursa olsun kacinilmasi gerektigini dusunur...hatta tecrubeli suruculerin asla boyle birsey yapmadigi kanaati vardir.
Sakin bu sacmaliklara inanmayin, boyle inanclariniz varsa kafanizdan silip atin.!
Birkac yil tecrubesi olupta motorunu dusurmemis hickimse tanimiyorum, veya eninde sonunda bu durumla karsilasmayacak hickimse dusunemiyorum. Uzun ve yorucu bir yolculuktan sonra motorundan inip, yan destegini acmadan yuruyup giden suruculer gordum…hatta bunu ben bizzat kendim yasadim.
Su “Kac Paralik Dikkatiniz Kaldi” konusunu bosuna yazmadim, eger geriye hicbirseyiniz kalmazsa benim ve sahit oldugum iki uc kisinin basina gelen sizin de basiniza gelebilir. Motordan iner, onu oylece birakirsiniz “guuum” diye duser ! Inanilmaz geliyor degilmi? Ama yasanmis gercektir. Diyorum size, benim basima geldi.
Ayaginizi bastiginiz yere dikkat etmezseniz, cakil, kum vb. Kaygan bir zeminde daha “aman” bile diyemeden motoru yerde bulursunuz. Saga yatik zemine parkedenler gordum, sol taraftaki destegi acarsiniz ama motor saga yatik oldugu icin o tarafa devriliverir. (bunu ben de yaptim ama devrilmeden yakaladim motoru
)
Motoru devirmek ayip, suc yada gunah degildir ama esas tehlikeli olan altinda kalmaktir.
Bir motorcunun ogrenecegi derslerin basinda onu nasil dusurecegi, yada duserken nasil kendini kurtaracagi gelmelidir.
Deney...
Motosikleti saglam zeminli, cim bir alana cikartin. Ogrenecek arkadasiniz yada kendiniz motora oturun…yavasca, diyelim sol yana dogru yatirmaya baslayin motoru.
Agirlik merkezi kontrolunuzun disina cikma anina geldiginde yapilmasi gereken uc sey var.
1. Sol elcigi birakin (asagida kalan elcik.) Bu elcige sikica yapisirsaniz motorun agirligi sizi hizla yere ceker ve yuzukoyun yere yapisir, yada ellerinizin ustune dusersiniz.
2. Eger sag ayaginiz basamakta degilse, DERHAL basamaga alin ve agirliginizi sag ayaga, sag basamaga verin.
3. Sol ayaginizi olabildigince acin.
Bunu en fazla iki denemede ogrenebilir / ogretebilirsiniz. Motor dustugunde sol ayaginiz yerde, sag ayaginiz motorun basamaginda, siz saglam bir sekilde ayakta, ve motor ise bacaklarinizin arasinda yerde olacaktir. Dedigim gibi sol elcigi birakmadiysaniz ellerinizin ustunde yada yuzukoyun yerdesiniz, ki bu ozellikle trafikte tehlikelidir.
*** Dusmekte olan motoru tutmaya calismayin, bu yuzden sakat kalabilirsiniz.***
Bu islemi ogrenirseniz, yavas hareket eden bir motordan da tehlikesiz bir sekilde kurtulamayi becerebilirsiniz. Sag ayaginiz basamaga basamakta ise yurume hatta neredeyse kosma hizina yakin bir hizda giden motordan bile dusmeden, o hizda yurumeye yada kosmaya baslayarak dusup yuvarlanmadan kurtulabilirsiniz.
Kisaca; eger agirlik merkezi benzin tankinin izdusumunu gectiyse sakin artik denge saglayacagim diye ugrasmayin, asagida kalan elcigi birakip, agirliginizi yuksekte kalan basamaga verip tehlikeden guzelce siyrilmasini bilin. Yaziyla anlatmasi zor oluyor biraz, pratigi son derece kolaydir.
Motoru yerden kaldirma konusuna daha once detayli bir sekilde deginmistik hatirlarsaniz…kisaca tekrarlayayim, ama siz yine o konuya bir daha gidip bakin lutfen,
Kontagi kapatin, motor viteste, vitese alamiyorsaniz birseyle baglayip arka fren kitlenmis durumda.
Zemin temiz olacak, arkanizi donun motora, comelin, kalcanizi seleye dayayin…Asagidaki elcigi kavrayip benzin deposuna dayanacak gibi yukari kaldirin
Diger elinizle selenin altinda saglam bir yerden tutuyorsunuz ve...
Ayaklarinizla geri geri "gidim gidim"yuruyerek– yavasca dizlerinizle dogruluyorsunuz.
Gucunuzu kullanip “ya Allah” diye kaldirmaya calismiyor, acale-panik yapmiyor Allah korusun sakat kalmiyorsunuz…
Tekerlekleriniz hep yerde kalsin, ama oyle olmadigi zamanlarda olacaktir...ne yapacaginizi bilin yani…
Donald Duck
(Resat Arbas)
E-Mail:
donald_duck@newyorkcity.com
Ben senin dediğin gibi motor düştüğünde kaldırmak için acele ettim, ciddi bir rahatsızlık olmadı ama belirttiğin gibi insan telaşlanınca en azından kramp girme riskide artıyor. Çok güzel bir teknik tekrar saol bunun için
